କୌଶିକ ମୁନିଙ୍କୁ ରାଜା ଜନକ କହିଲେ, “ଏହି ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ଅଂଶ ଚାହିଁ ଆସିଛନ୍ତି, ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତୁ।” ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ମୁନିଙ୍କର ମୁହଁରେ ଆନନ୍ଦ ରୂପ ଚମକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା। ପ୍ରଣାମ ଭାବରେ ହାତ ଜୋଡି ରାଜା ଜନକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ମୁନିବର, ଆପଣ ମଙ୍ଗଳମୟ ହୁଅନ୍ତୁ। ଏହି ଦୁଇ ଯୁବକ କିଏ? ତାଙ୍କର ଶୌର୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ। ହାତୀର ଚାଳ ଭଳି ଗତି, ବାଘ ଓ ବୃଷ୍ଣ ଭଳି ଦେଖା, ଚଉଡ଼ା ପଦ୍ମ ଭଳି ଆଖି, ତଳବାର, ଧନୁଷ ଓ ତୀର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାରମାନଙ୍କ ଭଳି ସୁନ୍ଦର, ଯୁବାବସ୍ଥାର ସୀମାନ୍ତରେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଦେବଲୋକର ଅମରମାନେ ଭଳି ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଏମିତି ଆସିଛନ୍ତି, କିପରି ପଦେପଦେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, କିଏ ତାଙ୍କୁ ପଠାଇଛି? ଏହି ଶୂରମାନେ କିଏଙ୍କ ପୁଅ? ଏହି ଭୂମିକୁ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଶୋଭା ଦେଉଛନ୍ତି। ଦୁଇଜଣ ଏକାକାର, ଚାଳ, ଆଚରଣ, ଚେଷ୍ଟାରେ ସମାନ; କାଳି କାଉଁ ଭଳି କେଶ; ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆମେ ସତ୍ୟ କଥା ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।” ଏପରି ମହାତ୍ମା ଜନକଙ୍କର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଅପାର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଏମାନେ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ।” ସେ ତାଙ୍କର ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ବାସ, ରାକ୍ଷସମାନେ ନିବୃତି, ବିଶାଳା ଦେଖିବା, ଅହଳ୍ୟା ଦେଖିବା, ତାଙ୍କର ଗୌତମ ସହ ପୁନଃମିଳନ, ଏଠାକୁ ଏସି ବଡ଼ ଧନୁଷ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସିବା—ସମସ୍ତ କଥା ଜନକଙ୍କୁ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ ଏବଂ ଅପେକ୍ଷା କଲେ। ଏଠାରେ ବାଲକାଣ୍ଡର ଏକାପନ୍ଚାଶତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶତାନନ୍ଦ ମୁନିଙ୍କ ଶରୀରରେ ରୋମାଞ୍ଚ ହେଲା। ଗୌତମଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ ଶତାନନ୍ଦ, ତାପସ୍ୟାରେ ଚମକୁଥିବା, ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତିଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ।