ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଗ୍ରଜ ଭାବରେ ଏକ ନିଶ୍ଚିତ ଆଶା ବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଇଲା—ରାଘବ ନିଜ ଭାଇ ଓ ସେନା ସହିତ ଉତ୍ସାହ ଓ ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଭାବରେ ଅତିକ୍ରମ କରିବେ। ସେ ନିଜ ପ୍ରବଳ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିପାରିବେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଅସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ; ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ବାନରମାନେ ବିରୋଧ କରିବା ସମୟରେ, ନଗର ଓ ସେନା ପାଇଁ ଯାହା ଉପଯୋଗୀ ତାହା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଆମ ସହିତ ଆଲୋଚିତ ହେଉ। ଏବେ ଏହି ଉତ୍ତର ଅନୁସାରେ ସପ୍ତମ ସର୍ଗ ଶୁଣିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଲା। ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ଉପଦେଶ ମିଳିବା ପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ହାତ ଝୁଡାଇ ରାବଣଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ—ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ନୀତିର ଅଭାବ ଥିବାବେଳେ, ରାଜା, ଆମ ପାଖରେ ଗଦା, ବଣ, ଶୂଳ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ଗୋଳା ଅଛି। ଏତେ ବଡ଼ ସେନା ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଆପଣ କାହିଁକି ନିରାଶାରେ ଡୁବିଯାଉଛନ୍ତି? ଭୋଗବତୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଆପଣ ସର୍ପମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ। କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ଅନେକ ଯକ୍ଷମାନେ ଥିବା ବେଳେ ଆପଣ ମହା ସଂହାର କରି ଧନର ଲୋକପାଳକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ଆଣିଥିଲେ। ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ସହିତ ଆପଣଙ୍କ ମିତ୍ରତା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଥିଲା; ଆପଣ ରୂଷ୍ଟ ହୋଇ ଲୋକପାଳଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ କରିଥିଲେ। ଯକ୍ଷମାନେ ଉପରେ ଆପଣ ଆକ୍ରମଣ କରି ସେମାନେକୁ ବିନଶ୍ଟ କରି, କୈଳାସ ଶିଖରରୁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥ ଆଣିଥିଲେ। ଦାନବମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଅପରିଚୟ, କୁମ୍ଭୀନସୀ ରେ ଆପଣ ଯୁଦ୍ଧ କରି ସେମାନେକୁ ବିନଶ୍ଟ କରିଥିଲେ। ନିଜ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା ରଖି ଆପଣ ସେମାନେକୁ ବିନଶ୍ଟ କରି, ଅନେକ ମାୟା ବିଦ୍ୟା ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ବରୁଣଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ରମାନେ, ଚାରି ଦଳ ସେନା ସହିତ, ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ପାଇଥିଲେ। ଯମର ଲୋକର ମହା ସମୁଦ୍ରକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ଶାଲମଳୀ ବୃକ୍ଷ ଅଛି, ମୃତ୍ୟୁର ଦଣ୍ଡ, କାଳର ଫାସ, ଓ ଯମର ସର୍ପମାନେ ରହିଛନ୍ତି, ଆପଣ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଯମର ଶକ୍ତିରେ ଭରିଥିବା ସମୁଦ୍ରକୁ ଆପଣ ଅତିକ୍ରମ କରି, ମହା ବିଜୟ ଲାଭ କରି, ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦୂର କରିଥିଲେ; ଆପଣଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଖୁସି ହୋଇଥିଲେ। ପୃଥିବୀ ଏକ ସମୟରେ ଅନେକ ଶୌର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ଏମିତି ଯେ ପୃଥିବୀ ବଡ଼ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ। ଶକ୍ତି, ଧର୍ମ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ରାଘବ ତାଙ୍କ ସମାନ ନୁହଁନ୍ତି; ଯେଉଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଥିଲେ, ଆପଣ ସେମାନେକୁ ବଳପୂର୍ବକ ବିନଶ୍ଟ କରିଥିଲେ। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଆପଣ ଚାହୁଁଥିଲେ ରହିପାରନ୍ତି କିମ୍ବା ବିଶ୍ରାମ ନେଇପାରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଏହି ମହାବଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଏକା ଅପେକ୍ଷା ବାନରମାନେକୁ ବିନଶ୍ଟ କରିପାରିବେ। ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ମହାରାଜ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବଳିଦାନ ଦେଇ ଏକ ଦୁର୍ଲଭ ବର ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ବଣ ଓ ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଏକ ମହା ସମୁଦ୍ର ଭଳି ରକ୍ତ ଓ ମୃତ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ହାତୀ, କଛୁଆ, ଘୋଡ଼ା, ବେଙ୍ଗ ଯଥା ଅନେକ ପଶୁ ଅଛି। ସେ ଏହାକୁ ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ବଡ଼ ମାଛ, ମାରୁତ, ବସୁ, ମହା ସର୍ପ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ପଦାଟୀ ଦ୍ୱାରା ଏକ ମହା ସମୁଦ୍ର ଭଳି କରିଥିଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ସେନାର ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମହାପ୍ରଭୁକୁ ଧରି ଲଙ୍କାକୁ ଆଣିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଶମ୍ଭର ଓ ବୃତ୍ର ହନ୍ତା ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏହି କାରଣରୁ, ମହାରାଜ, ଆପଣ ନିଜ ପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଜିତକୁ ପଠାନ୍ତୁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବାନର ସେନା ସହିତ ରାମକୁ ବିନଶ୍ଟ କରି ନାସ୍ତ କରିପାରିବେ। ମହାରାଜ, ଏହି ବିପଦ ସାଧାରଣ ମାନବମାନେ ଦ୍ୱାରା ଆସିଛି; ଏହା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ହୃଦୟ ଭୟଭିତ ହେଉନାହିଁ, କାରଣ ଆପଣ ରାଘବକୁ ବିନଶ୍ଟ କରିପାରିବେ। ଏବେ ମହାବ୍ୟାପୀ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଅଷ୍ଟମ ସର୍ଗ ଶୁଣିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଲା। ଏହି ସମୟରେ, ପ୍ରହସ୍ତ ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସ, ଯିଏ କଳା ବର୍ଷା ମେଘ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଶୌର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ ଓ ସେନାପତି, ହାତ ଝୁଡାଇ ଏହି କଥା କହିଲେ—ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ପକ୍ଷୀ, ଓ ସର୍ପମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିପାରିବି; ତେଣୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଇ ମାନବକୁ ବିଜୟ କରିବା କଣ ଦୁର୍ଲଭ? ସମସ୍ତେ ଅସାବଧାନ ଓ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ ଥିଲେ, ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧୋକା ଦିଆଯାଇଥିଲେ; ମୋ ଜୀବନ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବା ବାନର ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇବେନାହିଁ। ମହାରାଜ, ଆପଣ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ, ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ, ବାନରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୂନ୍ୟ କରିଦେଉଛି। ବାନରମାନେରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉପାୟ ମୁଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେଉଛି, ନିଶାଚର; ଆପଣଙ୍କ ଦୋଷରୁ କୌଣସି ଦୁଃଖ ଆସିବେନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ଦୁର୍ମୁଖ ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ କହିଲେ—ଏହି ଅପମାନ ଆମେ କେହି ସହିପାରିବା ନୁହଁ। ଏହା ନଗର ଓ ରାଜମହଳ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଅପମାନ; ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କୁ ବାନର ଦ୍ୱାରା ଅପମାନ ଏକ ମହା ଅପମାନ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ଏହି ପରେ, ବଡ଼ ରୋଷରେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ର ଏକ ଭୟଙ୍କର ଲୋହା ଗଦା ଧରି କହିଲେ—ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ପାଇଁ ଆମେ କଣ ଚିନ୍ତା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ? ଯେଉଁଠାରେ ଅଜୟ ରାମ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅଛନ୍ତି। ମୁଁ ଏକା ଏହି ଲୋହା ଗଦା ନେଇ ଯିବି, ରାମ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣକୁ ମାରି, ବାନର ସେନାକୁ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରିଦେଉଛି। ମହାରାଜ, ଆପଣ ଚାହୁଁଥିଲେ ମୋ ଅନ୍ୟ ଉପଦେଶ ଶୁଣନ୍ତୁ; ଯିଏ ନୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଅକ୍ଷୟ ଉଦ୍ୟମୀ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବେ। ହଜାର ରାକ୍ଷସ, ନିଶାଚର ରାଜା, ଯେଉଁମାନେ ଶୌର୍ଯ୍ୟଶାଳୀ, ଭୟଙ୍କର, ଦୁର୍ଦାନ୍ତ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବେ, ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି।