ଏହି ସମୟରେ, ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ଅପୂର୍ବ ଅପଶକୁନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଉଠ, ଓଣ୍ଟ, ଓ ଖଚ୍ଚରମାନେ ସାଧାରଣ ଦେଖାଶୁଣା ହେଉଥିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କର ଲୋମ ଝଡିଯାଉଥିଲା ଓ ଦେହରୁ ରସ ଚୁଇଁଝଡ଼ୁଥିଲା। ସେମାନେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିପାରୁନଥିଲେ। ସମସ୍ତ ରାଜମହଳ ଚାରିପାଖରେ ଦୟାହୀନ କାଉଆମାନେ ଝୁଣ୍ଡ ଝୁଣ୍ଡ ହୋଇ ଚିଲିଲି କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ଗୋଷ୍ଠୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ହୋଇ ରାଜଭବନ ପାଖରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ସହର ଉପରେ ଗୃଧ୍ରମାନେ ଝୁଣ୍ଡ ହୋଇ ବସିଥିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରତି ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ମଙ୍ଗଳମୟ ପକ୍ଷୀମାନେ ଅମଙ୍ଗଳ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ। ସହର ଦ୍ୱାରରେ ମାଂସାହାରୀ ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ଦଳେ ଦଳେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ହୁଙ୍କାର ଦେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଗର୍ଜନା ହୋଇ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଅପଶକୁନ ଦେଖି, ବିଭୀଷଣ ରାବଣଙ୍କୁ ବିନୟପୂର୍ବକ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ସମୟରେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ମୋର ପରାମର୍ଶ ହେଉଛି, ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ରାଘବଙ୍କୁ ଫେରାଇଦିଅ। ଯଦି ମୁଁ ମୋହ କିମ୍ବା ଲୋଭରେ ଏହି କଥା କହିଛି, ତଥାପି ମୋ ଉପରେ ଅପରାଧ ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ଦୋଷ ଏଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ରାକ୍ଷସ, ରାକ୍ଷସୀ, ସହର ଓ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ମୁଁ ଯାହା ଦେଖିଛି କିମ୍ବା ଶୁଣିଛି, ତାହା କହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ। ଭଲଭାବରେ ବିଚାର କର, ଏହାନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର।" ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀ ମଧ୍ୟରେ ବିଭୀଷଣ ଏହି ଉପକାରକ ଓ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କଥା ତାଙ୍କର ଭାଇ ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ। ବିଭୀଷଣଙ୍କର ମୃଦୁ, ଯୁକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ, ସମୟୋପଯୁକ୍ତ ଓ ଉପକାରକ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ରାବଣ କ୍ରୋଧରେ ଦହିଯାଉଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୁଁ କୌଣସି ଦିଗରୁ ଭୟ ଦେଖୁନି। ରାଘବ କେବେ ବି ମୈଥିଲୀକୁ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଦେବତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାଇ ମୋ ପାଖରେ ଠିଆ ହୋଇପାରିବେ କିପରି?" ଏଭଳି କହି, ଦଶମୁଖ ଦେବସେନା ବିନାଶକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ, ସତ୍ୟ କଥା କହିଥିବା ଭାଇ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ ଓ ଚାଲିଯିବାକୁ କହିଦେଲେ। ଏହିପରେ, ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡର ଏଗାର ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଏ, ରାବଣ ମୈଥିଲୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତିରେ କ୍ଷୀଣ ଓ ଅପମାନିତ ଅବସ୍ଥାରେ ମନ୍ଦ ବୁଦ୍ଧିରେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରୁଥିଲେ। ସେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ ଓ ଅସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ମନେ କରିଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଅନୁଚିନ୍ତା କରି, ସେ ଏକ ମହାନ୍ ରଥ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯାହା ସୁନାର ଝାଲର ଓ ମଣିମୁକ୍ତା, ପାଗୁଡ଼ି ଓ ପ୍ରବାଳରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଶିକ୍ଷିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏହି ରଥ ଚଳିଥିଲା, ଏବଂ ରାବଣ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ସଭାଘର ଦିଗକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ତଳୱାର ଓ ଢାଳ ଧାରଣ କରିଥିବା ବୀର