ବ୍ୟାକୁଳ ଉତ୍ସାହ ଓ ଗଭୀର ଆଗ୍ରହରେ, ବାକ୍ ଶ୍ରେଷ୍ଠ Viśvāmitra କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁନା ଶୃଙ୍ଗ ଓ ସୁନା ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ସଜିତ ହାତୀ ଦେବି, ତାଙ୍କର ଗଳାରେ ସୁନା ମାଳା ଥିବା। ଏମିତି ଚଉଦ ହଜାର ସୁନା ହାତୀ ଦେବି, ଚାରିଟି ଧଳା ଘୋଡା ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ସୁନା ରଥ ଦେବି। ଏଠି ଅଠ ଶହ ଘୋଡା ଦେବି, ତିରିବିରି ଘଣ୍ଟି ଲାଗିଥିବା, ଉତ୍ତମ କୁଳର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡା, ଏବଂ ଏକ ହଜାର ଦଶ ଘୋଡା ଅପରି, ସବୁ ତୁମ ପାଇଁ, ହେ ଧୃଢ ଚିତ୍ତବନ୍ତ। ଏକ କୋଟି ଗଈ ଦେବି, ନାନା ରଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବୟସର; ଦୟାକରି ବିସ୍ତରିତ ଗଈଟି ମୋତେ ଦିଅ। ଯେତେ ରତ୍ନ କିମ୍ବା ସୁନା ଚାହିଁବ, ହେ ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସବୁ ଦେବି; ବିସ୍ତରିତ ଗଈଟି ମୋତେ ଦିଅ।” Viśvāmitraଙ୍କ ଏହି ଉପହାର ଏବଂ ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ବିଦ୍ୱାନ୍ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି Vasiṣṭha ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୁଁ କେହି ଅବସ୍ଥାରେ ବିସ୍ତରିତ ଗଈଟି ଦେବିନି, ହେ ରାଜନ। ଏହି ଗଈଟି ମୋର ଧନ, ଏହି ମୋର ସମ୍ପଦ, ଏହି ମୋର ସବୁ, ଏହି ମୋର ଜୀବନ। ନୂତନ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କ୍ରମ ଯଥାବିଧି ହେଉଛି—ଏହି ଗଈଟି ମୋର, ହେ ରାଜନ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ମଧ୍ୟ। ମୋର ସମସ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏହି ଗଈ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ; ଅଧିକ କଥା କହିବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। ମୁଁ କାମଧେନୁ ଗଈକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବିନି।” ଏହିପରି ଅଟୁଟ ନିଷ୍ଠା ଦେଖି, Viśvāmitra କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ବିସ୍ତରିତ ଗଈକୁ ଅନ୍ୟାୟରେ ଟାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ରାମ, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବିସ୍ତରିତ ଗଈ ଦୁଃଖିତ ଓ କାନ୍ତିବା ଦେଖିଲେ; ତାହା ଦୁଃଖ ଭରି ସ୍ବପ୍ନ କରିଲେ—“ମୁଁ ଏତେ ଦୁଃଖିତ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି Vasiṣṭha ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କ’ଣ ଅପରାଧ କରିଛି?” ଏଭଳି ଭାବି, ବାରମ୍ବାର ଦୁଃଖରେ ଆହୁରି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଗଈ ଶୀଘ୍ର Vasiṣṭhaଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଶତ ଶତ ସେନାକୁ ତ୍ୟାଗି, ପବନ ଗତିରେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଙ୍କ ଚରଣ ଉପରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ବିସ୍ତରିତ ଗଈ, କାନ୍ତିବା ଓ ଦୁଃଖରେ ଭର୍ଣ୍ଣା, Vasiṣṭhaଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଇ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର, ଆପଣ କିଏ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜାଙ୍କ ସେନା ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରୁ ନେଇଯାଉଛି?” Vasiṣṭha ଦୟାପୂର୍ବକ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିନାହିଁ, Shabala; ତୁମେ କେଉଁ ଅପରାଧ କରିନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ତୁମକୁ ବଳପୂର୍ବକ ନେଉଛି। ମୋର ଶକ୍ତି ଏବେ ରାଜାଙ୍କ ସମାନ ନୁହେଁ; ରାଜା ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ପୃଥିବୀର ନାଥ। ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନା, ହାତୀ, ଘୋଡା, ରଥ, ବ୍ୟାନର ସହିତ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଆଉ ବଢ଼ାଇଛି।” ଏଭଳି Vasiṣṭhaଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ବିସ୍ତରିତ ଗଈ ବିନୟପୂର୍ବକ ଉତ୍ତର କଲେ, “କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଶକ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶକ୍ତିଠାରୁ ଅଧିକ, ଏହି କଥା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ବ୍ରହ୍ମତେଜ ଅପାର; ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅମେଯ୍ୟ। Viśvāmitra ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ଆପଣ ମୋତେ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ, ମୁଁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାଜାଙ୍କ ଗର୍ବ, ଶକ୍ତି ଓ ଚେଷ୍ଟାକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେବି।” Vasiṣṭha ଏହା ଶୁଣି, କହିଲେ, “ତୁମ ଶକ୍ତି ମୁକ୍ତ କର, ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କର।” Vasiṣṭhaଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇ, Surabhi ଗଈ ଉଚ୍ଚ ଗାୟରେ ଶତ ଶତ Pahlava ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ସେମାନେ Viśvāmitraଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ। Viśvāmitra କ୍ରୋଧରେ ବିପୁଳ, ତାଙ୍କ ଆଖି ଅଗ୍ନି ଭଳି ଜ୍ୱଳିଲା; ସେ ପହ୍ଲବମାନଙ୍କୁ ବଡ଼ ଛୋଟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଗଈ ଫେରି ଦୁଷ୍ଟ ଶକ ଓ ଯବନ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ପୃଥିବୀ ଶକ-ଯବନମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହେଲା। ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସୁନା ତନ୍ତୁ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଓ ବଣ୍ଡା ଦ୍ୱାରା ସଜିତ, ସୁନା ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ସେନା ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହେଲା ଭଳି ନଶ୍ଟ ହେଲା। Viśvāmitra ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କରି, ଯବନ, କମ୍ବୋଜ, ବର୍ବରମାନେ ଉଲଟି ପଡ଼ିଗଲେ। ଏବେ ଶୁଣ, ବାଲକାଣ୍ଡର ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତମ ସର୍ଗା। Viśvāmitraଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯବନ, କମ୍ବୋଜ, ବର୍ବରମାନେ ଉଲଟି ପଡ଼ିଲେ; ଏହା ଦେଖି Vasiṣṭha ଗଈକୁ ଯୋଗ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ। ଗଈର ଉଚ୍ଚ ଗାୟରୁ କମ୍ବୋଜମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଗୋବିନ୍ଦ ରୁ ବର୍ବରମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଗଈର ଗର୍ଭ ଭାଗରୁ ଯବନମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ମଳ ଭୂମିରୁ ଶକମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; କେଶ ତନ୍ତୁରେ ମ୍ଲେଚ୍ଛ, ହାରିତ, କିରାତମାନେ ବସିଥିଲେ। ସେମାନେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ Viśvāmitraଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ହାତୀ, ଘୋଡା, ରଥ ସହିତ ନଶ୍ଟ କରିଦେଲେ, ହେ ରଘୁକୁଳ ମଣି। Viśvāmitraଙ୍କ ଶତ ପୁଅ, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ Vasiṣṭhaଙ୍କ ଉପରେ ଆଗ୍ରହ କଲେ। ଏବେ, ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହେଇ, ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ Vasiṣṭha ଏକ ଦ୍ୱନି କରି, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରିଦେଲେ। ଏହିପରି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରର ଅଭିମାନ ଓ ସେନା ନଶ୍ଟ ହେଲା, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି Vasiṣṭhaଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ କାମଧେନୁ ଗଈର ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ପ୍ରମାଣିତ ହେଲା।