ଏହି ସମୟରେ, ବନରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାନରମାନେ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଆଗମନ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ । ସୁଗ୍ରୀବ କହିଲେ, “ଏହି ରାତ୍ରିଚର ବିଭୀଷଣ ଦୁଷ୍ଟ କି ନୁହେଁ, ତାହା ଯେହେତେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ କିଏ ଭାଇକୁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବ?” ସେହି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତେ ଚିନ୍ତା କଲେ । ତାପରେ, ଶୂରବୀର ରାମ ହସିକି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯେଉଁପରି ବାନରନାୟକ ସୁଗ୍ରୀବ କଥା କହିଛନ୍ତି, ସେହିପରି କଥା କେବଳ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କର ସେବା କଲେ ମାତ୍ର କହିହେବ । ଏଠି କିଛି ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଛି; ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଗତୀୟ ଅନୁଭବ ମଧ୍ୟ ଅଛି । ଶତ୍ରୁ, କୁଳୀନ ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀମାନେ ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି—ସେହିପାଇଁ ବିଭୀଷଣ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି । ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଏବଂ କୁଳୀନମାନେ ନିଜ ମଙ୍ଗଳକାମୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଏହି ରାଜାମାନଙ୍କର ସାଧାରଣ ଆଚରଣ, କିନ୍ତୁ ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସତର୍କ ରହିବା ଉଚିତ୍ । ତୁମେ ଶତ୍ରୁର ଶକ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଅପରାଧ ଯେ କହିଛ, ଏହା ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ଶୁଣ । ଆମେ ତାଙ୍କର କୁଳର ନୁହେଁ, ନାହିଁ ଏହି ରାକ୍ଷସ ରାଜ୍ୟ ଚାହେଁ; ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବିଚାର କରିବେ—ସେହିପାଇଁ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ସେମାନେ ଆସିଲେ ସମସ୍ତେ ନିର୍ଭୟ ଓ ସୁଖୀ ହେବେ, ଏବଂ ଏହାରେ ବଡ଼ ଧ୍ୱନି ଉପଜିବ; ପରସ୍ପର ଭୟ ହେବ—ଏଭଳି ଭିନ୍ନତା ଆସିବ; ତେଣୁ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ପ୍ରିୟ, ସମସ୍ତ ଭାଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତଙ୍କ ପରି ନୁହନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପୁଅ ମୋ ପରି ନୁହନ୍ତି, ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁ ତୁମ ପରି ନୁହନ୍ତି ।” ରାମଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସୁଗ୍ରୀବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଉଠି ଶିର ନମାଇ କହିଲେ, “ଏହି ରାତ୍ରିଚର ବିଭୀଷଣ ନିଶ୍ଚୟ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଛନ୍ତି; ଧୈର୍ୟଶୀଳମାନେ ଯେପରି ଅନୁଶାସନ ରଖନ୍ତି, ତାହା ଏଠି ଉପଯୁକ୍ତ ଅଟେ । ଏହି ରାକ୍ଷସ ଚଳାକି ସହିତ ଆସିଛନ୍ତି, ଯେପରି ଆମେ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ କରିବା ସମୟରେ ଆମେ ଅସାବଧାନ ହେବାକୁ ଚାହେଁ ।” ଏପରି କହି, ସୁଗ୍ରୀବ ମୌନ ହେଲେ । ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଓ ଭାବି ରାମ ପୁନି ବାନରମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା କହିଲେ, “ଏହି ରାତ୍ରିଚର ଦୁଷ୍ଟ କି ନୁହେଁ, ଯେପରି ହେଉ, ସେ ମୋତେ କିପରି କ୍ଷତି କରିପାରିବ ? ବାନରସେନାପତି, ମୁଁ ଚାହିଲେ ମାତ୍ର ଆଙ୍ଗୁଠିର ଟିପ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ପିଶାଚ, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବି । ଏକ କଥା ଶୁଣାଯାଇଛି—ଏକ ଶତ୍ରୁ ଯିଏ ଏକ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ନିକଟ ଶରଣ ନେଇଥିଲେ, ସେ ପକ୍ଷୀ ନିଜ ଶରୀର ଦେଇ ତାକୁ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ପକ୍ଷୀ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀକୁ ନେଇଥିବା ଶତ୍ରୁକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ବନରମୁଖ୍ୟ, ତେବେ ମୋ ପରି ଲୋକ ତ କେତେ ଅଧିକ କରିପାରିବେ ! ଏବେ ତୁମେ ଶୁଣ, କଣ୍ଡ଼ୁ ଋଷିଙ୍କ ପୁତ୍ର କଣ୍ଡ଼ୁଙ୍କ ଗୀତ କଥା—ଯିଏ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍ୟବାନ୍ । ଶତ୍ରୁ ଯଦି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ହାତ ଯୋଡି ଶରଣ ନିଏ, ତାକୁ ମାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ । ଶତ୍ରୁ ଦୁଃଖିତ କି ଅହଂକାରୀ ଯେପରି ହେଉ, ଯଦି ଅନ୍ୟ ନିକଟ ଶରଣ ନେଇଛି, ଆତ୍ମ-ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିବା ଲୋକେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଯଦି ଭୟ, ଭ୍ରମ କିମ୍ବା ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଏହା କରାଯାଏନାହିଁ, ତେବେ ଏହା ଗୋଟିଏ ଅପରାଧ ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଗତ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ । ଯଦି ଏକ ଶରଣାର୍ଥୀ ତାଙ୍କର ରକ୍ଷକଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ରକ୍ଷକ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିନଥିଲେ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ । ଏହିପରି ଶରଣାଗତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ନ କଲେ ବଡ଼ ଅପରାଧ ହୁଏ—ସ୍ୱର୍ଗ, କୀର୍ତ୍ତି, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ନଷ୍ଟ ହୁଏ । ମୁଁ କଣ୍ଡ଼ୁଙ୍କ ଧର୍ମମୟ, କୀର୍ତ୍ତିଦାୟକ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗଦାୟକ ଉପଦେଶ ଅନୁସରିବି । ଯେଉଁଠି ଏକ ଲୋକ ଏକଥା କହି ‘ମୁଁ ତୁମ ଶରଣ’—ମୁଁ ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଉଛି; ଏହି ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା । ବନରମୁଖ୍ୟ, ବିଭୀଷଣ ହେଉ କି ରାବଣ ହେଉ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଛି—ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଆଣ ।” ରାମଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଧର୍ମବାଣୀ ଶୁଣି, ସୁଗ୍ରୀବ କହିଲେ, “ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟରେ ଶିରୋମଣି, ତୁମେ ଯେପରି ଧର୍ମ ଓ ସତ୍ପଥରେ ଅଟୁଟ ଅଟେ, ଏହାରେ ଅଦ୍ଭୁତ କିଛି ନାହିଁ । ମୋର ମନ ମଧ୍ୟ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ ଜାଣେ; ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଓ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପରୀକ୍ଷା କରିଛି । ତେଣୁ ବିଭୀଷଣ, ଏହି ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ତୁରନ୍ତ ଆମ ସମାନ ହେଉନ୍ତୁ, ରାଘବ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହିତ ଆମ ମିତ୍ରତା ହେଉ ।” ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାମ ତୁରନ୍ତ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଗଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ରାଜା ଗରୁଡ଼ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି । ଏବେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଏକୋନିଶ୍ଚିତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି । ରାମଙ୍କ ନିର୍ଭୟତା ପ୍ରଦାନ ପରେ, ବିଭୀଷଣ—ଯିଏ ରାବଣଙ୍କ ଭାଉଁ ଏବଂ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍—ଶିର ନମାଇ ଭୂମିକୁ ଦେଖିଲେ । ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚାରିଜଣ ସହଚର ଆନନ୍ଦରେ ଆକାଶରୁ ଭୂମିକୁ ଅବତରିଲେ । ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବିଭୀଷଣ ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ବନ୍ଦନା କଲେ । ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହ ଚାରି ରାକ୍ଷସ ରାମଙ୍କ ପାଦେ ଲୁଟି ପଡ଼ିଲେ । ତାପରେ ବିଭୀଷଣ କହିଲେ, “ମୋର ଏହି ଆନନ୍ଦ ଉଚିତ୍ ଓ ଧର୍ମସମ୍ମତ; ମୁଁ ରାବଣଙ୍କ ଭାଉଁ ଯେହେତୁ, ଏହି କାରଣରେ ଅପମାନିତ ହୋଇଛି । ମୁଁ ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ରକ୍ଷକ ହେବାକୁ ଶରଣ ନେଇଛି; ଲଙ୍କା, ବନ୍ଧୁ, ଧନ ସମସ୍ତ ତ୍ୟାଗ କରି ତୁମ ଶରଣ ଆସିଛି ।