ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଏପରିଭାବରେ ପ୍ରସ୍ନ କରିବା ପରେ, ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସ୍ତ୍ରବିଦ୍ ବସିଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦରେ କଳ୍ମାଷୀକୁ ଡାକିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଆସ, ଶୀଘ୍ର ଆସ, ଶବଳା; ମୋ ଶବ୍ଦ ଶୁଣ। ମୁଁ ଏହି ରାଜା ଋଷିଙ୍କୁ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ଭୋଜନ ଓ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି—ମୋ ପାଇଁ ଏହି କାମକୁ ସଜାଇ ଦେ।” ବସିଷ୍ଠ ଏହିପରି କହିଲେ, “ଏଠାରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାଅନୁଯାୟୀ ଅଟୁଟ ସତ୍କାର ଓ ଛଅ ରସରେ ଭରିଥିବା ଦିବ୍ୟ କାମନାପୂରଣ ବସ୍ତୁଗୁଡିକୁ ବର୍ଷା କର, ଶବଳା। ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଏହିଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ—ଘନ, ଜଳିୟ, ଚାଟିବା, ଚୁସିବା, ମଧୁର ରସ, ଅନେକ ଧାନ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ—ସବୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।” ଏହା ପରେ, ପବିତ୍ର ବାଲକାଣ୍ଡର ଅପୂର୍ବ ଅଧ୍ୟାୟ ଅଧିକାର କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ନିର୍ଦେଶ ପାଇଁ, ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ଗାଈ ଶବଳା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାଅନୁଯାୟୀ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଦେଲେ। ସେ ଚିନି କାଠ, ମଧୁ, ଭୁନା ଧାନ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଦ୍ୟ, ମୂଲ୍ୟବାନ ପାନୀୟ, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ—ସମୃଦ୍ଧ ଓ ସାଧାରଣ—ସବୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଦେଲେ। ପ୍ରାଚୁର୍ୟରେ ପାହାଡ଼ ପରି ଗରମ ଓ ଭଲ ରାନ୍ଧା ଚାଉଳ, ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ, ଝୁରା ଓ ଦହି ଦେଖାଗଲା। ଏହିଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ରସ ଓ ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ, ଲଡୁଆ, ଗୁଡ଼ର ଭରି ଥିବା ହଜାର ହଜାର ଡିଶ ଥିଲା। ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦ ଓ ତୃପ୍ତିରେ ଭରିଗଲେ; ରାମ, ବସିଷ୍ଠ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସେନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଦେଲେ। ତାପରେ, ରାଜା ଋଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କର ପରିବାର, ପୂଜାରୀ ଓ ସେବକ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ଓ ତୃପ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସେବକଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ମାନ ମିଳିବା ପରେ, ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ମୋତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସତ୍କାର ଦେଇଛ; ଏବେ ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ବଦଳରେ ଶବଳାକୁ ଦିଅ; ଏହି ଗାଈ ଏକ ରତ୍ନ, ରାଜାମାନେ ରତ୍ନ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି। ଏହି ଅଧିକାରରେ ମୋତେ ଶବଳାକୁ ଦିଅ।” ବସିଷ୍ଠ ଏହି କଥାର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୁଁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ପାଇଁ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ଶତ କୋଟି ଗାଈ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶବଳାକୁ ଦେବି ନାହିଁ। ରାଜା, ଅନେକ ଚାନ୍ଦିର ଢେର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଏହାକୁ ଦେବି ନାହିଁ; ମୁଁ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ। ଶବଳା ସଦା ମୋର; ଏହି ମୋର ଉତ୍ତମ ଯଶ ପରି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଦେବତା ଓ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିପାରିବି, ଏହି ମୋର ଜୀବିକା। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ଅର୍ପଣ, ହୋମ, ଶ୍ରୁତି, ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର ଶିଖିବା ସମ୍ଭବ। ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଏହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ଏହା ମୋର ସବୁ କିଛି, ମୋର ସତ୍ତା, ମୋର ତୃପ୍ତି, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। ଅନେକ କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶବଳା ଦେବି ନାହିଁ।” ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଅଧିକ ଉତ୍ସାହ ଓ ଉତ୍ତେଜନାରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁନା ଶୃଙ୍ଗ ଓ ସୁନା ଅଙ୍କୁଶ ଦିଆଯାଇଥିବା ହାତୀ ଦେବି, ତାଙ୍କ ଗଳାରେ ସୁନା ମାଳା ଥିବା। ଏପରି ୧୪,୦୦୦ ହାତୀ ଓ ସୁନାର ଚାରି ଶ୍ୱେତ ଘୋଡା ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ରଥ ଦେବି। ମୁଁ ତୁମକୁ ୮୦୦ ଘୋଡା, ଝଙ୍କା ଗଣ୍ଡି ଲାଗିଥିବା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବି, ଏବଂ ଏକ ହଜାର ଦଶ ଘୋଡା ଦେବି। ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ କୋଟି ଗାଈ, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ଓ ବୟସର, ଦେବି; ଏହି ଚିହ୍ନିତ ଗାଈକୁ ମୋତେ ଦିଅ। ତୁମେ ଯେତେ ରତ୍ନ କିମ୍ବା ସୁନା ଚାହାଅ, ମୁଁ ସବୁ ଦେବି; ଏହି ଚିହ୍ନିତ ଗାଈକୁ ମୋତେ ଦିଅ।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଏହି ବିନୟପୂର୍ବକ କଥାର ଉତ୍ତରରେ, ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ, “ମୁଁ କେହି ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚିହ୍ନିତ ଗାଈକୁ ଦେବି ନାହିଁ, ରାଜା। ଏହି ମୋର ଧନ, ଏହି ମୋର ସମ୍ପଦ; ଏହି ମୋର ସବୁ କିଛି, ଏହି ମୋର ଜୀବନ। ନୂତନ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ—ଏହି ମୋର, ରାଜା, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ଅନୁଷ୍ଠାନ। ମୋର ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ଏହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ଆଉ କିଛି କହିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏହି କାମଧେନୁ ଗାଈକୁ ଦେବି ନାହିଁ।” ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ବସିଷ୍ଠ କାମଧେନୁକୁ ଦେବାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବା ପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଚିହ୍ନିତ ଗାଈକୁ ଜବରଦସ୍ତି ଟାଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ, ରାମ। ରାଜାଙ୍କ ଲୋକମାନେ ନେଇଯିବା ବେଳେ, ଶବଳା ଦୁଃଖିତ ଓ କାନ୍ଦୁଥିବା ସ୍ଥିତିରେ, ଦୁଃଖରେ ବିଚାର କରିଲେ। ସେ ଭାବିଲେ, “ଉତ୍ତମ ବସିଷ୍ଠ ମୋତେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଦେଲେ; ମୁଁ ଏପରି ଦୁଃଖରେ ରାଜାଙ୍କ ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଉଛି; ଏହା ମୋ ଦୁଃଖ। ମୁଁ ଏହି ଉତ୍ତମ ଋଷିଙ୍କୁ କେଉଁ ଦୋଷ କରିଛି, ଯେଉଁ ମୁଁ ନିର୍ମଳ ଓ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲି, ତଥା ତାଙ୍କର ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ମୁଁ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଉଛି?” ଏପରି ଭାବି, ଆଉ ଆଉ ଦୁଃଖରେ ନିଶ୍ୱାସ ନେଇ, ଶବଳା ଶୀଘ୍ର ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେ ଶତ ଶତ ରାଜାଙ୍କ ଲୋକମାନେ ଠାରୁ ନିଜକୁ ମୁକ୍ତ କରି, ବାୟୁର ଗତିରେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଶବଳା କାନ୍ଦୁଥିବା ଭାବରେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ମେଘର ଧ୍ୱନି ପରି ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ଓ ପୂଜ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତୁମେ କାହିଁକି ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରିଛ? ରାଜାଙ୍କ ସେନାମାନେ ମୋତେ ତୁମ ଉପସ୍ଥିତିରୁ ଦୂରେ ନେଉଛନ୍ତି।” ଏପରି ଦୁଃଖିତ ଶବଳାଙ୍କୁ ବସିଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ଏକ ଦୁଃଖିତ ଭଉଣୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇଥିବା ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।