ବିପଦ ସମୟରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଶ୍ରେୟସ୍ କାମନା କରୁଥିବା ଜଣେ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ସଦା ସମର୍ଥ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ପରାମର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଏକ ଦୁର୍ବିନ୍ଧି ସମୟରେ ରାମ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ସମସ୍ତେ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରେ, ରାମଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଉଚିତ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ନିଜ ମତ ରଖିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ତୁମେ ତିନି ଲୋକରେ କିଛି ଅଜଣା ନୁହେଁ, ମିତ୍ରତାର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରଖି ଆମକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରୁଛ। ତୁମେ ସତ୍ୟ ନିଷ୍ଠା, ଶୂର, ଧର୍ମବାନ, ବିରତାରେ ଦୃଢ, କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାବଧାନ, ସ୍ମୃତିଶକ୍ତି ଶାକ୍ତ, ସଂୟମୀ ଏବଂ ମିତ୍ରପ୍ରତି ମୂଲ୍ୟବାନ।" ତେଣୁ, ତୁମେ ନିଜର ମନ୍ତ୍ରୀମାଣ୍ଡଳୀର ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ସମର୍ଥ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ମତ ଦେବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅ, ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ମତ ଦେବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଯୁକ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଦିଅ। ଏହି ଭାବରେ ରାମଙ୍କୁ କୁହିବା ପରେ, ଅଙ୍ଗଦ ସାମ୍ନାରେ ଦଢ଼ ହୋଇ, ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କହିଲେ, "ବିଭୀଷଣ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷରୁ ଆସିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ଦେହର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବା ଉଚିତ, ସତ୍ୱର ଭରସା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଚତୁର ମନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ନିଜର ମୂଳ ସ୍ୱଭାବ କୁ ଲୁଚାଇ ରଖନ୍ତି, ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଦୁର୍ବଳ ସ୍ଥାନରେ ଆଘାତ କରନ୍ତି, ଏହାର ହାନି ବଡ଼ ହୋଇପାରେ।" "ଉପକାର ଏବଂ ହାନିକୁ ବିବେଚନା କରି, ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ଉଚିତ; ଗୁଣ ଆଧାରରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଏବଂ ଦୋଷ ଦେଖି ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ତାଙ୍କର ବଡ଼ ଦୋଷ ଅଛି, ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ବର୍ଜନ କର; କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ଅନେକ ଗୁଣ ଜାଣି ଗ୍ରହଣ କର, ରାଜା।" ତାପରେ ଶରଭ ବିଚାର କରି କହିଲେ, "ତାଙ୍କୁ ଉପରେ ତ୍ୱରିତ ଭାବରେ ଏକ ଚତୁର ଚର ନିଯୁକ୍ତ କର, ମନୁଷ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ତାଙ୍କୁ ଚର ଦ୍ୱାରା ସୁଚିତ୍ର ଭାବେ ତଦନ୍ତ କରି, ନ୍ୟାୟ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେବା ଉଚିତ। ଯାମ୍ବବାନ୍, ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ବିବେକୀ, ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି ନିର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ମତ ଦେଲେ, "ରାକ୍ଷସ ରାଜାର ଦୁଷ୍ଟତା ଏବଂ ଶତ୍ରୁତା ଦ୍ୱାରା ବିଭୀଷଣ ଅସମୟ ଏବଂ ଅସ୍ଥାନରେ ଆସିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ।" ମୈନ୍ଦ, ନୀତି ଏବଂ ପ୍ରତିନୀତିରେ ଦକ୍ଷ, ଭଲଭାବରେ ବିଚାର କରି ଉଚିତ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, "ଏହି ବିଭୀଷଣ ରାବଣଙ୍କ ଭାଉଣୀ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ, ତାଙ୍କୁ ଅତି ମୃଦୁ ଏବଂ ଧୀର ଭାବରେ ପ୍ରଶ୍ନ କର, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ।" "ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କର ଏକାଗ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର—ତାଙ୍କୁ ଦୁଷ୍ଟ କି ନୁହେଁ ବିଚାର କରି, ତାପରେ ଉଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କର।" ପରେ ହନୁମାନ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ସଂସ୍କାର ଥିବା, ମୃଦୁ, ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଧୁର ଏବଂ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, "ବୃହସ୍ପତି ମଧ୍ୟ କଥା କହିଲେ ତୁମେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ କଥା କହିବାରେ ଦକ୍ଷ।" "ରାଜା, ମୁଁ ରାମ ବିଷୟରେ ଏକ ସତ୍ୟ କଥା କହିବି, ବିବାଦ, ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା, ଉଚ୍ଚତା କିମ୍ବା ଆଶା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।" "ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଉପକାର କିମ୍ବା ହାନିକୁ ନେଇ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ତାହାରେ ଏକ ଦୋଷ ଦେଖୁଛି—ଯୋଜିତ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଚିତ ନୁହେଁ।" "ଉଚିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଛଡ଼ା ଦକ୍ଷତା ବୁଝିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଏବଂ ତ୍ୱରିତ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋତେ ଦୋଷପୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଗେ।" "ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଚର ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ଯୋଜନା ଉଚିତ କହିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହେବା ନାହିଁ, ତେଣୁ ଯୁକ୍ତି ଟିକି ପାରିବ ନାହିଁ।" "ବିଭୀଷଣ ଅସମୟ ଏବଂ ଅସ୍ଥାନରେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଯାହା କହାଯାଇଛି, ମୋତେ ଏହି ବିଷୟରେ ଏକ ଭାବ ଅଛି—ମୁଁ ଯେପରି ବୁଝିଛି ତାହା ସୁଣ।" "ଏହି ସ୍ଥାନ ଏବଂ ସମୟ ଯେପରି ଅଛି, ଲୋକ ଅନୁଯାୟୀ ଦୋଷ ଏବଂ ଗୁଣ ଦେଖାଯାଏ।" "ରାବଣଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତା ଏବଂ ତୁମର ବିରତା ଦେଖି, ତାଙ୍କର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଅନୁଯାୟୀ ଏଠାକୁ ଆସିଥିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଯୁକ୍ତିସଂଗତ।" "ଅଜଣା ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଯୋଜନା ବିଷୟରେ, ରାଜା, ମୁଁ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି ଏକ ମତ ରଖୁଛି।" "ଯଦି ଅଚନ୍ଦି ଭାବରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଏ, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିପାରେ, ଏବଂ ଏକ ମିତ୍ର, ଭଲ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ୟାୟ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦୂର ହୋଇପାରେ।" "ରାଜା, ଏକ ଲୋକର ମନଯୋଗ ତ୍ୱରିତ ଭାବରେ ଜାଣି ପାରିବା ଏକଦମ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦର ମୂଳ ଅନ୍ତର୍ଗତ ତାତ୍ପର୍ୟ ଦେଖି ହିଁ ଜାଣି ପାରିବା।" "କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର କଥାରେ କେବେ ଦୁଷ୍ଟତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ; ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଖୋଲା ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ, ତେଣୁ ମୋତେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ତାଙ୍କର ମନ ଶାନ୍ତ, ଅସନ୍ଦେହ; ତାଙ୍କୁ ଦୁଷ୍ଟତାରେ ଚାଳାକି ନାହିଁ, ନା ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ କଥା କହନ୍ତି—ତେଣୁ ମୋତେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" "ଉଚିତ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ସମୟରେ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବରେ କରିଲେ ଶୀଘ୍ର ଫଳ ଦେଏ।" "ତୁମର ତୟାରି, ରାବଣଙ୍କ ମିଥ୍ୟା ଆଚରଣ, ବାଲିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଅଭିଷେକ ଦେଖି," "ବିଭୀଷଣ ଚିନ୍ତାପୂର୍ବକ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ରାଜ୍ୟ ଚାହିଁ; ଏହା ବିଚାର କରି ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।" "ମୁଁ ଏହି ରାକ୍ଷସର ନିଷ୍ଠା ବିଷୟରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କଥା କହିଛି; ଆପଣ ଶୁଣିଛନ୍ତି, ଅବଶିଷ୍ଟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ଅଧିକାର ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ଏହି ଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଅଠାରେ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ପରେ ରାମ, ଶାନ୍ତ ମନରେ, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦୃଢ଼ ଏବଂ ନିଜରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ, ଜ୍ଞାନୀ ଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବିଭୀଷଣ ବିଷୟରେ କିଛି କହିବାକୁ ଚାହେଁ; ତୁମେ ଯେଉଁଥିରେ ଉତ୍ତମ ଅଛ, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ମୋତେ ଶୁଣା।" "ଏକ ମିତ୍ର ରୂପେ ଆସିଥିବା ଲୋକକୁ କେବେ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଦୋଷ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଧର୍ମବାନମାନେ ମନ୍ୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।