ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହେଲା, ସାନ୍ଧ୍ୟାର ରଙ୍ଗରେ ରଞ୍ଜିତ। ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରର ଆଲୋକରେ ରାତି ଶାନ୍ତ ଭାବରେ କଟିଗଲା। ପରେ, ବାନର ସେନାପତି ଶ୍ରୀରାମ, ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏବଂ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଆଦର ଓ ସ୍ବାଗତରେ, ସେମାନେ ସେନାପତିମାନେ ସହ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ସୁଵେଳା ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ବିଶ୍ରାମ କଲେ। ଏହିଭଳି ଏକ ରାତି କଟିଗଲା। ପରେ, ବୀର ବାନରମାନେ ସୁଵେଳାରେ ରହି ଲଙ୍କାର ଅଦ୍ଭୁତ ଅରଣ୍ୟ ଓ ଉଦ୍ୟାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ। ସେଉଁଠିର ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଉଦ୍ୟାନ ସମତଳ, ମନୋହର, ବିଶାଳ ଓ ଆକର୍ଷକ ଥିଲା। ଏହା ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା ଓ ସେମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେଉଁଠି ଚମ୍ପକ, ଅଶୋକ, ବକୁଳ, ଶାଳ, ତାଳ ଗଛର ଭିଡ଼ ଥିଲା। ତାଳମାଳ ଜଙ୍ଗଲରେ ଲୁଚିଥିବା ଏହି ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ନାଗ ଗଛର ଝୁପଡ଼ି ଘେରି ରହିଥିଲା। ହିନ୍ତଳ, ଅର୍ଜୁନ, ନିପା, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ ଫୁଲେ ଫୁଲିଥିଲା। ତିଳକ, କର୍ଣ୍ଣିକର, ପାଟଳ ଗଛ ଚାରିପଟେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଲଙ୍କା ଦେବତାମାନଙ୍କ ନଗର ଅମରାବତୀ ପରି ଦିବ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଲତା ଓ ଫୁଲରେ ମୁଡ଼ିଥିଲା। ଅଦ୍ଭୁତ ଫୁଲ, କମଳା ନବପତ୍ର, ହରିତ ଘାସ, ନୀଳ ଜଙ୍ଗଲ—ଏହି ସମସ୍ତ ରଙ୍ଗ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ତିଆରି କରିଥିଲା। ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଓ ମନୋହର ଫଳ-ଫୁଲ ଭରିଥିଲା, ବାନରମାନେ ମଣିଷମାନେ ପରି ଏହି ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଅଳଙ୍କାର ଭାବେ ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ଏହି ଅରଣ୍ୟ ଚୈତ୍ରରଥ ଓ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ପରି ମନୋହର ଓ ମଧୁମକ୍ଷିକାର ଗୁଞ୍ଜନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ଦାତ୍ୟୂହ, କୟଷ୍ଠି, ବକ ଓ ମୟୂର ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ, ଜଙ୍ଗଲ ନଦୀପାରେ ଚିଡ଼ିଆମାନଙ୍କର ଗୀତ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ଚିଡ଼ିଆମାନେ ସଦା ମଦମସ୍ତ ଥିଲେ, ମଧୁମକ୍ଷିକା ଉଡ଼ୁଥିଲେ, ଖଣ୍ଡେ ଖଣ୍ଡେ କୋଇଲି ମଧୁର ଧ୍ୱନି ହେଉଥିଲା, ପବନ ଚିଡ଼ିଆମାନଙ୍କର ଗୀତରେ ଗଞ୍ଜିଉଥିଲା। ଭୃଙ୍ଗରାଜ ଚିଡ଼ିଆର ଗୀତ, କୁରରା ଚିତ୍କାର, କୋଣାଳକ ଡାକ୍, ସରସା ଚିଡ଼ିଆର ଶବ୍ଦ ଗଞ୍ଜିଉଥିଲା। ଏପରି ଅପୂର୍ବ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ବୀର ବାନରମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସେମାନେ ଚାହିଲେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିଲେ। ଫୁଲର ଗନ୍ଧ ଭରା ମନୋହର ପବନ ବହୁଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, କିଛି ବାନର ସେନାପତି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ତାଙ୍କ ଦଳକୁ ଛାଡ଼ି, ଧ୍ୱଜା ନେଇ ଲଙ୍କା ଦିଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ସେମାନେ ଚିଡ଼ିଆମାନେ ଭୟଭୀତ କଲେ, ମୃଗ ଓ ହାତୀମାନେ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ, ଲଙ୍କାକୁ ନିଜ ଗର୍ଜନରେ କମ୍ପିତ କରିଦେଲେ, ଦରୁଣ ଧ୍ୱନି କଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପାଦରେ ଭୂମିକୁ ଦବାଇଲେ, ଧୂଳି ଉଡ଼ି ଆକାଶକୁ ଚାଲିଗଲା। ଭାଲୁ, ସିଂହ, ମହିଷ, ହାତୀ, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏହି ଶବ୍ଦରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଦଶଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ। ତ୍ରିକୂଟ ପାହାଡ଼ର ଉଚ୍ଚ ଶିଖର ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିଲା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଫୁଲରେ ମୁଡ଼ିଥିଲା, ବଡ଼ ଚାଁଦି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ପାହାଡ଼ ଶତ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ନିର୍ମଳ ଓ ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର, ସ୍ମୂଥ ଓ ବିଶାଳ, ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଚଢ଼ିପାରୁନଥିଲେ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ କେବଳ ଚିନ୍ତାରେ ମଧ୍ୟ ଏଠାକୁ ଚଢ଼ିପାରିବେ ନାହିଁ, କାର୍ଯ୍ୟରେ ତ ଅସମ୍ଭବ। ଏହି ଶିଖର ଉପରେ ରାବଣ ଶାସିତ ଲଙ୍କା ରହିଥିଲା। ସେହି ସହର ଦଶ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା, କୁଡ଼ିଏ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ଉଚ୍ଚ ମହଳ ଧଳା ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସୁନା ଓ ଚାଁଦିର ପ୍ରାଚୀର ରେ ଜ୍ଵଳମାନ ହୋଇଥିଲା। ସେଠାରେ ରୂପବନ୍ତୀ ମହଳ ଓ ବିମାନ ଥିଲା, ମଧ୍ୟମ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଘନ ମେଘ ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ସୁରକ୍ଷିତ। ସେହି ସହରରେ ହଜାର ଖମ୍ଭରେ ଶୋଭିତ ଏକ ମହଳ ଥିଲା, କୈଳାଶ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିଲା। ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କର ସେହି ମନ୍ଦିର ସହରର ଅଳଙ୍କାର ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ସଦା ଶତ ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଥିଲା। ଶ୍ରୀରାମ ଏକ ସୁନା ଏବଂ ପାହାଡ଼ର ଖଣିରେ ଶୋଭିତ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଉଦ୍ୟାନରେ ଶୋଭିତ ଲଙ୍କା ସହରକୁ ଦେଖିଲେ। ଏହି ସହର ପକ୍ଷୀମାନେ ଭରିଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ପଶୁ ଆସୁଥିଲେ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ରହିଥିଲା, ଏବଂ ଅନେକ ରାକ୍ଷସ ସେବା କରୁଥିଲେ। ରାବଣଙ୍କ ଏହି ଧନୀ ଓ ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ ସହରକୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାଇ ଶ୍ରୀରାମ ବାନରମାନେ ସହ ଦେଖିଲେ। ବଡ଼ ବଡ଼ ମହଳରେ ଭିଡ଼ ଦେଖି ବୀର ଶ୍ରୀରାମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ, ଏହା ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଶ୍ରୀରାମ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ସହରକୁ ତାଙ୍କ ବିଶାଳ ସେନା ସହ ଦେଖିଲେ, ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଭରିଥିଲା, ଶ୍ରେଣୀଶ୍ରେଣୀ ମହଳ ଓ ବଡ଼ ଯନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାର ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏବେ ଶ୍ରୀରାମ ସୁଵେଳା ପାହାଡ଼ର ଶିଖରକୁ ଚଢ଼ିଲେ, ଦୁଇ ଯୋଜନ ଅଞ୍ଚଳ ଆବର୍ତ୍ତିତ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ବାନର ସେନା ସହ। ସେଠାରେ କିଛିକ୍ଷଣ ଦଢ଼ି ଦଶଦିଗ ଦେଖିଲେ, ତ୍ରିକୂଟର ଶୁଭ୍ର ଶିଖର ଉପରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏକ ସହର ଦେଖିଲେ। ଲଙ୍କା ସୁନ୍ଦର ଉଦ୍ୟାନରେ ଶୋଭିତ, ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ଅସାନ ହୋଇ ତାହାର ଦ୍ୱାର ମହଳ ଉପରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ। ଶ୍ରୀରାମ ଦେଖିଲେ, ରାବଣ ଧଳା ଚାମର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛନ୍ତି, ଜୟପ୍ରତୀକ ଛତ୍ର ଶୋଭିତ, ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ। ସେ ଧଳା ପାତ ମେଘ ପରି, ସୁନା ଉତ୍ତରୀୟ ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଛାତି ଉପରେ ଏଇରାବତ ହାତୀର ଦାନ୍ତର ଚିହ୍ନ ଥିଲା। ଖରା ରଙ୍ଗର ପୋଶାକ ପିନ୍ଧି, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତର ରଙ୍ଗରେ ରଞ୍ଜିତ, ଆକାଶର କଳା ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ବାନର ସେନାପତିମାନେ ଓ ରାଘବ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ଏହି ସମୟରେ ସୁଗ୍ରୀବ ଅଚାନକ ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଶିଖରରୁ ଦ୍ୱାର ମଞ୍ଚ ପ୍ରତି ଲାଫ ଦେଲେ, ରୋଷ, ଶକ୍ତି ଓ ସାହସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।