ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାର୍ଷି ବସିଷ୍ଠଙ୍କଠାରେ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ମୋତେ ସେଇ ଚିତ୍ରା ଗାୟଟି ଦିଅ। ମୁଁ ତୁମକୁ କୋଟିକୋଟି ଗୋଧି, ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ବୟସର ଗାୟ ଦେଇପାରିବି। କିନ୍ତୁ ମୋତେ ଚିତ୍ରା ଗାୟଟି ଦିଅ।" ସେଉଁଠି ଥମିଲେ ନାହିଁ, କହିଲେ, "ତୁମେ ଯେତେ ମଣି, ସୁନା ଚାହାଅ, ସେ ସବୁ ମୁଁ ଦେଇଦେବି। କିନ୍ତୁ ଚିତ୍ରା ଗାୟଟି ମୋତେ ଦିଅ।" ଏପରି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ସୁଣି ବସିଷ୍ଠ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚିତ୍ରା ଗାୟଟି ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ, ରାଜନ। ଏହି ଗାୟଟି ମୋର ଧନ, ଏହି ମୋର ସମ୍ପଦ, ଏହି ମୋର ସବୁକିଛି, ଏହି ମୋର ପ୍ରାଣ। ନୂତନ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ମୋ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ସଫଳ ହୁଏ ଏହି ଗାୟ ଦ୍ୱାରା। ଏହି ଗାୟ ବିନା ମୋର କୌଣସି କ୍ରିୟା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ, ମୁଁ ଏହି କାମଧେନୁ ଛାଡ଼ିଦେବି ନାହିଁ।" ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ଠା ଦେଖି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଚିନ୍ତା ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଚେଷ୍ଟା ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଚିତ୍ରା ଗାୟକୁ ଜୋରକରି ନେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ରାମ, ଏ ସମୟରେ ଦୁଃଖିତ ଏବଂ କାନ୍ଦୁଥିବା ଚିତ୍ରା ଗାୟଚି ମନେମନେ ଭାବିଲା, "ମୋତେ ଏଭଳି ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି କାହିଁକି ବସିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି? ମୁଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ତଥାପି ସେମାନେ ମୋତେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। କ'ଣ ଅପରାଧ କରିଛି ମୁଁ?" ଏପରି ଭାବି ଏବଂ ଅନେକଥର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ଚିତ୍ରା ଗାୟ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲା। ରାଜାଙ୍କ ସେନା ଶତଶଃ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସବୁଠୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଗଲା। କାନ୍ଦୁଥିବା ଏହି ଚିତ୍ରା ଗାୟ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପଡ଼ି କହିଲା, "ମହାମନା, ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର, ଆପଣ କାହିଁକି ମୋତେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ? ରାଜାଙ୍କ ସେନା ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ଠାରୁ ଦୂରେ ନେଉଛନ୍ତି!" ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ଚିତ୍ରା ଗାୟକୁ ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇନାହିଁ, ଶବଳା। ତୁମେ କୌଣସି ଅପରାଧ କରିନାହଁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଜୋରକରି ତୁମକୁ ନେଉଛନ୍ତି। ଆଜି ମୋର ଶକ୍ତି ରାଜାଙ୍କ ସମାନ ନୁହେଁ। ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଶାସକ। ସେଙ୍କର ସେନା ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ପତାକାରେ ଭରିଆ। ତେଣୁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।" ଏହି କଥା ସୁଣି ଚିତ୍ରା ଗାୟ ବିନମ୍ର ଭାବରେ କହିଲା, "ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶକ୍ତି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶକ୍ତି ଠାରୁ ବଡ଼। ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅପାର। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅପରାଜୟ। ଆପଣ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ, ମୁଁ ସେ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ଗର୍ବ, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଯାସ କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି।" ତାହା ପରେ ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ, "ତୁମ ଶକ୍ତି ବିମୋଚନ କର, ଶତ୍ରୁସେନା ଧ୍ୱଂସ କର।" ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମିଳିବା ସହ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଚିତ୍ରା ଗାୟ ବଡ଼ ଗର୍ଜନ କଲା ଏବଂ ଶତଶଃ ପହ୍ଲବ ସୃଷ୍ଟି କଲା। ସେମାନେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଚଳାଇ ପହ୍ଲବମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଚିତ୍ରା ଗାୟ ପୁଣି ଭୟଙ୍କର ଶକ ଓ ଯବନ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା। ସେମାନେ ସୁନା ର ଚମକ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଓ ବାଣ ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଭୂମିକୁ ଢାକି ଦେଲେ। ସେମାନେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସେନାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ପଡ଼ିଥିବା ପ୍ରମାଣେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ପୁଣି ଅନେକ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଅସ୍ତ୍ର ଚଳାଇ ଯବନ, କମ୍ବୋଜ, ବର୍ବରମାନେକୁ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ କରିଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବସିଷ୍ଠ ଚିତ୍ରା ଗାୟକୁ କହିଲେ, "ତୁମ ଯୋଗ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆଉ ସୃଷ୍ଟି କର।" ତାହା ପରେ ଚିତ୍ରା ଗାୟ ଗର୍ଜନ କରି କମ୍ବୋଜ ସୃଷ୍ଟି କଲା, ତାଙ୍କ ଦୁଧ ଠାରୁ ବର୍ବର, ଗର୍ଭ ଠାରୁ ଯବନ, ମଳ ଠାରୁ ଶକ, ଚୁଲି ଠାରୁ ମ୍ଲେଛ, ହାରିତ, କିରାତ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା। ସେମାନେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ସହିତ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଶତପୁତ୍ର, ନିଜ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେଲେ। ବସିଷ୍ଠ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ପ୍ରବୀଣ, କ୍ରୋଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଇ, ଏକ ଗର୍ଜନ ମାତ୍ରରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଦଳକୁ ରାଖ ହେବା ପ୍ରମାଣେ ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ। ସମସ୍ତ ସେନା ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯିବା ଦେଖି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲଜ୍ଜା ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଗଲେ। ସେ ଏକ ତରଙ୍ଗହୀନ ସମୁଦ୍ର, ଫଣ ଭଙ୍ଗ ସର୍ପ, ଗ୍ରସ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିହୀନ ହୋଇଯିଲେ।