ବିଭୀଷଣ ଆସିବା ସମୟରେ, ମୁକ୍ୟ ବାନରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ବହୁତ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ, ଏବଂ ଭାବିଲେ ଯେ ବିଭୀଷଣ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ହେବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ଭୟଭୀତ ବାନରମାନେ ଦିଗବିଦିଗରେ ଚିଁଟିଯିବାରୁ, ସୁଗ୍ରୀବ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକଠା କରିବାକୁ ଓ ବିଭୀଷଣ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ସୂଚନା ଦେବାକୁ କହିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭାଲୁ ରାଜା ଜାମ୍ବବାନ୍ ଭୟରେ ପଳାଇଥିବା ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ କୁ ଶାନ୍ତ କରି ଫେରାଇଲେ। ଏହିପରେ, ଭାଲୁ ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଏବଂ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ବାନରମାନେ ତାଙ୍କର ଭୟ ଛାଡି ଫେରି ଆସିଲେ। ବିଭୀଷଣ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଶରରେ ବିଦ୍ଧ ଦେହ ଦେଖି ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଜଳରେ ଭିଜା ହାତରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ପରିଷ୍କାର କରି, ଦୁଃଖରେ ତଳମଳାଇ ବିଭୀଷଣ କ୍ଷୁଦ୍ର ରାକ୍ଷସମାନେ ଏମିତି ଦୁଇ ଶୂରବୀରଙ୍କୁ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ବିଳାପ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ରାକ୍ଷସ ରାବଣଙ୍କ ଭାଇପୁଆ ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତରେ ଏହି ଦୁଇ ନିର୍ମଳ ନାୟକଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଯ୍ୟ କଳାରେ ଅନ୍ୟାୟ କରିଛି ବୋଲି କହିଲେ। ଶରରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ରକ୍ତରେ ଭିଜି ଦୁଇଜଣ ଭୂମିରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତୀ ପରି ପଡ଼ିଛନ୍ତି ବୋଲି ବିଭୀଷଣ ଦୁଃଖ ମନେ କହିଲେ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିର ଉପରେ ଭରସା କରି ସୁରକ୍ଷା ଚାହିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଦୁଇ ମନୁଷ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୃତ ପରି ପଡ଼ିଛନ୍ତି। ଆଜି ମୁଁ ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଆଶା ଭଙ୍ଗ ହୋଇଛି; ରାବଣ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରି ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିଛି। ବିଭୀଷଣ ଏହିପରି ବିଳାପ କରୁଥିବାବେଳେ, ସୁଗ୍ରୀବ ଉତ୍ତମ ହୃଦୟର ବାନର ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି କହିଲେ—"ଧର୍ମ ଜ୍ଞ ବିଭୀଷଣ, ତୁମେ ଲଙ୍କାର ରାଜ୍ୟ ପାଇବ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ସାଧନ କରିପାରିବେନି।" "ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଗରୁଡ଼ ଶକ୍ତିରେ ଉପରିକ୍ଷିତ, ମୂଢ଼ତା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କର ସେନାକୁ ବିଧ୍ଵଂସ କରିବେ।" ସୁଗ୍ରୀବ ଏପରି ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରି, ତାଙ୍କର ଶ୍ଵଶୁର ସୁଷେଣଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଉତ୍ସାହ ଫେରିଥିବା ଶୂର ବାନରମାନେ ସହିତ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନେଇ କିଷ୍କିନ୍ଧାକୁ ଫେରି ଆଣ।" "ମୁଁ ରାବଣ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ କୁ ମାରି, ସୀତାକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବି; ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ହରାଇଥିବା କୀର୍ତ୍ତିକୁ ପୁନଃ ପାଇଥିଲେ।" ବାନର ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସୁଷେଣ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ପୁରାତନ କାଳରେ ମୁଁ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିଥିଲି।" "ସେଥିରେ, ଦାନବମାନେ ଦେବମାନେ ନିର୍ମାଣ କୁଶଳ ଥିବା ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଶର ଦ୍ୱାରା ଏକ ପରେ ଏକ ଦେବମାନେ କୁ ଅନେକ ଥର ହତ କରିଥିଲେ।" "ବୃହସ୍ପତି ତାଙ୍କୁ ଉପଚାର କରିଥିଲେ—ଜ୍ଞାନ, ମନ୍ତ୍ର ଓ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା।" "ସମ୍ପାତି, ପନସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ବାନରମାନେ ଦୁଧ ଶାଗରକୁ ଯାଇ ଏହି ଔଷଧ ଆଣନ୍ତୁ।" "ବାନରମାନେ ଜାଣନ୍ତି କି ଏହି ପବିତ୍ର ପାହାଡରେ ସଂଜୀବନୀ ଓ ବିଶଳ୍ୟା