ପ୍ରଭୁ ମହାଦେବଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହ କହିଲେ, “ଓ ପାପହୀନ ମହାଦେବ, ଯଦି ଆପଣ ମୋ ପ୍ରତି ଖୁସି ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଦୟାକରି ମୋତେ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାର ସମସ୍ତ ଶାଖା, ଉପଶାଖା, ଉପନିଷଦ ଓ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ଜ୍ଞାନ ଦିଅନ୍ତୁ।” ତାପରେ ସେ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ଓ ପାପହୀନ, ଦେବତା, ଦାନବ, ମହାର୍ଷି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଯେଉଁ ଅସ୍ତ୍ର ଜାଣନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ମୋ ପାଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଉ। ଓ ଦେବଦେବ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ମୋ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।” ଦେବତାମନ୍ୟ, ଏହି କଥା ଶୁଣି, “ତଥାସ୍ତୁ” ବୋଲି କହି, ତାପରେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଅସ୍ତ୍ର ଲାଭ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଗଭୀର ଗର୍ବରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଜଳ ଭରିଥିବା ସାଗର ପରି, ସେ ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଓ ଏହି ସମୟରେ, ଓ ରାମ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବସିଷ୍ଠ ମୁନିକୁ ମନେ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଏବେ ମରିଗଲେ। ତାପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତାପୋବନ ନାମକ ତାପସମାନଙ୍କ ଅରଣ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଇଗଲା। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦେଖି, ଶତଶଃ ଭୟଭୀତ ଋଷିମାନେ ଚାରିପାଖରେ ପଳାଇଗଲେ। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭୟରେ ହଜାର-ହଜାର ଭାଗରେ ଚାରିପାଖରେ ପଳାଇଗଲେ। କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ବସିଷ୍ଠ ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଶୂନ୍ୟ ଓ ନିର୍ଜନ ହେଇଗଲା, ଗୋଟିଏ କାନ୍ତାବନ ପରି। ବସିଷ୍ଠ ମୁନି ପୁନିପୁନି କହିଲେ, “ଭୟ କରିନାହିଁ।” ତାପରେ ଘୋଷଣା କଲେ, “ଆଜି ମୁଁ ଗାଧିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ କୁହୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରେ।” ଏହିପରି କଥା କହି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବସିଷ୍ଠ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାରେ ପ୍ରଧାନ, କ୍ରୋଧରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ନଶ୍ଟ କରିଛ, ଦୀର୍ଘକାଳ ପରିଚର୍ଯ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା। ଓ ମୂଢ଼, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର, ତୁମେ ଅବସ୍ଥାନ କରିପାରିବ ନାହିଁ।” ଏହିପରି କହି, ବସିଷ୍ଠ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ଉଠାଇଲେ, ଯାହା ଯମଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଧୂଆଁ ନଥିବା ବିନାଶ ଅଗ୍ନି ପରି। ଏଠାରେ ଏକ ନୂତନ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଅସ୍ତ୍ର ନିଶାନା କରି କହିଲେ, “ଥା, ଥା!” ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ଉଠାଇ, ଯମଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ପରି, କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ, “ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟବଂଶ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ନିପୁଣ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଦଉଡ଼ିଛି—ତୁମର ଶକ୍ତି ଦେଖା। ଆଜି ମୁଁ ତୁମର ଅସ୍ତ୍ରର ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ କରିଦେବି, ଓ ଗାଧିପୁତ୍ର।” “କ୍ଷତ୍ରିୟର ଶକ୍ତି କେଉଁଠି, ବ୍ରହ୍ମଣର ମହାଶକ୍ତି କେଉଁଠି? ମୋର ଦିବ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ତି ଦେଖ, ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟର ଧୂଳି!” ଗାଧିପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଅସ୍ତ୍ର ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ ହେଲା, ଯେପରି ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତି ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଶମିତ ହୁଏ। ତାପରେ ଗାଧିପୁତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ବରୁଣ, ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ପାଶୁପତ, ଏବଂ ଏଷୀକ ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ। ସେ ମାନବାସ୍ତ୍ର, ମୋହନ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସ୍ୱାପନ, ଜ୍ରୁମ୍ଭଣ, ମାଦନ, ସଂତାପନ, ବିଲାପନ ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ। ଶୋଷଣ, ଦାରଣ, ଅଜୟ ବଜ୍ର ଅସ୍ତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମପାଶ, କାଳପାଶ ଓ ବରୁଣପାଶ ମୁକ୍ତ କଲେ। ପିନାକ ଅସ୍ତ୍ର, ଶୁଷ୍କ ଓ ତରଳ ବଜ୍ର, ଦଣ୍ଡ ଅସ୍ତ୍ର, ପୈଶାଚ ଓ କ୍ରଉଞ୍ଚ ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ। ଧର୍ମ ଚକ୍ର, କାଳ ଚକ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ ଚକ୍ର, ବାୟୁ ଅସ୍ତ୍ର, ମନ୍ଥନ ଅସ୍ତ୍ର, ଅଶ୍ୱଶିର ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ। ଦୁଇ ଶୂଳ, କଙ୍କାଳ ଅସ୍ତ୍ର, ଗଦା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଦ୍ୟାଧର ଅସ୍ତ୍ର, ଭୟଙ୍କର କାଳ ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ। ଭୟଙ୍କର ତ୍ରିଶୂଳ, କପାଳ ଅସ୍ତ୍ର, କଙ୍କଣ ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର, ଓ ରଘୁବଂଶୀ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ। ବସିଷ୍ଠ, ମନ୍ତ୍ରପାଠରେ ପ୍ରଧାନ, ଏହି ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ତାଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଶମିତ କରିଦେଲେ। ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ଶମିତ ହେଲାପରେ, ଗାଧିପୁତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ; ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଉପରେ ଦେବମାନେ, ଅଗ୍ନି ସହିତ, ଦେଖି, ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ମହାନାଗମାନେ ଭୟରେ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହେଲେ; ତିନି ଲୋକ ଭୟରେ କମ୍ପିଗଲା ଯେବେ ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ଶକ୍ତିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଶମିତ କରିଦେଲେ। ବସିଷ୍ଠ ମୁନି ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଶମିତ କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ଦେହ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ନେଲା, ତିନି ଲୋକକୁ ଭ୍ରମିତ କରିଦେଲା। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଦେହର ପ୍ରତ୍ୟେକ କେଶରୁ ଧୂଆଁ ନଥିବା ଦ୍ରୁତ ଅଗ୍ନିର ପ୍ରଭା ଫୁଟିଗଲା। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ହାତରେ ଉଠାଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡ ଦ୍ରୁତ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଉଥିଲା, ଯମଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ପରି। ତାପରେ ଋଷିମାନେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ: “ତୁମର ଶକ୍ତି ଅଚ୍ୟୁତ, ଓ ବ୍ରହ୍ମଣ; ତୁମର ତେଜରେ ତୁମେ ତୁମ ତେଜକୁ ନିର୍ବାହ କର। ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମଣ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ନିର୍ବଳ ହେଲେ; ତୁମର ଶକ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଅଚ୍ୟୁତ—ତିନି ଲୋକ ଭୟମୁକ୍ତ ହେଉ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ବସିଷ୍ଠ ନିଜକୁ ଶାନ୍ତ କଲେ; ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ହାରିଗଲା, ଗଭୀର ଦୀର୍ଘନିଶ୍ୱାସ ନେଇ କହିଲେ, “କ୍ଷତ୍ରିୟର ଶକ୍ତି, ଯୋଦ୍ଧାର ଶକ୍ତି ନିର୍ବଳ; ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱର ଶକ୍ତି ଏକା ଏକା ଶକ୍ତି। ଏକ ମାତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡରେ ମୋ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ନଶ୍ଟ ହେଇଗଲା।” ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି, ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏବେ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରିବି, ଯାହା ଏକା ଏକା ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ଲାଭର କାରଣ।” ଏଠାରେ ଏକ ନୂତନ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ତାପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ନିଜ ପରାଜୟ ଚିନ୍ତା କରି, ଦୁଃଖରେ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଦଗ୍ଧ ହେଇ, ପୁନିପୁନି ଦୀର୍ଘନିଶ୍ୱାସ ନେଲେ, ଏବଂ ମହାତ୍ମା ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ହେଇଗଲେ।