ବସିଷ୍ଠ ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଧର୍ମମୟ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି ଦୁହେଁ ଉଚ୍ଚତମ ଆନନ୍ଦରେ ଏକାଉଁଠି ଖୁସି ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। କଥାବାର୍ତ୍ତା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ପୁଜ୍ୟ ବସିଷ୍ଠ ମୁହଁରେ ହାସ୍ୟ ଭାବ ନେଇ ରଘୁବଂଶୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ— “ମୁଁ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ଓ ଅପାର ମହିମାର ଅଧିକାରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ଅତିଥି ସତ୍କାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି; ଦୟାକରି ମୋର ପକ୍ଷରୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଆପଣ ଅତିଥିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଆଦର ଓ ଆତିଥ୍ୟ ଦୟାକରି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ।” ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ମହାମୁନି, ଆପଣଙ୍କର ମିଠା ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଦର ମିଳିଛି। ଆପଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଯେଉଁଠି ଫଳ, ମୂଳ, ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଓ ଆଚମନ ପାଇଁ ଜଳ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳିଛି—ଏହା ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରାପ୍ତ ସମ୍ମାନ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି, ଏବେ ମୁଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବି—ଦୟାକରି ମୋତେ ସମ୍ମିଳିତ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠ ପୁନିପୁନି ଅନୁରୋଧ କରି ଆତିଥ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଏହା ଦେଖାଇଲେ। ତେବେ, ଗାଧିପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧୁର ଭାବରେ କହିଲେ—“ଯେପରି ଆପଣ ଚାହାନ୍ତି, ତେପରି ହେଉ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରୁଛି, ହେ ମହାମୁନି।” ଏପରି ଉତ୍ତର ଶୁଣି ବସିଷ୍ଠ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ନିର୍ମଳ ଚିତ୍ତ ଶାବଳା କୁ ଡାକିଲେ, “ଆସ, ଶୀଘ୍ର ଆସ, ଶାବଳା, ମୋର କଥା ଶୁଣ। ମୁଁ ଏହି ରାଜର୍ଷିଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ଓ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି—ତୁମେ ସେହି ପ୍ରସ୍ତୁତି କର। ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଇଚ୍ଛାଅନୁଯାୟୀ, ଛଉ ରସରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଦର ସହିତ, ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ବସ୍ତୁ ବର୍ଷା କର, ହେ କାମଧେନୁ। ଶାବଳା, ଶୀଘ୍ର ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ—ଘନ, ତରଳ, ଚାଟିବା, ଚୁଷିବା, ରସ, ଧାନ୍ୟ, ପାନୀୟ—ସବୁ ଉତ୍ପାଦନ କର।” ଏହିପରି ଆଦେଶ ମିଳିବା ପରେ, ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ଶାବଳା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାଅନୁଯାୟୀ ଖାଦ୍ୟ ଦେଲା। ସେ ଉତ୍ପାଦନ କଲା ଗଣ୍ଡସି ଆଖୁ, ମଧୁ, ଭୁନା ଧାନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଦ୍ୟ, ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ପାନୀୟ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ। ପାହାଡ଼ ଭଳି ରାସିରେ ତାଜା ଭାତ, ମନୋହର ଖାଦ୍ୟ, ଡାଲି, ଦହି ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ରସାଳ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା। ମିଷ୍ଟାନ୍ନ, ଗୁଡ଼ର ଠିଆ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ସମୃଦ୍ଧି ଥିଲା। ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ ଭରିଯାଇଥିଲେ; ବସିଷ୍ଠ ଏଭଳି ଭାବରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସେନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଜନ ଓ ସନ୍ତୋଷ ଦେଲେ। ରାଜର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ତାଙ୍କ ପରିବାର, ପୁରୋହିତ ଓ ସେବକମାନେ ଉତ୍ସାହିତ ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପରିଚାରକମାନେ ସହିତ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ମୋତେ ଉତ୍ତମ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏବେ ମୋର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ—ଏହି ଶାବଳାଗାଈକୁ ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ, ମୁଁ ତାପାଇଁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ଦେଇବି; କାରଣ ଏହି ଗାଈ ଏକ ରତ୍ନ ଓ ରାଜାମାନେ ରତ୍ନ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି। ଏହି ଅଧିକାରରେ ମୋତେ ଶାବଳାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।” ବସିଷ୍ଠ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ପାଇଁ, କିମ୍ବା କୋଟି କୋଟି ଧନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶାବଳାକୁ ଦେବିନାହିଁ। ଏତେ ରୂପା ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବିନାହିଁ। ଶାବଳା ମୋର ସଦା ସମ୍ପତ୍ତି, ଯେପରି ଧର୍ମିକ ପୁରୁଷଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ତାଙ୍କ ସହିତ ଅଟୁଟ ଥାଏ। ଏହି ଗାଈ ଦ୍ବାରା ମୁଁ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ନିବେଦନ, ଆହୁତି ଓ ମୋର ଜୀବିକା ଲାଭ କରେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର, ନିବେଦନ, ହୋମ, ସ୍ୱାହା, ଵଷଟ୍କାର, ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ ହୁଏ। ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଏହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ଏହି ମୋର ସମସ୍ତ, ମୋର ତୃପ୍ତି ଓ ସତ୍ୟର ଉତ୍ସ। ଏହି ଅନେକ କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶାବଳା ଦେଇପାରିବିନାହିଁ।” ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଅଧିକ ଆଗ୍ରହ ଓ ଉତ୍ସାହରେ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗଦ ପିନ୍ଧିଥିବା ଚେନ୍ଦା ହାତୀ ଦେଇବି, ତାଙ୍କ ଗଳାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ଥିବ। ଏଭଳି ଚୌଦ ହଜାର ହାତୀ ଓ ସୁନାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଚାରିଟି ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ରଥ ଦେଇବି। ଆଉ ଏକ ହଜାର ଦଶ ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନେକ ରଙ୍ଗ ଓ ବୟସର କୋଟି ଗାଈ ଦେଇବି; ମୋତେ ଏହି ଶାବଳା ଦିଅ। ଯେତେ ରତ୍ନ କିମ୍ବା ସୁନା ଚାହିଁବ, ସେତେ ଦେଇବି; ମୋତେ ଏହି ଚିହ୍ନିତ ଶାବଳା ଦିଅ।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଏହି ଅନୁରୋଧରେ ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ, “ମୁଁ କୌଣସି ଦାମରେ ଏହି ଶାବଳାକୁ ଦେଇପାରିବିନାହିଁ। ଏହି ମୋର ଏକମାତ୍ର ଧନ, ଏହି ମୋର ଏକମାତ୍ର ସମ୍ପଦ, ଏହି ମୋର ସମସ୍ତ, ଏହି ମୋର ପ୍ରାଣ। ଆମାଵାସ୍ୟା, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଓ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଏହି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ। ଏହା ଉପରେ ମୋର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଭର କରେ; ଏହି ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ଗାଈକୁ ମୁଁ ଛାଡ଼ିପାରିବିନାହିଁ।” ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶାବଳା ଉପରେ ତାଙ୍କର ଅଧିକାର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଭରତା ପ୍ରକାଶ କଲେ।