ଗାଧିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଵିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ନମ୍ର ଭାବେ କହିଲେ, “ଯେପରି ବରିଷ୍ଠ ଋଷିଙ୍କ ଇଚ୍ଛା, ସେହିପରି ହେଉ। ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ହେଉ।” ବସିଷ୍ଠ ଏହି ଉତ୍ତରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କର ପାପମୁକ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଗାଈ କଳ୍ମାଷୀ କିମ୍ବା ଶବଳାକୁ ଡାକିଲେ। ତିନି କହିଲେ, “ଆ, ଶବଳା, ଦ୍ରୁତ ଆସ। ମୋ କଥା ଶୁଣ। ମୁଁ ଏହି ରାଜର୍ଷିଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ଓ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ ଚାହେଁ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଟି ମୋ ପାଇଁ ସଜାଇ ଦେ। ଏଠାରେ ଯେଉଁଯେଉଁ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ଛଅ ରସର ସହିତ ଓ ସମ୍ମାନ ସହିତ, ଦିବ୍ୟ କାମଧେନୁ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ବସ୍ତୁ ବର୍ଷା କର। ଶବଳା, ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ, ଦ୍ରବ, ଚଟଣି, ଚୁଷିବା ପଦାର୍ଥ, ରସ, ଧାନ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଉତ୍ପାଦନ କର।” ଏପରି ଆଦେଶ ମିଳିବା ସହିତ, ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣା ଶବଳା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାଅନୁଯାୟୀ ଖାଦ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କଲା। ସେ ଚିନି କାଣ୍ଡ, ମଧୁ, ଭୁନା ଧାନ୍ୟ, ଉତ୍ତମ ମଦ ଓ ମଧ୍ୟପାନ, ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟୟବହୁଳ ପାନୀୟ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ, ମୃଦୁ ଓ ଗୁରୁ ଅନେକ ପଦାର୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା। ପାହାଡ଼ ଭଳି ଗରମ ଓ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଭାତ ଏଠାରେ ଦେଖାଗଲା, ରସିଳା ପକ୍ୱାନ୍ନ, ତରକାରି ଓ ଦହି ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ରସ ଓ ସ୍ୱାଦର ଖାଦ୍ୟ, ମିଠା, ଓ ହଜାର ହଜାର ଗୁଡ଼ ଭରା ବାଟି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ସମସ୍ତେ ତୃପ୍ତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ବସିଷ୍ଠ ମୁନି ଏହି ଭୋଜନ ଦ୍ୱାରା ଶଉର୍ୟଶାଳୀ ଵିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସେନାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଦେଲେ। ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆତିଥ୍ୟ ପାଇ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ତାଙ୍କ ପରିବାର, ପୁରୋହିତ ଓ ସେବକମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ଓ ପୁଷ୍ଟି ପାଇଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପରିଚାରକମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରି ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ମୋତେ ଉତ୍ତମ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏବେ ମୋ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ଏହି ଶବଳା ଗାଈକୁ ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ, ମୁଁ ଏପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ଦେଇବି। ଏହି ଗାଈ ଏକ ରତ୍ନ, ରାଜାମାନେ ରତ୍ନ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି।” ବସିଷ୍ଠ ନମ୍ର ଭାବେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ମୁଁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ଦେଲେ ବି ଶବଳାକୁ ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ, ଶତ କୋଟି ଦେଲେ ବି ନୁହେଁ। ରାଜନ୍, ଏତେ ସୋନା ଦେଲେ ବି ମୁଁ ଏହାକୁ ଛାଡିପାରିବି ନାହିଁ। ଏହି ଶବଳା ସଦା ମୋର, ଯେପରି ଧର୍ମୀକ ପୁରୁଷଙ୍କ ଯଶ ତାଙ୍କର ହୁଏ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ନିଅବେଦ୍ୟ ଓ ତର୍ପଣ ଦେଉଛି, ଏହା ମୋ ଜୀବିକା ଉପାୟ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୋ ଯଜ୍ଞ, ହୋମ, ସ୍୵ାହା, ବଷଟ୍କାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷା ଚାଲିଥାଏ। ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଗାଈ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ସେଇ ହେଉଛି ମୋ ସବୁକିଛି, ମୋ ତୃପ୍ତି ଓ ମୋ ସତ୍ୟ। ଏହି ସମସ୍ତ କାରଣରୁ ମୁଁ ଏହାକୁ ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏହା ଶୁଣି ଅଧିକ ଉତ୍ସାହ ଓ ଆଗ୍ରହରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ସୋନା ଶୃଙ୍ଖଳ ଓ ଶୋଭାମାନିତ ଦଣ୍ଡ ଥିବା ହାତୀ ଦେଇବି, ସେମାନଙ୍କ ଗଳାରେ ସୋନା ମାଳା ଥିବ। ଏପରି ଚଉଦ ହଜାର ହାତୀ, ସୋନାର ରଥ ଚାରିଟି ସଫେଦ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ଦେଇବି। ଆଠଶେ ଘୋଡ଼ା, ମଣିମାଳା ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହା ସହିତ ଏକ ହଜାର ଦଶ ଅଧିକ ଘୋଡ଼ା ଦେଇବି। ଏକ କୋଟି ରଙ୍ଗବିରଙ୍ଗ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବୟସର ଗାଈ ଦେଇବି, ମୋତେ ଏହି ଶବଳା ଦିଅ। ଯେତେ ମଣି, ସୋନା ଚାହିଁବ, ସେତେ ଦେଇଦେବି; ଶବଳାକୁ ମୋତେ ଦିଅ।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଏହି ଆଗ୍ରହ ଶୁଣି ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ, “ମୁଁ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଶବଳାକୁ ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ। ଏହି ଗାଈ ମୋର ଏକମାତ୍ର ଧନ, ଏକମାତ୍ର ସମ୍ପଦ, ଏକମାତ୍ର ସବୁକିଛି, ଏକମାତ୍ର ଜୀବନ। ନୂଆ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଯଜ୍ଞ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ସେଇ ମୋର, ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଏହି ଶବଳା ଉପରେ ମୋ ସମସ୍ତ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଭର କରେ, ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚିତ; ଅଧିକ କଥା କହିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ମୁଁ ଏହି ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣା ଗାଈକୁ ଛାଡିପାରିବି ନାହିଁ।” ଏହିପରେ ବସିଷ୍ଠ ଶବଳାକୁ ଦେଇବାକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଲେ। ତାହାଦେଖି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଶକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଶବଳାକୁ ଟାଣିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଲୋକମାନେ ଶବଳାକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଶବଳା ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ଓ କ୍ରନ୍ଦନ କରି, ମନେ ଭାବିଲା, “ମୋତେ ଏପରି ଦୁଃଖ ଦେଉଛନ୍ତି, ବଡ଼ ଧର୍ମାତ୍ମା ବସିଷ୍ଠ ମୋପରି କଣ ଅପରାଧ ଦେଖିଲେ? ମୁଁ ନିର୍ଦୋଷ ଓ ଭକ୍ତିଶୀଳ ଥିଲି, ତଥାପି ମୋତେ ଛାଡିଦେଲେ କି?” ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଶବଳା ପୁନିପୁନି ଦୀର୍ଘଶ୍ୱାସ ଛାଡି, ବିଶାଳ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲା। ରାଜାଙ୍କ ଶତ ଶତ ଲୋକ ଉପରୁ ନିଜକୁ ମୁକ୍ତ କରି, ବାୟୁ ବେଗରେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପହଞ୍ଚିଲା। ଶବଳା ଦୁଃଖ ଓ କ୍ଷୋଭରେ କ୍ରନ୍ଦନ କରି, ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ କହିଲା, “ହେ ପୂଜ୍ୟପାଦ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଆପଣ କାହିଁକି ମୋତେ ଛାଡିଦେଲେ? ଯେଉଁଠାରୁ ରାଜାଙ୍କ ସେନାମାନେ ମୋତେ ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡି ନେଇଯାଉଛନ୍ତି?