ସେଇ ଭୟଙ୍କର ତୁମୁଳ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ, ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣଙ୍କ ସେନାପତିମାନେ ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଯେମିତି ପ୍ରଳୟର ଶେଷରେ ବାୟୁ ଚଞ୍ଚଳ ହୁଏ, ସେହିପରି ଚାରିପାଖରେ ଘୁରୁଥିଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ କିଛି ରାକ୍ଷସ ରାବଣଙ୍କ ମହଳକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସୂଚନା ଦେଲେ ଯେ ରାମ ଏବଂ ବାନରମାନେ ଲଙ୍କାକୁ ଘେରି ରଖିଛନ୍ତି। ଏହି ଖବର ଶୁଣି ରାତିର ଚରଣ କରୁଥିବା ରାବଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ନିଜ ସତର୍କତା ଦୁଗୁଣା କଲେ ଏବଂ ମହଳ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିଗଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଲଙ୍କା ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଉଦ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି, ଚାରିଦିଗରୁ ଅସଂଖ୍ୟ ବାନରସେନା ଯୁଦ୍ଧର ଆଗ୍ରହରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି। ସମସ୍ତ ଭୂମି ବାନରମାନେ ଢାକି ଦେଇଛନ୍ତି ଦେଖି ରାବଣ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ୍ନ ହେଲେ, କିପରି ଏହି ବାନରମାନେ ନଶ୍ଟ ହେବେ ଭାବି ସମୟ କାଟିଲେ। ଦୀର୍ଘ ଚିନ୍ତା ପରେ ଏବଂ ନିଜ ଧୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଜଗାଇ ରାବଣ ତୀବ୍ର ଚକ୍ଷୁରେ ରାମ ଏବଂ ବାନରନାୟକମାନେ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇଲେ। ଏପଟେ ରାମ ତାଙ୍କ ସେନା ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ ଏବଂ ଲଙ୍କାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଭଲଭାବରେ ରକ୍ଷିତ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ଚାରିଦିଗରୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି। ଲଙ୍କା ଦେଖି ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମଙ୍କ ହୃଦୟ ଏକାଏକି ଚିନ୍ତାରେ ଭରିଗଲା, ସୀତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା। ସେ ଭାବିଲେ, "ଏଠି, ମୋ ଦୁଃଖରେ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତା ଦୁଃଖରେ ଅତି ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ମାଟିରେ ଶୋଇଛନ୍ତି।" ଏହିପରି ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ୍ନ ଥିବା ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ ତୁରନ୍ତ ବାନରମାନେ ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ଯେତେବେଳେ ନିର୍ମଳ କର୍ମ ରାମ ଏପରି କହିଲେ, ବାନରମାନେ ସିଂହ ଭଳି ଦହାଡ଼ି ତୁମୁଳ ଧ୍ୱନି କରି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କଲେ। "ଆମେ ଏହି ଲଙ୍କାକୁ ତାଳ ଉପରେ ଉଠାଇ ଛିଣ୍ଡି ଦେବୁ, କିମ୍ବା ମାତ୍ର ଆମ ମୁଷ୍ଟିରେ ଏହାକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବୁ,"—ଏହିପରି ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଲେ ସମସ୍ତ ବାନରନାୟକ। ବଡ଼ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବୃକ୍ଷ ଉଠାଇ ବାନରମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ସମ୍ମୁଖରେ, ରାଘବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ସେମାନେ ଲଙ୍କା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ମୁହଁ, ସୁନା ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ଜୀବନ ଦାଉରେ ଲଗାଇଥିବା ଯୋଦ୍ଧା ବାନରମାନେ ଶାଳ ବୃକ୍ଷ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଧରି ଲଙ୍କା ଉପରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ବୃକ୍ଷ, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଏବଂ ମୁଷ୍ଟିରେ ଅସଂଖ୍ୟ ପ୍ରାଚୀର ଓ ଦ୍ୱାର ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ। ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳ ଥିବା ଖାଳକୁ ମାଟି, ପାହାଡ଼ ଶିଖର, ଘାସ ଓ କାଠ ଭରି ଦେଇ ବାନରମାନେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ଏହାପରେ ହଜାର ଦଳର ନାୟକ, କୋଟି ଦଳର ନାୟକ ଏବଂ ଶତ କୋଟି ଦଳର ନାୟକମାନେ ଲଙ୍କା ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ। ବାନରମାନେ ସୁନା ଦ୍ୱାର ଭଙ୍ଗ କରି, କୈଳାଶ ପର୍ବତ ଶିଖର ସମ ଦୁର୍ଗ ଭଙ୍ଗ କରି ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ଲାଘୁନ୍ଦ୍ରୁତି, ପ୍ରବଳ ଗର୍ଜନ ଏବଂ ଦୃତ ବେଗରେ, ବଡ଼ ହାତୀ ସମ ବାନରମାନେ ଲଙ୍କା ଦିଗରେ ଧାଉଥିଲେ। "ବିଜୟୀ ହେଉନ୍ତୁ ପ୍ରବଳ ରାମ, ବିଜୟୀ ହେଉନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବିଜୟୀ ହେଉନ୍ତୁ ରାଘବଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଥିବା ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ,"—ଏମିତି ଘୋଷଣା କରି ବାନରମାନେ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଲଙ୍କାର ପ୍ରାଚୀର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ବୀରବାହୁ, ସୁବାହୁ, ନଳ ଏବଂ ପଣସ ନାମକ ବାନରନାୟକମାନେ ପ୍ରାଚୀର ନିକଟରେ ଶିବିର ଗଢ଼ିଲେ। କୁମୁଦ ଦଶ କୋଟି ଅକ୍ଷୟ ବାନର ସେନା ସହିତ ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଁଡ଼ାଇଲେ। ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ପ୍ରଘାସ ଏବଂ ପଣସ ମଧ୍ୟ ବାନରମାନେ ଘେରି ଶିବିର କଲେ। ଶତବଳି ନାମକ ବୀର ବାନର ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରରେ ବିଶାଳ ଦଳ ସହ ଦଁଡ଼ାଇଲେ। ତାରାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ପ୍ରବଳ ସୁଷେଣ ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ଅସଂଖ୍ୟ ସେନା ସହ ଦଁଡ଼ାଇଲେ। ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୁଗ୍ରୀବ ଏବଂ ସେନା ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଦଁଡ଼ାଇଲେ। ବଡ଼ ଦେହୀ, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଗୋଲାଙ୍ଗୁଳ ଏବଂ ପ୍ରବଳ ପ୍ରତାପୀ ଗଭକ୍ଷ, ଏକ କୋଟି ବାନର ସହ ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ଦଁଡ଼ାଇଲେ। ଶତ୍ରୁ ନଶ୍ଟ କରୁଥିବା ଧୂମ୍ର ନାମକ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଭାଲୁ ନାୟକ ମଧ୍ୟ ଏକ କୋଟି ସେନା ସହ ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ଦଁଡ଼ାଇଲେ। ବିଭୀଷଣ, ମହାବଳୀ, ଗଦା ଧାରଣ କରି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ମ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ମହାସେନା ନିକଟରେ ଦଁଡ଼ାଇଲେ। ଗଜ, ଗଭକ୍ଷ, ଗବୟ, ଶରଭ ଏବଂ ଗନ୍ଧମାଦନ ଏହି ବାନର ନାୟକମାନେ ଚାରିଦିଗରେ ଦୌଡ଼ି ବାନର ସେନାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ କ୍ରୋଧରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ବାହାରିବା ଆଦେଶ ଦେଲେ। ରାବଣଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ଶୁଣି ରାକ୍ଷସମାନେ ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଗର୍ଜନ କଲେ। ଚାରିପାଖରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଧଳା ଏବଂ ବଡ଼ ମୁହଁ ଥିବା ଢୋଳକୁ ସୁନା ଦଣ୍ଡରେ ବାଜାଇ ରାକ୍ଷସମାନେ ସଙ୍କେତ ଦେଲେ। ଶତ ଶତ ଶଂଖ ରାକ୍ଷସମାନେ ମୁଁହେଁ ପୂରି, ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରି ତାଳ ଦେଲେ। ଗୋଲାପି ଶରୀର, ଦୀପ୍ତିମାନ ତାଡ଼ି ଓ ଶଂଖ ଧାରଣ କରିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ବିଦ୍ୟୁତ ଓ ମେଘ ମିଶ୍ରିତ ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତା'ପରେ ରାବଣଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେନାମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ବାହାରିଲେ, ଯେମିତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ ଉତ୍କଳିତ ହୁଏ। ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବାନର ସେନାର ତୁମୁଳ ଗର୍ଜନ ମାଳୟ ପର୍ବତର ଶିଖର, ଢାଳ ଓ ଗୁହାକୁ ପୂରିଦେଲା। ଶଂଖ ଓ ଢୋଳ ର ଧ୍ୱନି, ବାନରମାନେ ଦେଉଥିବା ସିଂହ ଗର୍ଜନ, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ସମୁଦ୍ରକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଦେଲା।