ବନର ମହାବଳୀ ବନରା ସେମାନେ ଶାଳ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ଧବ, ବାଁଶ, କୁଟଜ, ଅର୍ଜୁନ, ତାଳ, ତିଳକ ଓ ତିନିଶ ଗଛ ଉଖିଡ଼ି ଏହାକୁ ସମୁଦ୍ରରେ ପକାଇଦେଲେ। ଏହା ସହିତ, ସେମାନେ ବିଳ୍ବ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଆମ୍ବ ଓ ଅଶୋକ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଆଣି ସମୁଦ୍ର ପୂରଣ କରିଦେଲେ। ସେହି ବନରାମାନେ ମଧ୍ୟ, ମୂଳ ସହିତ ବା ମୂଳ ବିନା ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତାକା ପରି ଉଠାଇ ନେଇଯାଉଥିଲେ। ପଛରୁ ସେମାନେ ଚାରିପଟେ ତାଳ, ଦାଳିମ୍ବ ଝାଡ଼, ନାଡିଆ, ବିଭୀତକ, କରୀର, ବକୁଳ ଓ ନିମ୍ବା ଗଛ ଏକଠା କରିଲେ। ମହାବଳୀ ବନରା, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ଦୃଢ଼ ଦେହରେ, ହାତୀ ପରି ବଡ଼ ପଥର ଓ ପାହାଡ଼ ଉଖିଡ଼ି, ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ବୋଝି ନେଉଥିଲେ। ପାହାଡ଼ ଗୁଡ଼ିକୁ ସମୁଦ୍ରରେ ପକାଇବା ସହିତ, ପାଣି ଉପରକୁ ଉଠି ଆକାଶକୁ ପହଞ୍ଚି ଆଉ ପୁଣି ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଉଥିଲା। ଏହି ସବୁ ଉପଦ୍ରବରେ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତେଜିତ ହେଉଥିଲା; ଅନ୍ୟ ବନରାମାନେ ମାପ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଦୈଖଣି ନେଇ, ଶତ ଯୋଜନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି ଦେଉଥିଲେ। ନଳ ନାମକ ବନରା, ନଦୀନାଥ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ସେତୁ ତିଆରି କରିଲେ; ସେ ସମୟରେ ବନରାମାନେ ଭୟଙ୍କର କାମରେ ନିୟୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେତୁ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। କେହି ଲଠି ଧରିଥିଲେ, କେହି ଚାରିପଟେ ଖୋଜୁଥିଲେ; ଶତଶଃ ବନରା ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରଣ କରି କାମ କରୁଥିଲେ। ସେମାନେ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛ, ଘାସ, କାଠ ଓ ମେଘ ପରି ପାହାଡ଼ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଗଛ ଦ୍ୱାରା ସେତୁ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। ପାହାଡ଼ ଓ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ପରି ଥିବା ପଥର ଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯାହାକୁ ରାକ୍ଷସ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ବନରାମାନେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୋଝି ନେଉଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପାହାଡ଼ ଓ ପଥର ପକାଯିବାରେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ପ୍ରଥମ ଦିନେ, ଅତି ଖୁସି ଥିବା ବନରାମାନେ, ହାତୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚଳି, ଚଉଦ ଯୋଜନା ଦୂର ସେତୁ ତିଆରି କରିଦେଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନେ, ମହାବଳୀ ବନରାମାନେ ବିଶ ଯୋଜନା ଦୂର ସେତୁ ତିଆରି କରିଲେ। ତୃତୀୟ ଦିନେ, ଏହି ବଡ଼ ଦେହ ଓ ଦ୍ରୁତ ବନରାମାନେ ଏକୋଇଶ ଯୋଜନା ସେତୁ ତିଆରି କରିଲେ। ଚତୁର୍ଥ ଦିନେ, ଦ୍ରୁତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରାମାନେ ବାଇଶ ଯୋଜନା ସେତୁ ତିଆରି କଲେ। ପଞ୍ଚମ ଦିନେ, ସେମାନେ ତ୍ୱରିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଏକୋଇଶ ଯୋଜନା ସେତୁ ତିଆରି କରି, ସୁଵେଳା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଗଲେ। ସେହି ମହାବଳୀ ବନରା ଓ ବିଶ୍ୱକର୍ମାପୁତ୍ର ନଳ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପରି, ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ସେତୁ ତିଆରି କଲେ। ମକରାବାସୀ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ନଳଙ୍କ ତିଆରି କରା ସେତୁ ଏପରି ଶୋଭା ଦେଉଥିଲା, ଯେପରି ଆକାଶରେ ସ୍ୱାତୀ ନକ୍ଷତ୍ରର ପଥ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଆକାଶରେ ଆସି ଉଭୟ ହେଲେ। ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ନଳଙ୍କ ସେତୁ ଦଶ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ଶତ ଯୋଜନା ଦୀର୍ଘ, ଯାହା କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ବନରାମାନେ ଲଫି, ପହି, ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ; ସେମାନେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ, ଅବିଚାରଣୀୟ, ଭୟଙ୍କର ସେତୁକୁ ଦେଖି କପି ଚମକିଯାଉଥିଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରାମାନେ କିପରି ଏହି ଅସଂଖ୍ୟ ସେନା ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ସେତୁ ତିଆରି କଲେ। ସେତୁ ତିଆରି କରିବା ସମୟରେ, ସେମାନେ ସମୁଦ୍ର ପାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ; ସେହି ସେତୁ ଚଉଡ଼ା, ଦୃଢ଼, ଶୋଭାୟମାନ ଓ ଭଲ ଭାବେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଏହି ମହାସେତୁ ବିଚ୍ଛେଦ ରେଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସମୁଦ୍ର ପାରେ, ଗଦାଧାରୀ ବିଭୀଷଣ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଶତ୍ରୁ ମାଡ଼ିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଦାଁଡ଼ାଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହନୁମାନ ଆପଣଙ୍କୁ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଉପରେ ବସିବାକୁ ଦିଅ; ଏହି ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ଆଗରେ, ଏହି ଦୁଇ ବନରା ଆପଣମାନେଙ୍କୁ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ାଇ ନେଇଯିବେ।" ଏହିପରି ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଶ୍ରୀରାମ ଧନୁଷ ଧରି, ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଓ କିଛି ବନରା ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚାଲିଲେ। କେହି ଜଳରେ ପଡ଼ିଲେ, କେହି ପାରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, କେହି ଆକାଶରେ ପକ୍ଷୀ ପରି ଉଡ଼ିଗଲେ। ଏହି ବିରାଟ୍ ବନରା ସେନା ସମୁଦ୍ରକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଜନ ଉପରେ ଚାଢ଼ିଯାଉଥିଲା। ନଳଙ୍କ ସେତୁ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବନରା ସେନା ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି, ମୂଳ, ଫଳ ଓ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୀରେ ବିଶ୍ରାମ କଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆସି ଶ୍ରୀରାମଙ୍କୁ ଶୁଭ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କର, ଏହି ଭୂମିକୁ ସମୁଦ୍ର ସହିତ ଅନେକ ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାସନ କର।”—ଏପରି ଅନେକ ଶୁଭ କଥା ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ପରେ, ଆସନ୍ତୁ ଏବେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଏକୋଇଶ ତୃତୀୟ ସର୍ଗ ଶୁଣିବା। ଶ୍ରୀରାମ, ଶୁଭ ଓମେନ୍ ଜଣା ବିଶେଷଜ୍ଞ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ: “ଆମେ ଏଠାରୁ ଶୀତଳ ଜଳ ଓ କାନ୍ତାରର ଫଳ ନିଅ, ଏହି ବିରାଟ୍ ସେନାକୁ ବିଭାଜନ କରି, ଯୁଦ୍ଧ ଶ୍ରେଣୀ ଗଠନ କରିବା ଦରକାର। ମୁଁ ଦେଖୁଛି ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ, ଯେଉଁଠାରେ ବନରା, ଭାଲୁ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ବିନାଶ ଆସୁଛି। ବାୟୁ ଅଶୁଭ ଭାବେ ବହୁଛି, ଭୂମି କମ୍ପିଯାଉଛି, ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଉପସ୍ଥାନ ହେଉଛି, ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ୁଛି। ମେଘ ମାଂସାଶୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଛି, କ୍ରୂର ଧ୍ୱନି ସହିତ ରକ୍ତ ମିଶ୍ରିତ ଜଳ ଝରିପଡ଼ୁଛି।" ଏହିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ରାମ ଓ ତାଙ୍କ ସେନା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିଲେ।