କୁଶନାଭଙ୍କ ପୁଅ ଦୁନିଆରେ ଗାଧି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ । ଏହି ଗାଧିଙ୍କ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର—ଏକ ମହାନ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଋଷି । ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଅପାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ଏବଂ ଅନେକ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ପୃଥିବୀରେ ରାଜ୍ୟ କରିଥିଲେ । ଏକ ଦିନ, ଏହି ମହାନ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ରାଜା ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଏକ ବିଶାଳ ଯାତ୍ରାରେ ବେରିପଡ଼ିଲେ । ସେ ନଗର, ରାଜ୍ୟ, ନଦୀ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ବିଭିନ୍ନ ଆଶ୍ରମ ଦେଖି, ଶେଷରେ ଗଲେ ଏକ ଆଶ୍ରମକୁ । ସେଠାରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଦେଖିଲେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମ, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ଲତା ଓ ଗଛ ରହିଛି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଫୁରୁଛି, ଏବଂ ଅନେକ ସିଦ୍ଧପୁରୁଷ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଏଠାକୁ ଆସିଥାନ୍ତି । ଏଠା ଶାନ୍ତିମୟ ଏବଂ ମୃଗମାନ୍ୟ ଥିଲା, ଦ୍ୱିଜ ଋଷିମାନେ ଏଠାରେ ବସିଥିଲେ । ଏଠି ଅନେକ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଏବଂ ଦେବର୍ଷିମାନେ ଏଠାରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଅଗ୍ନିପରି ଦୀପ୍ତିମାନ । ଏଠି ଅନେକ ମହାନ ତପସ୍ୱୀ, କେହି ଜଳ, କେହି ବାୟୁ, କେହି ପତ୍ର ଖାଇ ବଞ୍ଚିଥିଲେ । ଅନ୍ୟେ କେହି ଫଳ ଓ ମୂଳ ଭୋଜନ କରୁଥିଲେ, ନିଜେକୁ ସଂଯମ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଦୋଷ ଉପରେ ଜୟ କରିଥିଲେ; ବାଳଖିଲ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ Vaikhānasa ଋଷିମାନେ ମନ୍ତ୍ରପାଠ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ଲିନ ଥିଲେ । ସେଠି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଏକ ନୂତନ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଏବେ ତୁମେ ଶୁଣ, ବାଲକାଣ୍ଡର ବାଉନ୍ତିଶ ଶ୍ଲୋକର କଥା । ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ଦେଖି ଅତିଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ସେ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ । ବସିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କୁ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସ୍ୱାଗତ କରି, ଉପବେଶ ପାଇଁ ଆସନ ଦେଇଲେ । ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବସିବା ପରେ, ପ୍ରଥାନୁସାରେ ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କୁ ଫଳ ଓ ମୂଳ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ । ଏହି ଅତିଥି ସତ୍କାର ପାଇଁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଦେଲେ, ଏବଂ ଆଶ୍ରମର ତପସ୍ୱୀ, ଅଗ୍ନି, ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ । ସେତେବେଳେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା କହିଲେ । ବସିଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ହେ ରାଜନ୍, ସବୁ ଭଲ ଅଛିନା? ତୁମେ ଧର୍ମପଥରେ ଚାଲି ଜନତାକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରୁଛ? ତୁମର ଦାସମାନେ ଭଲ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତିନା? ସେମାନେ ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନନ୍ତିନା? ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଜୟ ପାଇଛନ୍ତିନା? ତୁମ ସେନା, ଧନ, ବନ୍ଧୁ, ପୁଅ, ନାତିମାନେ ସବୁ ଭଲ ଅଛନ୍ତିନା?” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ସବୁଠାରେ ସବୁ ଭଲ ଅଛି ।” ଏଭଳି ଧର୍ମମୟ ସମ୍ବାଦ ହେଲା ପରେ, ଦୁଇଜଣେ ମହାନ ମନ୍ଦିରେ ଅତିଆନନ୍ଦରେ ଏକାଠି ରହିଲେ । ଆଲୋଚନା ସେଷରେ, ବସିଷ୍ଠ ମୃଦୁ ହସି ସହ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମୁଁ ଚାହେଁ ଯେ, ତୁମେ ଓ ତୁମ ସେନା ପାଇଁ ମୁଁ ଅତିଥି ସତ୍କାର କରିବି । ଦୟାକରି ମୋର ଏହି ଅପରିମିତ ଅନୁଗ୍ରହ ଗ୍ରହଣ କର । ତୁମେ ମୋର ପ୍ରଧାନ ଅତିଥି, ଏବଂ ସମ୍ମାନ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ।” ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଏହି କଥାକୁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ, “ମହାର୍ଷି, ଆପଣଙ୍କ ମୂଳ, ଫଳ, ପାନୀୟ ଓ ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ସହିତ ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ମାନ ପାଇଛି । ଏଠି ମୋ ପାଇଁ ସବୁଠିକ୍ ଅଛି । ମୁଁ ଏବେ ଯିବି, ଆପଣ ମୋତେ ଦୟାଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖନ୍ତୁ ।” କିନ୍ତୁ ବସିଷ୍ଠ ପୁନପୁନି ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ । ଶେଷରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ କହିଲେ, “ଯେପରି ଆପଣ ଚାହନ୍ତି, ସେପରି ହେଉ ।” ଏହାପରେ ବସିଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦରେ ଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ଶବଳାକୁ ଡାକିଲେ: “ଆସ ଶବଳା, ମୋ କଥା ଶୁଣ । ଏହି ରାଜା ଓ ତାଙ୍କ ସେନା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଭୋଜନ ଓ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ ମୁଁ ଚିନ୍ତା କରିଛି, ତୁମେ ଏହା ଆୟୋଜନ କର । ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ, ଷଡ୍ରସ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଦର ସହିତ ଦେବୀୟ ଭୋଗ୍ୟବସ୍ତୁ ଧାରା କର । ଶବଳା, ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ—ଘନ, ତରଳ, ଚାଟିବା, ଚୁଷିବା, ସବୁ ରସ, ଧାନ୍ୟ, ପାନୀୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କର ।” ଏବେ ଶୁଣ, ବାଲକାଣ୍ଡର ତିରପନ୍ଥ ଶ୍ଲୋକର କଥା । ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶରେ, ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାର ଶକ୍ତି ଥିବା ଶବଳା ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଲେ । ସେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ ଚିନି ଆଉ ମଧୁ, ଭୁନା ଧାନ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଦ୍ୟ, ବିଭିନ୍ନ ପାନୀୟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ମୂଲ୍ୟବାନ ଓ ସାଧାରଣ ଖାଦ୍ୟ । ପାହାଡ଼ ପରି ଚଉଳ ରାଶି, ରସାଳ ଖାଦ୍ୟ, ସୂପ, ଦହି ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ପ୍ରକଟିତ ହେଲା । ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱାଦ ଓ ରସର ଖାଦ୍ୟ, ମିଠା ଜିନିଷ, ହଜାର ହଜାର ଗୁଡ଼ର ଭରା ବାଟି ଥିଲା । ସମସ୍ତେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହୃଦୟରେ ଉଲ୍ଲାସିତ ଓ ପୋଷିତ ହେଲେ । ଏଭଳି ଭାବେ ବସିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସେନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଦେଲେ ।