ମହାରାଜ, ଏହି ବନର ସେନାର ଅଦ୍ଭୁତ ନାୟକମାନେ ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଓ ପ୍ରତାପୀ। ଦେଖନ୍ତୁ, ଶରଭ ନାମକ ବନର, ସେ ତାଙ୍କର କାନ ଚଉଡ଼ା କରି ଆବାର ଆବାର ଜମ୍ଭା ଦେଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁ ସାମ୍ନାରେ କେବେ ଭୟଭିତ ହୁଏନାହାନ୍ତି, ସେନାକୁ ଦେଖି ଚାଲିଯିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ରୋଷରେ କମ୍ପିତ ହେଇ ସେ ଚାଉଣି ଦେଉଛନ୍ତି, ପୁଛ ଲହରାଇ ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶରଭ ସଲ୍ବେୟ ପର୍ବତରେ ସଦା ବିହାର କରନ୍ତି, ସେ ଏହି ବନର ଦଳପତି। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଚାରି ଲକ୍ଷ ବିହାର ନାମକ ନେତାମାନେ ଅଛନ୍ତି। ବନର ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନାୟକ ଅଛନ୍ତି, ସେ ମେଘ ଭଳି ଆକାଶ ଢାକି ଦଉଛନ୍ତି, ଯେପରି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର। ତାଙ୍କର ଗର୍ଜନ ମୃଦଙ୍ଗ ନାଦ ଭଳି, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସେନାପତିମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଆଶାୟରେ ଡାକୁଛନ୍ତି। ସେ ପରିୟାତ୍ର ପର୍ବତରେ ବସିଥିବା ପନସ ନାମକ ଦଳପତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ପଚାଶ ହଜାର ଦଳପତି ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଶ୍ରେଣୀ ଅନୁଯାୟୀ ବିଭକ୍ତ। ମହାସାମୁଦ୍ର ତଟରେ ବନର ସେନା ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି, ଏହି ସେନାକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ସମୁଦ୍ର ଭଳି ଲାଗୁଛି। ଏଠାରେ ଏକ ବନର ଅଛନ୍ତି, ମଣ୍ଡୁକ ଭଳି ଦେହ, ନାମ ଭିନତ, ସେ ଭେନା ନଦୀର ଜଳ ପାନ କରି ଲିଳା କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ସେନାରେ ସାଠି ହଜାର ବନର ଅଛନ୍ତି, କ୍ରୋଧନ ନାମକ ବନର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଡାକୁଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ବନରମାନେ ଶୂର ଓ ସକ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କ ସେନା ଶ୍ରେଣୀ ଅନୁଯାୟୀ ବିଭକ୍ତ। ଏଠାରେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କାୟ, ରକ୍ତ ମିଠାର ଭଳି ଦେହ, ନାମ ଗଭୟ, ସେ ସବୁ ବନରଙ୍କୁ ଅବହେଳା କରେ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ, କ୍ରୋଧରେ ଆଗେଇ ଆସୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ସତରି ହଜାର ବନର ଅଛନ୍ତି, ଏକା ନିଜ ସେନା ସହିତ ଲଙ୍କାକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଆଶା ରଖିଛନ୍ତି। ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଅଜୟ ନାୟକ, ତାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଜ୍ଞାତ, ସମସ୍ତେ ଦଳପତି, ତାଙ୍କ ସେନା ଶ୍ରେଣୀ ଅନୁଯାୟୀ ବିଭକ୍ତ। ଏବେ, ମହାରାଜ, ଆପଣ ଯେଉଁ ନାୟକମାନେ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ଏହି ଚାପ୍ତରରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ବିବରଣୀ ଦେଉଛି, ଯେଉଁମାନେ ରାଘବଙ୍କ ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିଛନ୍ତି, ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ମୂଲ୍ୟ ଦେଉନାହାନ୍ତି। ଏଠାରେ ଅନେକ ଦୃଢ଼, ଦୟାଳୁ, ଲମ୍ବା ପୁଛ ଥିବା ବନରମାନେ ଏକାଠି ହୋଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ, ହଳଦିଆ, ଧଳା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଙ୍ଗର, କାର୍ଯ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର। ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ହେଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ଭଳି ଜ୍ଵଳମାନ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ବନରଙ୍କ ନାମ ହର। ହଜାର-ହଜାର ବନର ତାଙ୍କ ପଛରେ ଅଛନ୍ତି, ତାଳ ଉଠାଇ ଦୃତଗତିରେ ଲଙ୍କା ଚଢ଼ିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଏମାନେ ବନର ରାଜାଙ୍କ ସେନାପତି, ଯେଉଁମାନେ ଆପଣ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ମେଘ ଭଳି ଗଢ଼ା ଦେହ। ସେମାନେ କାଜଳ ଭଳି କଳା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଟୁଟ, ସଂଖ୍ୟାରେ ଅସୀମ, ସମୁଦ୍ରର ପାର ଭଳି ଅବିବର୍ଣ୍ୟ। ପର୍ବତ, ଦେଶ, ନଦୀ ଯେଉଁଠି ନଥାଉ, ସେଠି ଏହି ଭୟଙ୍କର ଭଲୁଆମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୀମାକ୍ଷ ନାମକ ଏକ ଭୟଙ୍କର ରୂପୀ, ସବୁଦିକୁ ମେଘ ଭଳି ଘେରିଛନ୍ତି। ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପର୍ବତରେ ବସି ନର୍ମଦା ଜଳ ପାନ କରନ୍ତି, ଭଲୁଆମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧୂମ୍ର ନାମକ ଦଳପତି। ତାଙ୍କ ଭାଇ, ପର୍ବତ ସମ ଦେହ, ଦେଖିବାକୁ ତାଙ୍କ ଭାଇ ସମାନ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ଅଧିକ। ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଜାମ୍ବବାନ୍, ମହାଦଳପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶାନ୍ତ, ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧାଶୀଳ, ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଷ୍ଠୁର। ସେ ଜ୍ଞାନୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଧିକ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଦେବ-ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ବହୁ ବର ପାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ପର୍ବତ ଶିଖର ଚଢ଼ି ବଡ଼ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଚାଲି ଫିଙ୍ଗିଦେଉଛନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ସେନାର ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଳ ରାକ୍ଷସ ଓ ପିଶାଚ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ବନର ଏହି ଦଳପତି ଯେତେବେଳେ ଆଗକୁ ଲଫିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅବାକ ହୁଅନ୍ତି। ମହାରାଜ, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନର ଦଳପତି ନାମ ଡମ୍ଭ, ସେ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ସେ ଏକ ଯୋଜନ ପରିବେଶିତ ପର୍ବତକୁ ଲଫି ଚାଲିଯିପାରନ୍ତି, ଦେହ ଏତେ ବଡ଼ ଯେ ଚାହିଁଲେ ଏକ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚତାକୁ ଛୁଇଁପାରନ୍ତି। ଚତୁଷ୍ପଦ ଜନ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ଦେହ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ସେ ବନରମାନଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ସମ୍ନାଦନ ଭାବେ ପରିଚିତ। ସେ ଏକବାର ଜ୍ଞାନୀ ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ଜିତିପାରିଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ କେବେ ହାରିଲେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ଦଳପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତାଙ୍କ ପ୍ରାକ୍ରମ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ସେ ଗନ୍ଧର୍ବ କନ୍ୟାର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ। ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଜମ୍ବୁ ଉପାସନା କରୁଥିବା ବୈଶ୍ରବଣ ରାଜାଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ସେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ସେ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ରାଜା, ବହୁ କିନ୍ନର ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷିତ, ଖେଳରେ ସଦା ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଏହି ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ଭାଇ। ସେଠାରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ପ୍ରଥମ ବନର ନାୟକ କ୍ରଥନ ସଦା ଆନନ୍ଦ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବିତ। ଏହି ମହାନ ଦଳପତି ପଛରେ କୋଟି କୋଟି ବନର ଅଛନ୍ତି, ସେ ଏକା ନିଜ ସେନା ସହିତ ଲଙ୍କାକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଆଶା ରଖିଛନ୍ତି। ଏହିଭଳି, ମହାରାଜ, ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଅପାର ଶକ୍ତିର ଦଳପତି, ଯେଉଁମାନେ ରାଘବଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ମୂଲ୍ୟ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ଭୟଙ୍କର ସେନା ସହିତ ଲଙ୍କା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।