ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ବନରୁ ଆସିଥିବା ବନରାଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଡ ଭାବେ ପରାଜିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଅକମ୍ପନା, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଧା, ତାଙ୍କର ସାରଥିକୁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ ଦ୍ରୁତ ଚାରିଅଟ୍ ଚଲାଇବାକୁ ଦେଇ, ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆଗକୁ ବଢେ। ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦୃଢ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରାଜମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୱିପ୍ପ, ପାହାଡ଼ ଏବଂ ବୃକ୍ଷକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଧରି ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି, ଦଢ଼ ରୋଷରେ ଆଗ୍ରସର ହେଉଛନ୍ତି। ଅକମ୍ପନା ଭାବେ ଭାବେ କହିଲେ, "ଏମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇ ଗର୍ବ କରୁଛନ୍ତି, ଏମାନେ ମାନେ ମୋ ହାତରେ ମରିବେ। ଦେଖିଲି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଏମାନେ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଇଛନ୍ତି।" ଅକମ୍ପନା ତାଙ୍କର ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଚାରିଅଟ୍ ନେଇ ବନରାଜମାନେ ଉପରେ ଦୂରରୁ ଅସଂଖ୍ୟ ତୀର ମାରି ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ବନରାଜମାନେ ଏହି ତୀର ଆକ୍ରମଣରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଠିଆ ହେଇପାରିଲେ ନାହିଁ; ସମସ୍ତେ ଭୟରେ ଏକ ଦିଗରୁ ଅନ୍ୟ ଦିଗକୁ ଭାଗିଗଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଅକମ୍ପନାଙ୍କ ତୀରରେ ଆହତ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ବନରାଜମାନେ ଉପରେ ହନୁମାନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରାଜ, ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ମହାବଳୀ ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ବନରାଜମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ହନୁମାନଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଠିଆ ଦେଖି, ଅନ୍ୟ ବନରାଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଇଗଲେ। ଅକମ୍ପନା, ହନୁମାନଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ ପରି ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦେଖି, ବର୍ଷାରେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପାଣି ଝରାଇଥିବା ପରି ତୀର ବର୍ଷା କରିଲେ। ହନୁମାନ, ଏହି ତୀର ବର୍ଷାକୁ ଅବହେଳା କରି, ଅକମ୍ପନାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଲେ। ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ହସି, ରାକ୍ଷସ ଅକମ୍ପନାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଭୂମି କମ୍ପି ଦେଇ ଆଗକୁ ବଢିଲେ। ତାଙ୍କ ରୋଷ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୃଢ଼ ହୋଇ, ଆକାର ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅଗ୍ରହଣୀୟ ହେଲା। ଅସ୍ତ୍ର ନଥିବା ଜାଣି ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ, ହନୁମାନ ଏକ ପାହାଡ଼କୁ ଦ୍ୱିପ୍ପରେ ଉପଡ଼ିଲେ। ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଏହି ବଡ଼ ପାହାଡ଼କୁ ଏକ ହାତରେ ଧରି, ଦୃଢ଼ ରୋଷରେ ଉଚ୍ଚ ଗର୍ଜନ ଦେଇ ଘୁରାଇଲେ। ପୁରାନ୍ଦର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଯେପରି ନାମୁଚି ଉପରେ ବଜ୍ର ନେଇ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, ସେହିପରି ହନୁମାନ ଅକମ୍ପନାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ଅକମ୍ପନା, ହନୁମାନଙ୍କ ଉପଡ଼ିଥିବା ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ଦୂରରୁ ତୀର ଦେଇ ଭାଗ କରିଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି, ରାକ୍ଷସ ତୀରରେ ଭାଗି ଆସୁଥିବା ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ଦେଖି ହନୁମାନ ରୋଷରେ ଭରିଗଲେ। ପୁନି, ରୋଷ ଏବଂ ଗର୍ବରେ, ହନୁମାନ ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣା ନିକଟକୁ ଆଗକୁ ବଢି, ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଉପଡ଼ିଲେ। ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣା, ଯିଏ ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ହନୁମାନ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘୁରାଇଲେ। ହନୁମାନ ଦୃଢ଼ ରୋଷରେ ଦୃତ ଗତିରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ, ବୃକ୍ଷ ଭଙ୍ଗ କରିଲେ ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଉପଡ଼ିଲେ। ହନୁମାନ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ହାତୀ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଚାଳକ, ରଥ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଯୋଧା, ରାକ୍ଷସ ପଦାତିମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ତୀବ୍ର ରୋଷରେ ହନୁମାନ ଏକ ବୃକ୍ଷ ଧରି ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଜନମାନେ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା ଦେଖି, ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ଅକମ୍ପନା, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ନାୟକ, ହନୁମାନଙ୍କୁ ରୋଷରେ ଆଗକୁ ବଢି ଆସିଥିବା ଦେଖି, ଭୟରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହୋଇ ଗର୍ଜନ କରିଲେ। ଅକମ୍ପନା ତାଙ୍କର ବିରାଟ ଶକ୍ତିରେ, ହନୁମାନଙ୍କୁ ଚଉଦ ଟି ତୀବ୍ର ତୀର ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହି ବାର୍ବଡ ତୀରରେ ହନୁମାନ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଏକ ପାହାଡ଼ରେ ଅନେକ ବୃକ୍ଷ ବଢ଼ିଥିବା ପରି ଦେଖାଗଲେ। ହନୁମାନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ବଡ଼ ଦେହରେ, ଫୁଲିଥିବା ଅଶୋକ ବୃକ୍ଷ କିମ୍ବା ଧୂଆଁ ନଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ପୁନି, ଏକ ଅନ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ଉପଡ଼ି, ଦୃତ ଗତିରେ ଅକମ୍ପନାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଘାତ କଲେ। ଏହି ଘାତରେ, ମହାତ୍ମା ହନୁମାନଙ୍କ ରୋଷରେ ଅକମ୍ପନା ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ। ଅକମ୍ପନା, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାୟକ, ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଭୂକମ୍ପରେ ଗଛ ଭାଗିଯାଇଥିବା ପରି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ପରାଜିତ ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି, ଭୟରେ ଲଙ୍କା ଦିଗକୁ ଭାଗିଗଲେ, ବନରାଜମାନେ ପଛ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଧାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଚୁଲ ଅସ୍ଥିର, ମନ ଅସ୍ଥିର, ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ହାରି ଯାଇ, ଭୟ ଏବଂ କ୍ଳାନ୍ତିରେ ଶରୀରରୁ ଘମ ଝରିଯାଉଥିଲା। ଏକାଉଁ ଦିଗରୁ ଅନ୍ୟ ଦିଗକୁ ଭୟରେ ଅନ୍ୟ ଏକାଉଁକୁ ଘାତ କରୁଥିବା, ଲଙ୍କା ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ପଛ ଦେଖି ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଲଙ୍କାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ବନରାଜମାନେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲେ। ହନୁମାନ ମଧ୍ୟ ନୀତିଶୀଳ ହୋଇ ସମସ୍ତ ବନରାଜମାନେକୁ ଯଥାଯଥି ସମ୍ମାନ କଲେ। ବିଜୟୀ ବନରାଜମାନେ ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ ଗର୍ଜନ କରି, ରାକ୍ଷସମାନେ ଏଉଁ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବିଲେ। ମହାବଳୀ ମାରୁତି, ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରି, ବିର ମହିମା ପାଇଲେ; ଏହା ଏପରି, ଯେପରି ବିଷ୍ଣୁ ଅସୁରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନଷ୍ଟ କରି ବିଶାଳ ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ବେଳେ ଦେବମାନେ, ରାମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୁଗ୍ରୀବ, ଅନ୍ୟ ବନରାଜମାନେ ଏବଂ ବିଭୀଷଣ, ସମସ୍ତେ ହନୁମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏବେ ତୁମେ ଶୁଣ, ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ସୁସ୍ଥିର ସପ୍ତପଞ୍ଚାଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଅକମ୍ପନାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ରାବଣ ରୋଷରେ ଭରିଗଲେ, ମୁହଁ ଅଲ୍ପ ଅବନତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ପ୍ରଧାନମାନେକୁ ଦେଖିଲେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚିନ୍ତା କରି ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରଧାନମାନେ ସହ ପରାମର୍ଶ କରି, ରାବଣ ଲଙ୍କା ସହର ଚାରିପାଖରେ ଉଠି ସମସ୍ତ ସେନା ଦଳକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।