ଯୋଧ୍ୟାମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଆଗରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ବିଚିତ୍ର ପୋଶାକ ଓ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଚାରିପାଖରେ ରାବଣଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ। ଅନେକ ରଥୀ ତାଙ୍କର ରଥରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ଓ ଚଞ୍ଚଳ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଦଶଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। କେହି ଗଦା ଓ ଲୋହାର ଗଦା ଧରିଥିଲେ, କେହି ବଣ ଓ ଶୂଳ ଧରିଥିଲେ, କେହି କୁହାଡ଼ି ଓ କେହି ତ୍ରିଶୂଳ ଧରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ହଜାର ଶଙ୍ଖ, ଢୋଲ ଓ ମୃଦଙ୍ଗ ଧ୍ୱନିରେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା। ରାବଣ ସଭାକୁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ଶଙ୍ଖ ଓ ଢୋଲର ଗୁଞ୍ଜନ ସହିତ ମହା ଧ୍ୱନି ହେଲା। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଧଳା ଚାମର ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱରେ ହଲେ, ତଳେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଲୋକମାନେ ହସ୍ତଯୋଗରେ ନମସ୍କାର କଲେ। ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦଶଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ, ବାର୍ଦ୍ଧମାନ ଓ ଗାୟକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ରାବଣ ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରୂପରେ ସୁନା ଓ ରୌପ୍ୟରେ ମଣ୍ଡିତ ମଞ୍ଚ ଓ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ମଣିରେ ଭରିଥିବା ଶୋଭାବନ୍ତ ସଭାଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ସୁନା ତୀର ଲଗା ଚିର ଧାରଣ କରି, ପିଶାଚମାନେ ଯେଉଁଠି ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ସେଠି ଏକ ମହାନ୍ ବିଶ୍ରାନ୍ତି ଆସନ ଉପରେ ବସିଲେ, ଯାହା ବୈଦ୍ୟୁତୀ ମଣିରେ ତିଆରି ଓ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ କୃଷ୍ଣମୃଗଚର୍ମରେ ଅଵୃତ ଥିଲା। ଏହି ମହାସିଂହାସନ ଉପରେ ବସି, ରାବଣ ତାଙ୍କର ଶୀଘ୍ର ଓ ପ୍ରବଳ ଦୂତମାନେକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ, "ତୁରନ୍ତ ମୋ ପାଖକୁ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ଆଣ। ଶତ୍ରୁମାନେ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ବଡ଼ କାମ ଅଛି।" ଏହି ଆଦେଶ ଶୁଣି ଦୂତମାନେ ସମସ୍ତ ଲଙ୍କା ରେ ଘୁରି ଘରେ ଘରେ, ରଙ୍ଗମହଳ ଓ ଶୟନକକ୍ଷ ଏବଂ ଉଦ୍ୟାନରେ ଯାଇ ଭୟ ବିନା ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ଡାକିଲେ। କେହି ରଥରେ, କେହି ଘୋଡ଼ାରେ, କେହି ହାତୀରେ ଚଢ଼ିଲେ, କେହି ପଦେ ପଦେ ଚାଲିଲେ। ସମସ୍ତ ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିବା ସହର ଗରୁଡ଼ମାନେ ଭରିଥିବା ଆକାଶ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଯାନ ଓ ଯାତ୍ରା ଛାଡ଼ି, ସଭାଘରକୁ ପଦେ ପଦେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ସିଂହମାନେ ପର୍ବତ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ପରି। ସମସ୍ତେ ରାଜାଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶ କରି, ସମ୍ମାନ ପାଇ, କେହି ଆସନରେ, କେହି ଚଉକିରେ, କେହି ଭୂମିରେ ବସିଲେ। ରାକ୍ଷସମାନେ ଏହିପରି ସଭାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ରାବଣଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ସେଠାରେ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ପାରଙ୍ଗତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଗୁଣୀ, ଅନୁଭବୀ ଓ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସୁନାର ରଙ୍ଗର ଏହି ସଭାଘରରେ ଶତଶଃ ବୀରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମହାନ୍ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବିଭୀଷଣ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଓଡ଼ିଆଯୋଗ୍ୟ ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ତାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ କନିଷ୍ଠ ପତ୍ନୀମାନେ ସହିତ ଭାଇଙ୍କ ସଭାକୁ ଗଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ନାମ ଘୋଷଣା କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଦସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ଶୁକ ଓ ପ୍ରହସ୍ତ ମଧ୍ୟ, ଯଥାଯଥା ତାଙ୍କୁ ଆସନ ଦେଲେ।