ଏହିପରି ଘଟଣା ସମୟରେ, ରାକ୍ଷସରାଜ୍ୟର ମହାନ ବିଭୀଷଣ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଆକାଶରେ ଦଢ଼ିଆ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହି, ତାଙ୍କର ଭାଇ ରାବଣଙ୍କୁ ଗମ୍ଭୀର କଥା କହିଲେ—“ହେ ରାକ୍ଷସରାଜ, ତୁମେ ମୋ ଉପରେ ଭୁଲ ଧାରଣା କରୁଛ। ମୋ ପ୍ରତି ଯାହା ଚାହୁଁଛ, କହ। ବଡ଼ ଭାଇ ଜଣେ ବାପା ସମାନ ସମ୍ମାନ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଧର୍ମର ପଥରେ ଚାଲିନାହାଁ। ମୁଁ ତୁମର ଏହି କଠୋର କଥା ଅଧିକ ସହିପାରିବିନାହିଁ। ହେ ଦଶମୁଖ, ଯେମାନେ ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ କାଳର ବଶଭୂତ, ସେମାନେ ଭଲ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଉଚିତ ଉପଦେଶ କ୍ଷମା କରନ୍ତିନାହିଁ। ହେ ରାଜା, ମିଠା କଥା କହିବା ଲୋକ ତ ଅନେକ ମିଳିଯିବେ, କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଅପ୍ରିୟ କିନ୍ତୁ ମଙ୍ଗଳକାରୀ କଥା କହିବାକୁ ଓ ଶୁଣିବାକୁ ସାହାସି, ସେମାନେ ଦୁର୍ଲଭ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଅବହେଳା କରୁନାହିଁ, ଯେପରିକି ଜଳନ୍ତା ଅଗ୍ନିର ଆଶ୍ରୟକୁ ଅବହେଳା କରାଯାଏନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ କାଳର ଦୂର୍ବଳ ପାଶରେ ବନ୍ଧାଯାଇଛ। ମୁଁ ଚାହୁଁନି ଯେ, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁନ୍ଦର ସୁନ୍ଦର ସର ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବିଧ୍ୱଂସ ହେଉ। ଶୂରବୀର ମାନେ ମଧ୍ୟ, ଶସ୍ତ୍ର ଚଳାଣିରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କାଳର ପ୍ରଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରିଯାନ୍ତି, ଯେପରି ସାଇତ ଧସିଯାଏ। ମୁଁ ଯେଉଁ କଥା କହିଛି, ସେଠାରେ ଧୈର୍ୟ ଧର; ଏସବୁ ସମ୍ମାନ ଓ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କହାଯାଇଛି। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ତୁମେ ଏହି ନଗର ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର। ତୁମର କ୍ଷେମ ହେଉ, ମୁଁ ଯାଉଛି; ମୋ ବିନା ତୁମେ ଶୁଭ ରୁହ। ମୁଁ ତୁମର ମଙ୍ଗଳକାମନା କରୁଥିଲି, ତଥାପି ମୋ କଥା ତୁମକୁ ପ୍ରିୟ ଲାଗୁନାହିଁ, ହେ ନିଶାଚର। ଯେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବନ୍ଧୁଙ୍କ କହିଥିବା ଉପକାରୀ କଥା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତିନାହିଁ। ଏହିପରେ, ବିଭୀଷଣ ଏହି କଠୋର କଥା କହି ତୁରନ୍ତ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଚାଲିଗଲେ। ବନରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ବନରମୁଖ୍ୟମାନେ ଦେଖିଲେ—ବିଭୀଷଣ ମେରୁ ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ଉଚ୍ଚ, ଶତରଶ୍ମି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, କେବଳ ଆକାଶ ଓ ଭୂମିରେ ଦଢ଼ି ରହିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ସହିତ ଚାରି ଜଣ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସହାୟକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ—ସେମାନେ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିଲେ। ବିଭୀଷଣ ନିଜେ ମେଘ ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ, ଦେବୀୟ ଅଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଓ ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ଚାରି ଜଣ ସହିତ ପଞ୍ଚମ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସୁଗ୍ରୀବ ମନେ ଚିନ୍ତା କଲେ। କିଛି ଖଣ୍ଡ ପରେ ସେ ସମସ୍ତ ବନରମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ, ହନୁମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଏହିପରି କହିଲେ—“ଏହି ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ସମଗ୍ର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଆମ ଦିଗକୁ ଆସୁଛନ୍ତି। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ଏମାନେ ଆମକୁ ବିନାଶ କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।” ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ବନରମୁଖ୍ୟ ଗଛ ଓ ପାହାଡ଼ ଉଠାଇ, କହିଲେ—“ରାଜା, ଆମକୁ ଆଦେଶ ଦିଅ, ଆମେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଛିଣ୍ଡି ପଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ସେମାନେକୁ ମାରିଦେବୁ।” ଏମାନେ ଏଭଳି ଆଲୋଚନା କରୁଥିବାବେଳେ, ବିଭୀଷଣ ଆକାଶରେ ରହି ଉତ୍ତର ତୀରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ଗମ୍ଭୀର ଓ ଧୀର ବିଭୀଷଣ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଏଠାରେ ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନାମ ରାବଣ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ଛୋଟ ଭାଇ ବିଭୀଷଣ। ରାବଣ ଜନସ୍ଥାନରୁ ସୀତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରି, ଜଟାୟୁଙ୍କୁ ମାରିଦେଇଛନ୍ତି; ସୀତା ଏବେ ଦୁଃଖିତ ଓ ଅସହାୟ ଅବସ୍ଥାରେ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଉପଦେଶ ଦେଲି, ‘ସୀତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କୁ ଫେରାଇଦିଅ, ଏହିଠିକ୍।’ କିନ୍ତୁ ରାବଣ, ନିଜ ଦୁର୍ଦ୍ଦୈବରେ, ମୋର ଉପକାରୀ କଥା ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଭୁଲ ଔଷଧ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏନାହିଁ। ଏଭଳି ଅପମାନ ଓ ଦାସ ସମାନ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ, ମୁଁ ନିଜ ପୁଅ-ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଛାଡ଼ି ରାଘବଙ୍କ ଶରଣ ନେବାକୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।” ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତୁରନ୍ତ କ୍ରିୟାଶୀଳ ସୁଗ୍ରୀବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରାମଙ୍କୁ ଚିନ୍ତିତ ଭାବରେ କହିଲେ—“ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ, ଏକ ଶତ୍ରୁ ଆମ ଶତ୍ରୁ ଶିବିରକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ଆସିଛି; ଯଦି ସୁଯୋଗ ମିଳିଲେ, ସେ ଆମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରେ, ଯେପରି ଗହଲି ମଧ୍ୟରେ ଉଲୁକ ଆକ୍ରମଣ କରେ। ତେଣୁ, ତୁମେ ଯୋଜନା, ବ୍ୟୁହ, ନୀତି ଓ ଗୁପ୍ତଚରୀରେ ସତର୍କ ରୁହ; ବନର ଓ ତୁମର କ୍ଷେମ ହେଉ। ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ଚାହିଲେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ଓ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରନ୍ତି; ସେମାନେ ଶୂର ଓ ଚତୁର, ତେଣୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହି ବିଭୀଷଣ ରାବଣଙ୍କ ଚର ହୋଇପାରନ୍ତି; ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଆସି, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଦ୍ୱେଷ ବିଜାଇବେ। କିମ୍ବା, ଏହି ଧୈର୍ୟଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତି ଆମର ଦୁର୍ବଳତା ଖୋଜି, ବିଶ୍ୱାସ ହେଲେ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରନ୍ତି। ବନ୍ଧୁ, ବନବାସୀ ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ ସେବକଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ କେବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି ବିଭୀଷଣ ଜନ୍ମକ୍ରମରେ ରାକ୍ଷସ ଓ ତୁମ ଶତ୍ରୁ ରାବଣଙ୍କ ଭାଇ; ସେ ନିଜେ ଏଠାକୁ ଶତ୍ରୁ ଭାବେ ଆସିଛନ୍ତି—ତେଣୁ କିପରି ବିଶ୍ୱାସ କରିବା? ଲୋକ କହନ୍ତି, ବିଭୀଷଣ ରାବଣଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ; ଚାରି ରାକ୍ଷସ ସହିତ ତୁମ ଶରଣ ନେବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ମୋ ମତରେ, ଏହି ବିଭୀଷଣ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଛନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଧୈର୍ୟଶୀଳ। ଏହି ରାକ୍ଷସ ଚତୁର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ମାୟାରେ ଲୁଚି, ତୁମେ ବିଶ୍ୱାସ କଲେ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ବିଭୀଷଣ, ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ଭାଇ, ତାଙ୍କ ସହାୟକ ସହିତ କଠୋର ଦଣ୍ଡ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ। ଏଭଳି କହି, ଚିନ୍ତିତ ସୁଗ୍ରୀବ, ଯୁଦ୍ଧ ନୀତିରେ ପ୍ରବୀଣ, ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବଳଶାଳୀ ରାମ ହନୁମାନ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ବନରମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ତିଆରି ହେଲେ।