ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କ ସେନା ଏକ ଅପୂର୍ବ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠି ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଲତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା, ଅନେକ ପ୍ରକାର ପଶୁପକ୍ଷୀ ଘୁରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସିଏ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଆଶ୍ରମ ଶାନ୍ତିରେ ଭରିଥିଲା, ମୃଗମାନେ ନିର୍ବିକାର ଭାବେ ଚରୁଥିଲେ, ଦ୍ୱିଜ ଋଷିମାନେ ଏଠାରେ ବସୁଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦଳ ଏଠି ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ, ଦେବର୍ଷିମାନେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ତାପସ୍ୟାରେ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ମହାପୁରୁଷମାନେ ଏଠି ବସିଥିଲେ। ଏଠି ସଦା ବିଶିଷ୍ଟ ଋଷିମାନେ ବସୁଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ; କେହି ପାଣି ଉପରେ, କେହି ବାୟୁ ଉପରେ, କେହି ପତିତ ପତ୍ର ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ। କେହି କେବଳ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ, ସ୍ୱୟଂନିୟମୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଦୋଷ ଜୟ କରିଥିଲେ, ଭାଳଖିଲ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ Vaikhānasa ଋଷିମାନେ ଜପ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ଲିନ ଥିଲେ। ଏହିପରି ଶୋଭାଯୁକ୍ତ ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଦୃଷ୍ଟି କଲେ, ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖି ବସିଷ୍ଠ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଆସନ ଦେଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବସିବା ପରେ, ବସିଷ୍ଠ ପ୍ରଥାନୁସାରେ ତାଙ୍କୁ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଦେଲେ। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଅତିଥି ସତ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ତଥା ଆଶ୍ରମର ଅନ୍ୟ ତାପସୀ, ଅଗ୍ନି ଓ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ କୁଶଳ ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କ ତେଜସ୍ୱୀ ମନ୍ଦିରେ ବସିଥିବା ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା କହିଲେ। ବସିଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ— “ରାଜନ୍, ତୁମେ କୁଶଳରେ ଅଛ? ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଜନତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କରୁଛ? ତୁମର ସେବକମାନେ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ରହିଛନ୍ତି? ସେମାନେ ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନନ୍ତି? ତୁମେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରିଛ? ତୁମର ସେନା, ଧନ, ବନ୍ଧୁ, ପୁଅ, ଓ ପଉତିମାନେ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି କି?” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଉତ୍ତରେ କହିଲେ— “ସମସ୍ତ ଠାରେ କୁଶଳ ଅଛି।” ଏପରି ଧର୍ମମୟ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବ୍ୟତୀତ ହେଲା, ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି କଥାବାର୍ତ୍ତାର ଶେଷରେ, ବସିଷ୍ଠ ହସିହସି କହିଲେ— “ମୁଁ ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ଓ ତୁମ ପାଇଁ ଅତିଥି ସତ୍କାର କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଦୟାକରି ମୋର ଆଦର ଗ୍ରହଣ କର। ତୁମେ ଅତିଥିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ସୂଚିତ ଆଦର ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ— “ମୁଁ ତୁମର ଉଚ୍ଚତମ ଆଦର କଥାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ। ତୁମ ଆଶ୍ରମର ଫଳ, ମୂଳ, ପାଣି ଓ ତୁମ ଦର୍ଶନରେ ମୋତେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ମାନ ମିଳିଛି। ଏଉଁ ଭାବେ ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଏବଂ ଏବେ ବିଦାୟ ନେବି।” ବସିଷ୍ଠ ପୁନିପୁନି ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ତେବେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ— “ଯେପରି ଆପଣ ଚାହାନ୍ତି, ସେହିପରି ହେଉ।” ବସିଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦରେ କଲ୍ମାଷୀ ନାମକ ଗାୟକୁ ଡାକିଲେ— “ଆସ, ଶୀଘ୍ର ଆସ ଶବଳା, ମୋ କଥା ଶୁଣ। ମୁଁ ଏହି ରାଜର୍ଷିଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭୋଜନ ଓ ଆଦର ଦେବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଛି, ସେଥିପାଇଁ ଏହା ବ୍ୟବସ୍ଥା କର। ସମସ୍ତଙ୍କ ଇଛାଅନୁସାରେ, ଛଅ ରସରେ, ଦେବମୟ କାମନାପୂରଣ ବସ୍ତୁ ମୋ ପାଇଁ ବର୍ଷା କର। ଶବଳା, ଶୀଘ୍ର ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଭୋଜ୍ୟ—ଘନ, ଦ୍ରବ, ଚାଟିବା, ଚୁଷିବା, ସବୁ ରସ, ଧାନ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ପ୍ରଦାନ କର।” ଏପରି ଆଦେଶ ମିଳିବା ପରେ, ଶବଳା—ଏହି କାମନାପୂରଣ ଗାୟ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଇଛାଅନୁସାରେ ଆହାର ଦେଲା। ସେ ଚିନିକାନ୍ଦା, ମଧୁ, ଚାନା, ଉତ୍ତମ ମଦ, ମୂଲ୍ୟବାନ ପାନୀୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୋଜନ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା। ପାହାଡ଼ ପରି ତାଜା ଓ ଭଲ ରାନ୍ଧା ଭାତ, ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ତରକାରୀ, ଝୋଲ ଓ ଦହି ପ୍ରଚୁର ମାତ୍ରାରେ ଦେଖାଯାଇଲା। ବିଭିନ୍ନ ରସର ଭୋଜନ, ମିଠା, ଗୁଡ଼ର ଭରିପୁରା ଥାଲି ହଜାରେ ହଜାର ମାନେ ଦେଖାଯାଇଲା। ସମସ୍ତେ ଖୁସି ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ବସିଷ୍ଠ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସେନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ। ଏହି ଭାବରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ତାଙ୍କ ପରିବାର, ପୁରୋହିତ ଓ ସେବକମାନେ ଖୁସି ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସେବକଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ମୋତେ ଉଚ୍ଚତମ ଆଦର ଦେଇଛ। ଏବେ ମୋର ଏକ ଅନୁରୋଧ ଶୁଣ। ଏହି ଶବଳା ଗାୟକୁ ମୋତେ ଦେଅ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାୟ ଦେବି। ଏହି ଗାୟ ମହାମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ରାଜାମାନେ ତ ଏମିତି ରତ୍ନ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି।