ସମୁଦ୍ର ନିଜ କଥା କହି ସେଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା। ଏହା ପରେ, ବାନରମାନ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଳ ଉଠିଲେ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ବିଶାଳ ମକର ନିବାସୀ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ପୁଲ୍ ତିଅରି କରିବି, କାରଣ ମୋର ପିତାଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ମୋତେ ଉତ୍ତରାଧିକାର ମିଳିଛି, ଏହି ସମୁଦ୍ର ନିଜେ ଏହା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।” ନଳ କହିଲେ, “ମୋ ମତରେ ଏହି ଜଗତରେ ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଏକ ମାନବ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ; କ୍ଷମା, ମିଳନ କିମ୍ବା କୃତଘ୍ନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଲଜ୍ଜାଜନକ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ସମୁଦ୍ର ରାଘବଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ଭୟରୁ ପୁଲ୍ ତିଅରି ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ଗଭୀର ରାସ୍ତା ଦେଇଛି। ମୋ ମାତା ମନ୍ଦର ପର୍ବତରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଥିଲେ—‘ଓ ମହିଳା, ତୁମେ ମୋତେ ସମାନ ଏକ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେବ।’ ମୁଁ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ନିଜ ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କ ସମାନ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ତଥ୍ୟ ମନେ ପକାଇଛି, ଓ ମହାସମୁଦ୍ର। ତୁମେ ପ୍ରସ୍ନା କରିନଥିଲେ, ମୁଁ ମୋ ଗୁଣ ନିଜେ ମନେ କହିନଥାନ୍ତି। ମୁଁ ଭାରତ ମହାସମୁଦ୍ର ଉପରେ ପୁଲ୍ ତିଅରି କରିପାରିବି; ଏପରି, ବାନରମାନ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଆଜି ଏହି ପୁଲ୍ ତିଅରି କରନ୍ତୁ।” ଏହା ପରେ, ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମିଳିବା ସହ ବନରମାନ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଖୁସି ହୋଇ ଶତ-ଶତ ହଜାର ଦଳରେ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଲାଫିଲେ। ସେମାନେ ପର୍ବତ ସମାନ ଦେହ ବିଶିଷ୍ଟ ବାନର ନେତାମାନେ ଗଛ ଭାଙ୍ଗି ଏହାକୁ ଉଠାଇ ଦିଅରି ସମୁଦ୍ର ପାଖକୁ ନେଲେ। ବାନରମାନେ ସାଲ, ଅଶ୍ବକର୍ଣ୍ଣ, ଧବା, ବାଁଶ, କୁଟଜ, ଅର୍ଜୁନ, ତାଳ, ତିଳକ ଓ ତିନିଶ ଗଛରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଭରିଦେଲେ। ବିଳ୍ବ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା କର୍ଣିକାର, ଆମ୍ବ ଓ ଅଶୋକ ଗଛରେ ସମୁଦ୍ର ଭରିଗଲା। ବାନରମାନ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ମୂଳ ସହିତ କିମ୍ବା ମୂଳ ବିନା ଗଛ ଉଠାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତାକା ପରି, ଏହାକୁ ନେଲେ। ପରେ ସେମାନେ ଚାରିପାଖରୁ ତାଳ, ଦାନା, ନାରିକେଳ, ବିଭିତକ, କରୀର, ବକୁଳ ଓ ନିମ୍ବା ଗଛ ଉଠାଇଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ଅତି ବଡ଼ ଦେହ ସହ ହାତୀ ସମାନ ପଥର ଓ ପର୍ବତ ଉପଡ଼ି ଯନ୍ତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାକୁ ନେଲେ। ପର୍ବତଗୁଡିକୁ ସମୁଦ୍ରରେ ଫେଙ୍ଗି ଦେବା ସହ, ଜଳ ଆକାଶକୁ ଉଠିଲା ଏବଂ ପଛେ ଶାନ୍ତ ହେଲା। ଏହିଠାରେ ବାନରମାନେ ଏଠାଠି ଜଳକୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରିଦେଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ମାପିବା ଦୂରୀ ନେଇ ଏକ ଶତ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା ରେଖା ଟାଣିଲେ। ନଳ ନଦୀ ଓ ଧାରାର ଅଧିପତି ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ପୁଲ୍ ତିଅରି କରିଲେ; ଏହି ସମୟରେ ବାନରମାନେ ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲଗି, ପୁଲ୍ ତିଅରି କରୁଥିଲେ। କେହି କଠି ଉଠାଇଲେ, କେହି ଚାରିପାଖ ଖୋଜିଲେ; ଶତ-ଶତ ହଜାର ବାନରମାନେ ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ କାମ କରିଲେ। ବାନରମାନେ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛ, କୁଶ, କାଠ, ଏବଂ ମେଘ ଓ ପର୍ବତ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଗଛ ଦ୍ୱାରା ପୁଲ୍ ତିଅରି କରିଲେ। ପର୍ବତ ଓ ପର୍ବତ ଶିଖର ସମାନ ପଥର ଦ୍ୱାରା, ଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପଥର ତୁରନ୍ତ ଉଠାଇ ନେଉଥିଲେ। ପଥର ଓ ପର୍ବତ ସମୁଦ୍ରରେ ଫେଙ୍ଗିବା ସମୟରେ ସମୁଦ୍ରରେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ପ୍ରଥମ ଦିନରେ, ଖୁସି ହୋଇଥିବା ବାନରମାନେ ହାତୀ ସମାନ ଦେହରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚଳି, ଚଉଦ ଯୋଜନା ପୁଲ୍ ତିଅରି କରିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କିଶୋର ଶରୀରରେ ବିଶ୍ ଯୋଜନା ପୁଲ୍ ତିଅରି କରିଲେ। ତୃତୀୟ ଦିନରେ, ବଡ଼ ଦେହ ଓ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବାନରମାନେ ଏକାଇଶ ଯୋଜନା ତିଅରି କରିଲେ। ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ, ଦ୍ରୁତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ବଇଶ ଯୋଜନା ପୁଲ୍ ତିଅରି କରିଲେ। ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ, ବାନରମାନେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଏକାଇଶ ଯୋଜନା ପୁଲ୍ ତିଅରି କରି ସୁଵେଳାକୁ ପହଁଚିଲେ। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାନର, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ନଳ, ତାଙ୍କ ପିତା ପରି ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ପୁଲ୍ ତିଅରି କରିଦେଲେ। ନଳ ତିଅରି କରିଥିବା ସୁନ୍ଦର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଲ୍, ମକର ନିବାସୀ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ, ଆକାଶରେ ସ୍ବାତି ତାରା ପଥ ଭଳି ଅଲୋକିକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ମହାର୍ଷିମାନେ ଆକାଶରେ ଆସି ଉଭେ ଦଉଡ଼ିଲେ। ଦେବତା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦେଖିଲେ ନଳଙ୍କ ପୁଲ୍—ଦଶ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ ଏବଂ ଏକ ଶତ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା, ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ। ବାନରମାନେ ଲାଫି, ତେରି, ଗର୍ଜନ କରି, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ, ଅଵିଚାରଣୀୟ ଓ ଭୟଙ୍କର ପୁଲ୍ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଦେଖି ଲୋକଙ୍କର କେଶ ଦୃଢ଼ ହେଯିବା। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏହି ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ପୁଲ୍ ତିଅରି କରୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ପୁଲ୍ ତିଅରି କରିବା ସମୟରେ, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ବିଶାଳ ଶକ୍ତିରେ ସମୁଦ୍ରର ଦୂର ପାରକୁ ପହଁଚିଲେ; ପୁଲ୍ ବଡ଼, ଭଲ ଭାବରେ ତିଅରି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏହି ମହାପୁଲ୍ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ବିଭାଜନ ରେଖା ପରି ଚମକିଉଠିଲା; ସମୁଦ୍ର ଦୂର ପାରେ, ଗଦା ହାତରେ ବିଭୀଷଣ ଦଉଡ଼ିଲେ। ସେ ପ୍ରମୁଖମାନେ ସହ ଶତ୍ରୁ ମାରିବା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଦଉଡ଼ିଲେ; ଏବେ ସୁଗ୍ରୀବ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହନୁମାନ ଆପଣଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେବା; ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅଙ୍ଗଦରେ ବସନ୍ତୁ; ଏହି ବିଶାଳ ମକର ନିବାସୀ ସମୁଦ୍ର ଆମେ ଅଗ୍ରଗାମୀ ହେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।” “ଏହି ଦୁଇ ବାନର, ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିପାରିବାକୁ ସମର୍ଥ, ଆପଣ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେବେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ଦଳର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଯିବେ।” ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାମ, ଧନୁଷ ହାତରେ ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବ ସହ, ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଆଗେଇଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ, କିଛି ବାନର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚାଲିଲେ। କିଛି ବାନର ଜଳରେ ପଡ଼ିଲେ, କିଛି ପାରକୁ ପହଁଚିଲେ; କିଛି ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଡ଼ି, ବଡ଼ ପକ୍ଷୀପରି ଚାଲିଲେ। ବାନର ସେନା ଦୂର୍ଦ୍ଦମ ଗର୍ଜନ ଓ ଶବ୍ଦରେ, ସମୁଦ୍ର ସମାନ ବିଶାଳ ଦଳ ଏହି ପୁଲ୍ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଗଲା।