ବିଭୀଷଣ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋର ରାଜ୍ୟ, ଜୀବନ ଓ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଏବେ ଆପଣଙ୍କୁ ନିର୍ଭର କରେ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାମ ଶାନ୍ତ ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ଗଭୀର ଦୃଷ୍ଟିରେ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଚାହିଲେ ଓ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ତୁମେ ଏଠାରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ବଳତା ବିଷୟରେ ସତ୍ୟ କଥା କହ।" ଏପରେ, ନିର୍ମଳ କାର୍ଯ୍ୟର ଅଧିକାରୀ ରାମଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ବିଭୀଷଣ ରାବଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ବିବରଣା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ: “ମହାପ୍ରଭୁ, ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କର ବର ଦ୍ୱାରା ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସର୍ପ କିମ୍ବା ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ହେବେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ପରେ ମୋର ଭାଇ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ। ରାମ, ତାଙ୍କର ସେନାପତି ପ୍ରହସ୍ତ, ଯିଏ କୈଳାସ ପର୍ବତରେ ମଣିଭଦ୍ରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଥିଲେ। ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଅଭେଦ୍ୟ କବଚ ଓ ବାହୁରେ କଠିନ କୌଣ୍ଡା ପିନ୍ଧି, ଧନୁଷ ହାତରେ ନିଜେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଥାଏ, ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ହତ୍ୟା କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରେ। ମହୋଦର, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଓ ଅକମ୍ପନ ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କର ସେନାପତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ସମାନ। ଲଙ୍କା ନଗରରେ ଏକ ଲକ୍ଷ କୋଟି ରାକ୍ଷସ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଆକାର ବଦଳାନ୍ତି, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଖାଆନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ରାବଣ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ଦେବମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ। ବିଭୀଷଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାମ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ, “ରାବଣଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ତୁମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛ, ମୁଁ ସେଗୁଡିକୁ ଏବେ ସଠିକ୍ ବୁଝିପାରିଛି। ରାବଣ ରସାତଳ, ପାତାଳ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୋ ହାତରୁ ଜୀବନ ଦେଇ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ ନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣ, ତାଙ୍କ ପୁଅ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧୀଙ୍କୁ ମାରି ନ ଦେଇ, ମୁଁ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି ନାହିଁ—ମୋ ତିନି ଭାଇଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶପଥ କରୁଛି।" ରାମଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବିଭୀଷଣ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ, “ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଶ ଓ ଲଙ୍କା ଜୟ ନିମିତ୍ତେ ମୋର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇ ସାହାଯ୍ୟ କରିବି, ଏବଂ ଆମ୍ ଦଳରେ ଯୋଗ ଦେବି।" ଏପରେ, ରାମ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ସମୁଦ୍ରରୁ ଜଳ ଆଣ।” ଏହି ଜଳ ଦ୍ୱାରା ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ଭାବରେ ଅଭିଷେକ କରିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ। ସାଉମିତ୍ରି ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ, ମହାବନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ। ରାମଙ୍କ ଏହି ଦୟା ଦେଖି, ବନରମାନେ ଉଲ୍ଲାସରେ ଚିତ୍କାର କରି କହିଲେ, “ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଶ୍ରେଷ୍ଠ!” ତାପରେ, ହନୁମାନ ଓ ସୁଗ୍ରୀବ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏହି ଦୃଢ଼ ସମୁଦ୍ର, ଭାରୁଣଙ୍କ ନିବାସ, କିପରି ଆମେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରମାନେ ମିଳି ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବି?” ସମସ୍ତ ଦଳ ସହିତ ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ଲଙ୍କାକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ, ଭାରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ରକୁ କିପରି ଅତିକ୍ରମ କରିବି, ଏହି ବିଷୟରେ ଆମେ କିଛି ପ୍ରକାର ଉପାୟ କରିବା ଉଚିତ। ବିଭୀଷଣ କହିଲେ, “ରାମ ରାଜା ସମୁଦ୍ରକୁ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ। ଏହି ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ସଗରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖୋଡାଯାଇଛି; ରାମଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ହେବାରୁ ସମୁଦ୍ର ତାଙ୍କର କାମ କରିବା ଉଚିତ।” ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ସୁଗ୍ରୀବ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଅନୁକୂଳ ବାଣୀରେ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଉପଦେଶ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ, ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ବସିଥିବା ରାମଙ୍କୁ। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ରାମଙ୍କ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାପ୍ରଭୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ମନପସନ୍ଦ ଲାଗିଲା। ସଦା ସଠିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ରାମ ହସି କହିଲେ, “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଉପଦେଶ ମୋତେ ଖୁସି ଦେଇଛି। ସୁଗ୍ରୀବ ସଦା ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ବିଚକ୍ଷଣ; ଦୁଇଜଣ ମିଳି ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କହ।” ଦୁଇ ନାୟକ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯଥାଯଥ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ଏହି ସମୟରେ ବିଭୀଷଣ ଯାହା କହିଛି, ତାହା ଆମେ କିପରି ଅସ୍ୱୀକାର କରିପାରିବି, ରାଘବ? ସମୁଦ୍ରରେ ସେତୁ ନିର୍ମାଣ ନ କରି, ଲଙ୍କାକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ, ଦେବ-ଦାନବ ମିଳି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଆଉ ବିଳମ୍ବ ନହେଉ। ସମୁଦ୍ରକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଅ, ଯେପରି ଆମ ଦଳ ଲଙ୍କାକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିବ।” ଏହିପରେ, ରାମ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଗାସ ଶୟନ କରି ଶୟାନ ହେଲେ, ପୂଜା ବେଦିରେ ଶୟାନ ହେବା ପରି। ଏଠାରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ଶାର୍ଦୂଳ ଆସି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ବନରମାନଙ୍କ ଦଳ ଶିବିର ଦେଖିଲେ। ସେ ରାବଣଙ୍କ ଗୁପ୍ତଚର, ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଥିଲା। ସମସ୍ତ ଦଳ ସ୍ଥିର ଦେଖି, ଶାର୍ଦୂଳ ତୁରନ୍ତ ଲଙ୍କାକୁ ଫେରି ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ବନର ଓ ଭାଲୁମାନଙ୍କ ଦଳ ଲଙ୍କାକୁ ଆଗେ ବଢ଼ୁଛି। ଦଶରଥଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଅପାର, ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ ସମୁଦ୍ର ପରି।