ଲଙ୍କାର ଉଦ୍ୟାନ ମାନେ ଭିତରେ ଅସୁର, ଶ୍ୱାନ, ଗିଧ ଏବଂ ବନ୍ୟପଶୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଏକଠି ହୋଇ ଲଙ୍କାକୁ ଆସିଥିଲେ। କଳା ମହିଳାମାନେ ହସୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଫିକା ହୋଇଥିଲା, ସେମାନେ ଘର ଆଗରେ ଦଢ଼ି ଦଢ଼ି ହସୁଥିଲେ। ସ୍ୱପ୍ନରେ ମହିଳାମାନେ ଘରୁ ଜିନିଷ ଚୋରି କରୁଥିଲେ, ଅପଶକୁନ ଭାଷା କହୁଥିଲେ। ଘର ଘରେ ଦେଉଳି ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୋଗକୁ କୁକୁରମାନେ ଖାଉଥିଲେ, ଗାଈ ମାଝିରେ ବନ୍ୟ ଗଧା ଜନ୍ମ ନେଉଥିଲେ, ନେଉଥିଲେ ମୁଶା ନକୁଲ ମାଝିରେ ଜନ୍ମିଯାଉଥିଲେ। ବିଲେଇ ଚିତାଳ ସହ ମିଶୁଥିଲେ, ଶୁଅ ଓ କୁକୁର ଏକଠି ହେଉଥିଲେ, କିନ୍ନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମାନବମାନେ ସହିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସମୟର ପ୍ରେରଣାରେ ଫିକା ପାରା ଓ ଲାଲ ପାଦ ଥିବା ପରାମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ଘୁରୁଥିଲେ। ଘର ଘରେ ବସିଥିବା ମଇନା ପକ୍ଷୀ ‘ଚିଚିକୁ’ ଭାବେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଝଗଡ଼ା କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିକଳ ହୋଇ, ତଳକୁ ପଡ଼ୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ ପକ୍ଷୀ ଓ ପଶୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି କୁହୁଥିଲେ। ଏକ ଭୟଙ୍କର, ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ, ଟକୁଳା, କଳାବର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ହଳଦିଆ ଶରୀରର ମଣିଷ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସମୟ ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି ଘର ଘରକୁ ଦେଖୁଥିଲା, ଏହି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପଶକୁନ ଲଙ୍କାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନ ଦେଖି, ମାଲ୍ୟବାନ ରାବଣଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ—“ଯିଏ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଅଦ୍ଭୁତ ସେତୁ ତିଆରି କରିଛି, ସେ ରାମ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଶାନ୍ତି କର। ଭବିଷ୍ୟତ୍ ପାଇଁ କ’ଣ ଉଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ହେବ, ଭଲଭାବେ ବିଚାର କର।” ଏପରି କହି ମାଲ୍ୟବାନ ରାକ୍ଷସ ନାୟକ ରାବଣଙ୍କ ମନ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି, ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ, ମନରେ ଦୁଷ୍ଟତା ଏବଂ ଭାଗ୍ୟର ଅଧିନ ହୋଇ, ମାଲ୍ୟବାନଙ୍କର ଉପକାରୀ ଉପଦେଶ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ରାଗେ ଭୃକୁଟି ଚମକାଇ, ଚକ୍ଷୁ ରେ ରେଷ ଭରି, ତିନି ମାଲ୍ୟବାନଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଯେଉଁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ, ତାହା କେବେ ମୋ କାନକୁ ପହଞ୍ଚେ ନାହିଁ। ରାମ ଏକାକୀ, ଅରଣ୍ୟରେ ରହୁଥିବା, ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ, ତାକୁ କିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବୁଛ?” “ମୁଁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାୟକ, ଦେବତାମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ଭୟ କରନ୍ତି, ମୋର କୌଣସି ଶୂରତାର ଅଭାବ ନାହିଁ, ତେବେ ମୋତେ ଦୁର୍ବଳ କିପରି ଭାବୁଛ?” “ମୁଁ ଅନୁମାନ କରୁଛି, ନିଜର ଶୂରବିରୋଧ ବା ଶତ୍ରୁପ୍ରତି ଆସକ୍ତି, କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି, ତୁମେ ମୋତେ କଠୋର କଥା କହିଛ। ଯିଏ ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣେ, ସେ କେବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଏପରି କଠୋର କଥା କହିପାରିବ?” “ମୁଁ ଅରଣ୍ୟରୁ ସୀତାକୁ ଆଣିଛି, ଯେପରି ଧନ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ, ଭୟରେ ମୁଁ ସୀତାକୁ ରାଘବଙ୍କୁ କାହିଁକି ଫେରାଇବି?” “ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ଅନେକ ବାନର ମଧ୍ୟରେ ରାଘବ ଅଛନ୍ତି, ଦେଖ, କିଛି ଦିନରେ ମୁଁ ସେଉଁଠି ରାଘବଙ୍କୁ ମାରିଦେବି।” “ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି, ତେବେ ମୁଁ କାହିଁକି ଭୟ କରିବି?” “ମୁଁ ଦୁଇ ଟୁକୁଡ଼ି ହେଲେ ମଧ୍ୟ କାହାକୁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଏନି, ଏହା ମୋର ଜନ୍ମଗତ ଦୋଷ, ଏହା ରୋଧ କରିହେବ ନାହିଁ।” “ଯଦି ରାମ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ସେତୁ ବନେଇଛି, ଏହା କେବଳ ଦୁର୍ଦ୍ଦୈବର କାରଣ, ଏଠାରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ? ତୁମେ କାହିଁକି ଭୟଭୀତ?” “କିନ୍ତୁ ରାମ ଯଦି ବାନରସେନା ସହ ସମୁଦ୍ର ଟପି ଆସିଛି, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ କହୁଛି, ସେ ଏଠାରୁ ଜୀବନ୍ତ ଫେରିପାରିବେନି।” ରାବଣ ଏପରି କ୍ରୋଧରେ କହିବା ସମୟରେ, ମାଲ୍ୟବାନ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ରାଜାଙ୍କୁ ବିଜୟାଶୀଷ୍ ଦେଇ, ଅନୁମତି ନେଇ, ନିଜ ଗୃହକୁ ଚଲିଗଲେ। ତା’ପରେ ରାବଣ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଲଙ୍କାର ରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉପରେ ଚିନ୍ତା କଲେ। ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ ପ୍ରହସ୍ତକୁ, ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରରେ ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ମହୋଦରକୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍, ଯିଏ ମହାମାୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତାଙ୍କ ସହ ବହୁ ରାକ୍ଷସକୁ ରଖିଲେ। ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରରେ ଶୁକ ଓ ସାରଣଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଏବଂ କହିଲେ—“ମୁଁ ନିଜେ ଏଠାରେ ରହିବି।” ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିରୂପାକ୍ଷ ଏବଂ ଅନେକ ରାକ୍ଷସକୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଲଙ୍କାର ସମସ୍ତ ରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ରାବଣ ଭାଗ୍ୟର ଅଧିନ ହୋଇ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମନେ କଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଜୟାଶୀଷ୍ ଦେଲେ, ରାବଣ ନିଜ ଆନ୍ତଃପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠାରେ ମଣିଷ ଓ ବାନର ରାଜା, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ, ଭାଲୁ ରାଜା ଜାମ୍ବବାନ, ଓ ରାକ୍ଷସ ବିଭୀଷଣ ଥିଲେ। ବାଲିପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦ, ସୌମିତ୍ରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବାନର ଶରଭ, ସୁଷେଣ ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ମୈନ୍ଦ ଓ ଦ୍ୱିବିଦ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ଗଜ, ଗଭାକ୍ଷ, କୁମୁଦ, ନଳ ଓ ପନସ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ, ଶତ୍ରୁ ଭୂମିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ପରସ୍ପରକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—“ଏହି ହେଉଛି ରାବଣଙ୍କ ଶାସିତ ଲଙ୍କା, ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଦେଖାଯାଉଛି; ଦେବତା, ଅସୁର, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରିନଥିବା ସହର। ଆମେ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳତାକୁ ମନେ ରଖି ଉପାୟ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏଠାରେ ସଦା ରାକ୍ଷସ ନାୟକ ରାବଣ ଥାଉଛନ୍ତି।” ଏମିତି କଥାହେଉଥିବା ବେଳେ ବିଭୀଷଣ, ରାବଣଙ୍କ ଭାଇ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ।