ରାମଚନ୍ଦ୍ର ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ। ରାଜନୀତିର ଉଚିତ କ୍ରମ ଓ ମୂଳତ୍ୱକୁ ଜାଣି, ବିଭୀଷଣଙ୍କ ସମ୍ମତି ନେଇ, ସେ ରାଜଧର୍ମକୁ ମନେ ପକାଇଲେ। ପରେ ସେ ବାଲିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, “ମୃଦୁଭାଷୀ ବାନର, ତୁମେ ଲଂକାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କୁ ମୋର ପକ୍ଷରୁ ଏହି କଥା କହ।" “ତୁମେ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାକୁ ଛାଡ଼ି ଲଂକା ନଗରକୁ ଆସିଛ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ତୁମର ତେଜ, ଶକ୍ତି ହରାଇଯାଇଛି, ମୃତ୍ୟୁକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଛ। ରାତିର ଚର, ଋଷି, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ନାଗ, ଯକ୍ଷ ଓ ରାଜାମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ତୁମେ ଭ୍ରମ ଓ ଅହଂକାରରେ ଯେଉଁ ଅପରାଧ କରିଛ, ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦର ଅଭିମାନ ଏବେ ଚାଲିଯାଇଛି। ଏବେ ତୁମ ଦୁଷ୍କର୍ମର ଭୟଙ୍କର ପରିଣାମ ଆସିଗଲା।" “ମୁଁ, ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରୁଥିବା ରାମ, ମୋ ଭାର୍ୟା ହରଣ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ, ଏବେ ଲଂକା ଦ୍ୱାରେ ନ୍ୟାୟର ଦଣ୍ଡ ନେଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। ଯଦି ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତ ରଖ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତା, ମହାଋଷି ଓ ରାଜା ମାନେ ଯେପରି ଗତି କରିଛନ୍ତି, ସେହିପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଗତି କରିବ। ଯେଭଳି ଚତୁର୍ୟ ଓ ଚାଳାକି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସୀତାଙ୍କୁ ହରଣ କଲ, ସେଇ ଶକ୍ତି ଏବେ ଦେଖା। ତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନି।" “ଯଦି ଆଶ୍ରୟ ନେଉନାହଁ ଓ ମୈଥିଲୀକୁ ଫେରାଇ ଦେଉନାହଁ, ମୁଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତକୁ ରାକ୍ଷସ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେବି। ବିଭୀଷଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସ, ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ସେ ଅବିରୋଧରେ ଲଂକାର ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାରୀ ହେବେ। ତୁମେ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଧର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ମୂର୍ଖ ସହଚରମାନେ ସହିତ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ କ୍ଷଣମାତ୍ର ପାଇଁ ଭୋଗ କରିପାରିବ ନାହଁ।" “ରାକ୍ଷସ, ଧୃଢ଼ତା ଓ ପ୍ରାଣପଣେ ଯୁଦ୍ଧ କର; ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବିଧ୍ୱଂସ ହେବ, ଏବଂ ତାପରେ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ। ତୁମେ ତିନି ଲୋକକୁ ଏକ ପକ୍ଷୀ ରୂପେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଲେ, ଜୀବନ୍ତ ଫେରିପାରିବ ନାହଁ। ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କଳ୍ୟାଣମୟ କଥା କହୁଛି—ଶ୍ରାଦ୍ଧ ତିଆରି କର, ଲଂକାକୁ ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷା କର, କାରଣ ତୁମ ଜୀବନ ଏବେ ମୋ ହାତରେ।" ଏଭଳି ଅମିତ କର୍ମଶୀଳ ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ତାରାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିଗଲେ, ଯେପରି ହବିଗ୍ରାହୀ ଅଗ୍ନି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ। କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ତିଏ ରାବଣଙ୍କ ରାଜମହଳକୁ ଯାଇ, ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସହ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବସିଥିବା ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ଅଙ୍ଗଦ, ରତ୍ନ ମୁଦ୍ରିକା ପିନ୍ଧି, ଦେହରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ରାବଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ସମ୍ମୁଖରେ ରାମଙ୍କ ସନ୍ଦେଶ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ନିଜ ପରିଚୟ ଦେଇ କହିଲେ, “ମୁଁ କୋଶଳେଶ୍ୱର ରାମଙ୍କ ଦୂତ, ମୋ ନାମ ଅଙ୍ଗଦ, ବାଲିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଯଦି ଏହି ନାମ ତୁମ କାନରେ ପଡ଼ିଛି।" “କୌଶଲ୍ୟାନନ୍ଦନ ରାଘବ ରାମ ତୁମକୁ କହୁଛନ୍ତି—ବାହାରିଅ, ଯୁଦ୍ଧ କର; ପୁରୁଷ ଭାବେ ଆଚରଣ କର, କ୍ରୂର ହେଉନାହଁ। ମୁଁ ତୁମେ, ତୁମର ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୁତ୍ର, ବନ୍ଧୁ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ ମାରିଦେବି; ତୁମେ ବିନଶିଲେ, ତିନି ଲୋକ ଭୟମୁକ୍ତ ହେବ। ଦେବ, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସର୍ପ, ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ତୁମେ ଶତ୍ରୁ ହେଉଛ; ମୁଁ ତୁମକୁ ହଟାଇ, ଋଷିମାନେ ଯେଉଁ କଠିନତା ଭୋଗୁଛନ୍ତି, ତାହା ଦୂର କରିଦେବି।" “ତୁମେ ବିନଶିଲେ, ରାଜ୍ୟ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ହାତକୁ ଯିବ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସୀତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଉନାହଁ, ତାଲେ ଏହି ଫଳ ଦେଖିବା।" ଏମିତି କଠୋର କଥା କହିଲେ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଥ ରାବଣ କ୍ରୋଧରେ ମୁହଁଲା। ସେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ବାରମ୍ବାର ଆଦେଶ ଦେଲେ, “ଧର! ମାରିଦେଉ!”—ଏହିପରି ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି ରାବଣ ଚିତ୍କାର କଲେ। ରାବଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି, ଚାରିଜଣ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଧରିଲେ, ସେମାନେ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ। ତାରାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦ ନିଜ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବେ ଦେହକୁ ଧରିବାକୁ ଦେଲେ। ପରେ, ତାଙ୍କ ଦୁଇ ହାତକୁ ପକାଇଥିବା ସେମାନେ ଯେପରି ପକ୍ଷୀ, ସେପରି ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଅଙ୍ଗଦ ପାହାଡ଼ ପରି ରାଜମହଳର ଚୂଡ଼ା ଉପରେ ଲାଫିଗଲେ। ତାଙ୍କ ଦ୍ରୁତ ଲାଫରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ରାବଣ ଦେଖୁଥିଲେ। ତା’ପରେ ବାଲିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦ ସେଇ ଚୂଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖାଏଁ ଏହି ଚୂଡ଼ାକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ଯେପରି ହିମାଲୟ ପର୍ବତର ଶିଖର ବଜ୍ରପାତରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। ଚୂଡ଼ା ଭାଙ୍ଗି, ନିଜ ନାମ ଘୋଷଣା କରି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ରୋଦନ କରି, ଆକାଶକୁ ଲାଫିଗଲେ। ସେ ପ୍ରବଳ ଧ୍ୱନିରେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ, ଓ ବାନରମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ। ଅଙ୍ଗଦ ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଫେରି ଆସିଲେ। ଏହି ମହଲର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଦେଖି ରାବଣ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ନିଜ ନାଶ ଦେଖି, ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଲେ। ରାମ ଏବେ ଅନେକ ଉଲ୍ଲାସିତ, ରୋଦନ କରୁଥିବା ବାନରମାନେ ସହିତ, ସତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ତା’ଠାରେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଶୂରବୀର ବାନର ସୁଷେଣ, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ବାନରମାନେ ସହିତ ଥିଲେ। ସେ ଶ୍ରୀସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଦେଶ ମାନି, ଦ୍ୱାରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କଲେ ଓ ତାରାମଣ୍ଡଳରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଚାଲିବାରେ ଲାଗିଲେ। ଲଂକା ଚାରିପାଶେ ଶତଶଃ ବନବାସୀ ବାନର ଦଳ ଉପସ୍ଥିତ ଓ ସାଗର ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବା ଦେଖି, କିଛି ରାକ୍ଷସ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ, କିଛି ଭୟଭୀତ ଓ କିଛି ଯୁଦ୍ଧ ଉତ୍ସାହରେ ଅତିଶୟ ଧୃଢ଼ ହେଲେ। ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଖିଲେ, କୋଟ ଓ ଖାଇ ମଧ୍ୟର ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ବାନରମାନେ ଭରିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, କୋଟ ଉପରେ ବାନରମାନେ ଚଢ଼ିଯାଇଛନ୍ତି ଦେଖି, ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।