ଦେବମାନେ ତିଆରି କରିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଔଷଧ ଅଛି।" "ଏହି ଦୁଧ ଶାଗରରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଦ୍ରୋଣ ପାହାଡ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ବେଳେ ଅମୃତ ମଥାଯାଇଥିଲା; ସେଠାରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଔଷଧ ମିଳିବ।" "ଏହି ଦୁଇ ପାହାଡ ଦେବମାନେ ବଡ଼ ଶାଗରରେ ରଖିଥିଲେ; ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ଏଠାକୁ ଯାଉ, ରାଜା।" ଏହି ସମୟରେ, ବାୟୁ ଓ ମେଘ, ଦୀପ୍ତିମାନ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସହିତ, ଶାଗର ଉପରେ ବହି ତାହାର ଜଳକୁ ବିକଳ କରି ମାନେ ପାହାଡକୁ ଉଠାଇ ପାରିଛି। ବାୟୁର ଶକ୍ତିରେ, ଦ୍ୱୀପର ସମସ୍ତ ବଡ଼ ଗଛ, ତାଙ୍କର ଶାଖା ଭଙ୍ଗି, ଲୁଣ ଜଳରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେଠାରେ ଥିବା ସର୍ପମାନେ ଏହି ଉତ୍ପାତରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପଳାଇଗଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଳଜୀବୀ ଲୁଣ ଶାଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାପରେ, କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରେ, ସମସ୍ତ ବାନରମାନେ ଦେଖିଲେ—ବିନତାଙ୍କ ପୁଅ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗରୁଡ଼, ଅଗ୍ନିପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବରେ ପ୍ରକଟ ହେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଆସିବା ଦେଖି, ସର୍ପମାନେ ଦିଗବିଦିଗରେ ପଳାଇଗଲେ; ହେଲେ ଏହି ଦୁଇ ମନୁଷ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସର୍ପ ଶରରେ ବନ୍ଧିଥିଲେ— ଗରୁଡ଼, ଦୁଇ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ତାଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରି, ମୂନ୍ଦ ପରି ଚମକୁଥିବା ମୁହଁରେ ହାତ ଦେଇ ଦୟାଳୁ ଭାବରେ ଚେକ କଲେ। ବିନତାପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ ହେବାରୁ, ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଘାଉ ଶିଘ୍ର ଭଲ ହେଲା; ତାଙ୍କର ଦେହ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ସ୍ବଚ୍ଛ ହେଲା। ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଶକ୍ତି, ଶାରୀରିକ ଶକ୍ତି, ପ୍ରଭା, ଉତ୍ସାହ, ବିବେକ, ଜ୍ଞାନ ଓ ସ୍ମୃତି—ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଦ୍ୱିଗୁଣ ହେଇଗଲା। ଉଭୟଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ଶ୍ରୀମୟ ଗରୁଡ଼, ଇନ୍ଦ୍ର ସମ ପ୍ରଭାରେ, ଆନନ୍ଦରେ ଆଲିଂଗନ କରିଲେ, ଏବଂ ରାମ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— "ତୁମର କୃପାରେ, ରାବଣ ଆଣିଥିବା ଏହି ମହାପ୍ରସ୍ତୁତି ଆମେ ଶିଘ୍ର ଦୂର କରିପାରିଛୁ; ତୁମ ଉପଚାରରେ ଆମେ ଆମ ଶକ୍ତି ଫେରାଇପାରିଛୁ।" "ମୋ ହୃଦୟ ଯେପରି ଦଶରଥ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦ ହୁଏ, ତେଣୁ ତୁମକୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଆନନ୍ଦ ହୁଏ।" "ତୁମେ କିଏ, ଏପରି ଶୋଭା ଧାରଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନରେ ଶୋଭିତ, ଶ୍ବେତ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି, ଦିବ୍ୟ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ?" ବିନତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁଅ, ପକ୍ଷୀ ରାଜା, ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିବା ଚକ୍ଷୁସହ କହିଲେ— "ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ, ମୁଁ ତୁମର ଜୀବନ ସମ ପ୍ରିୟ ମିତ୍ର ଗରୁଡ଼; ଆମେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆସିଛି।" "ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁର, ଦାନବ ଏବଂ ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଗନ୍ଧର୍ବ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭୟାନକ ସର୍ପ ଶର ବନ୍ଧନକୁ ମୁକ୍ତ କରିପାରିବେନି।" "ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ କଳା ଓ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଛି।" ଏପରି ଦିବ୍ୟ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଦୟାରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମହାକ୍ଷତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଉତ୍ସାହ ଓ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।