ସେତେବେଳେ, ସମୁଦ୍ରର ମଧ୍ୟରୁ ସାଗର ନିଜେ ଉଦୟ ପର୍ବତ କିମ୍ବା ମେରୁଠାରୁ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପ୍ରକାଶିତ ହେଇ ଉଠିଲେ। ସେ ସାଙ୍ଗରେ ଅଗ୍ନିମୁଖୀ ନାଗମାନେ, ମଣିର ମାନିକ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ସୁନା ଆଳଙ୍କାରରେ ସୁଶୋଭିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଦେଲେ। ସାଗର ଲାଲ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଅଦ୍ଭୁତ ପଦ୍ମଦଳ ପରି, ମୁଣ୍ଡରେ ସମସ୍ତ ପୁଷ୍ପର ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଶୋଭା ପାଉଥିଲା। ପବିତ୍ର ସୁନା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ମଣିମାଳାରେ, ନିଜ ଉତ୍ପନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ତିନି ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁ ଓ ଖଣିଜର ଅଳଙ୍କାରରେ ହିମାବତ୍ ପର୍ବତ ପରି ଚମକୁଥିଲେ, ଏକ ଶ୍ରେଣୀରେ ମାନିକ୍ୟ ଚମକୁଥିବା ପ୍ରଭା ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା। ସେ ସମୟରେ ଗଙ୍ଗା, ସିନ୍ଧୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ବଡ଼ ବଡ଼ ମଗର ଗୁଡିକ ଗଡ଼ାଗଡ଼ି ହେଉଥିଲେ, ଚଞ୍ଚଳ ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ଥିଲେ। ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସାଗର ପ୍ରଥମେ ଅନେକ ଆକୃତି ଓ ରୂପର ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ପରେ, ହସ୍ତ ଯୋଡି ରାଘବଙ୍କୁ, ଯିଏ ହସ୍ତେ ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ଥିଲେ, କହିଲେ: “ହେ ରାଘବ, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଜଳ ଓ ଅଗ୍ନି ସବୁ ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ, ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନୀତିରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ମୋର ସ୍ୱଭାବ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭଳି, ମୁଁ ଗଭୀର ଓ ଅପାର; ଯଦି ମୁଁ ଅପାର ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହା ମୋର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ। ମୁଁ ଚାହାଣି, ଲୋଭ କିମ୍ବା ଭୟରୁ କେବେ ମୋ ଜଳରେ ଥିବା ମଗର ଓ ଘରିଆଳମାନଙ୍କୁ ରୋକିପାରିବି ନାହିଁ। ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏକ ପଥ ତିଆରି କରିଦେବି, ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ମଗରମାନେ ବାଧା ଦେବେ ନାହିଁ; ମୁଁ ଏହି ପଥକୁ ମକଡ଼ାମାନେ ପାଇଁ ଭୂମିପରି ଦୃଢ଼ କରିଦେବି।” ତା’ପରେ ରାମ କହିଲେ, “ହେ ବରୁଣର ନିବାସ, ମୋର ଏହି ମହାବାଣ ଅପରାଜୟ—ଏହା କେଉଁ ଦିଗରେ ଛାଡ଼ିବି?” ସେଥିରେ ସାଗର, ରାମଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଓ ବାଣ ଦେଖି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସ୍ୱରେ କହିଲେ: “ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଡ୍ରୁମକୁଳ୍ୟା ନାମକ ମୋର ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେପରି ତୁମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଠାରେ ଆଭୀର ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମୋ ଜଳ ପିଉଛନ୍ତି। ମୁଁ ସେହି ପାପ ପ୍ରଦୂଷଣ ସହିପାରିବି ନାହିଁ; ତୁମର ଏହି ଅପରାଜୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣ ସେଠି ବ୍ୟବହାର କର।” ସାଗରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାମ ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ବାଣ ସମୁଦ୍ରରୁ ଦୂରେ, ଦିଆଯାଇଥିବା ଦିଗରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ସେଇ ବାଣ ମାରୁକାନ୍ତାର ନାମକ ଏକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆଘାତ କଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବାଣ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ଗର୍ଜନ ପରି ଚମକୁଥିଲା। ଏଠି ପୃଥିବୀ କଣ୍ଟାକୁ ଆହତ କରି ଦୟନୀୟ ଧ୍ୱନି ହେଲା, ଓ ଦ୍ୱାର ମୁଖରୁ ପାତାଳ ଜଳ ଉପରକୁ ଉଠିଲା। ଏଠି ଏକ କୁଆଁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହାକୁ ‘ବିଧ୍ଵଂସ’ ବୋଲି ଅଭିଧାନ କରାଯାଇ, ସେଠାରେ ସମୁଦ୍ରପରି ଜଳ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଥାଏ। ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ବାଣ ପତନରେ ଅଞ୍ଚଳ ଶୁଷ୍କ ହେଲା। ଏହି ମାରୁକାନ୍ତାର ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା, ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଶୁଷ୍କ ହେବା ପରେ ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ ସେଠାରେ ମଧୁର ବର ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ବର ଦ୍ୱାରା ଏ ମାରୁଭୂମି ଗାଈ, ଅଳ୍ପ ରୋଗ, ପ୍ରଚୁର ଫଳ ଓ ମୂଳ, ଅଧିକ ସ୍ନେହ, ଅଧିକ ଦୁଧ, ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧି ଦ୍ୱାରା ସମୃଦ୍ଧ ହେଲା। ଏଭଳି ଅନେକ ଶୁଭ ଗୁଣରେ ଏହି ମାରୁଭୂମି ଶୁଭ ଓ ନିରାପଦ ପଥ ହେଲା। ଏହିପରେ, ସାଗର, ନଦୀମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଏହି ନଳ, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବରପ୍ରାପ୍ତ ଓ ପ୍ରିୟ। ଏହି ଉତ୍ସାହୀ ବାନର ଏଠି ଏକ ସେତୁ ତିଆରି କରୁନ୍ତୁ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଧାରଣ କରିବି, ଯେପରି ତାଙ୍କ ପିତା କରିଥିଲେ।” ଏପରି କହି ସାଗର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ତା’ପରେ ବାନରମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ ନଳ ଉଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ: “ମୁଁ ଏହି ବିଶାଳ ମଗରମୟ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ସେତୁ ବନାଇପାରିବି, କାରଣ ମୋତେ ମୋର ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦକ୍ଷତା ଦିଆଯାଇଛି, ଯଥା ସାଗର କହିଛନ୍ତି। ଏହି ଜଗତରେ ଦଣ୍ଡ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଏହିପରି ଭାବୁଛି; କ୍ଷମା, ସମାଧାନ କିମ୍ବା ଅକୃତଘ୍ନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଅପମାନ ସମାନ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ସାଗର, ସେତୁ ନିର୍ମାଣ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ଦଣ୍ଡଭୟରେ ରାଘବଙ୍କୁ ଗଭୀର ପଥ ଦେଇଛନ୍ତି। ମୋର ମାତା ମନ୍ଦରାପର୍ବତରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କଠାରୁ ବରପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ: 'ତୁମକୁ ମୋ ପରି ଏକ ପୁଅ ହେବ।' ମୁଁ ତାଙ୍କର ନିଜ ପୁଅ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସମାନ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ସତ୍ୟ ମନେ ପକାଇଛି, ହେ ସାଗର। ତୁମେ ଅନୁମତି ନଦେଲେ ମୁଁ ନିଜ ଗୁଣ କଥା କହିନଥାନ୍ତି। ମୁଁ ବରୁଣର ନିବାସ ଉପରେ ସେତୁ ବନାଇପାରିବି; ତେଣୁ ଏହି ଦିନେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ବାନରମାନେ ସେତୁ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତୁ।” ତା’ପରେ ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ ବାନରସ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଖୁସିରେ ଶତ-ଶତ ଦଳରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଲାଘିଲେ। ସେମାନେ ପର୍ବତପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ବାନରମୁଖ୍ୟମାନେ ଗଛ ଭାଙ୍ଗି, ଏକେକରେ ଟାଣି ନେଇ ସମୁଦ୍ର ପାଖକୁ ଆଣିଲେ। ସେମାନେ ସାଳ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ଧବ, ବାଁସ, କୁଟଜ, ଅର୍ଜୁନ, ତାଳ, ତିଳକ ଓ ତିନିଶ ଗଛ ଦେଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ପୂରିଦେଲେ। ଏହାସହିତ ବିଳ୍ବ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ଫୁଲଫୁଲିଥିବା କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଆମ୍ବ ଓ ଅଶୋକ ଗଛ ଦେଇ ସମୁଦ୍ରକୁ ପୂରିଦେଲେ।