ନୈରୃତ ନକ୍ଷତ୍ର, ଯାହା ନୈରୃତମାନଙ୍କର, ଏକ ଭୟଙ୍କର ବିପଦରେ ପଡିଛି; ମୂଳ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ମୂଳବତ୍ ଛୁଇଁଛି ଏବଂ ଏକ ଧୁମକେତୁ ତାହାକୁ ଧୂଆଁରେ ଆଛାଦିତ କରୁଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅପମୃତ୍ୟୁର ଏକ ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ, ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ନକ୍ଷତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଅଭିଭାବରେ ମୃତ୍ୟୁର ଶିକାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହି ବେଳେ ଦେବମାନେ ଖୁସି, ଜଳ ନିର୍ମଳ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଫଳରେ ପ୍ରଚୁର; ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଚାରିପାଖରେ ଆସୁଛି, ଏବଂ ଚେତନା ଅନୁସାରେ ଗଛମାନେ ଫୁଲରେ ମୁହାଁ ଦେଉଛନ୍ତି। ବାନର ସେନା ଏକ ଦିବ୍ୟ ଚମକ ଦେଉଛି, ପ୍ରଭୁ, ଦେବମାନଙ୍କ ସେନା ଯେପରି ବାସୁଦେବ-ରାକ୍ଷସ ସଂଘର୍ଷରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେହିପରି ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆପଣ ଖୁସି ହେବା ଉଚିତ। ଏପରି ଭାବେ ଭାଇକୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, ଆନନ୍ଦିତ ସୌମିତ୍ରି କହିଲେ; ତାପରେ ବାନର ସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀକୁ ଆଛାଦିତ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା। ଭାଲୁ, ବାନର ଏବଂ ବାନର ନେତାମାନେ, ତାଙ୍କର ନଖ ଓ ଦାନ୍ତ ନେଇ, ହାତ, ପା, ଆଉ ଆଉଠି ମାଟି ବାଉଁ କରି ଚାଲିଲେ। ଏହି ପ୍ରବଳ ବାନର ସେନା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ସହିତ ପର୍ବତ, ଜଙ୍ଗଲ, ଆକାଶକୁ ଆଛାଦିତ କରି ଦିଲା, ଦିନିଆ ଶୂର୍ଯ୍ୟର ରଶ୍ମି ଅଟକାଇ ଦେଲା। ସେ ସେନା ଏକ ମେଘ ଦଳ ପରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଛାଦିତ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା; ଯେଉଁଠାରେ ସେନା ଯାଉଥିଲା, ଏକ ଏକ ଯୋଜନା ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଚାଲିଥିଲା। ନଦୀମାନଙ୍କ ଧାରା ପଛକୁ ବହିଲା, ନିର୍ମଳ ହୃଦ, ଏବଂ ଗଛରେ ଆଛାଦିତ ପର୍ବତମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେମାନେ ସମତଳ ଭୂମି, ଫଳଭରା ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ, ଚାରିପାଖ, ଉପର, ତଳ ଭାଗ ଦେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ବିଶାଳ ବାନର ସେନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀକୁ ଆଛାଦିତ କରି ଉତ୍ସାହରେ ତୀବ୍ର ବାୟୁ ବେଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ସେମାନେ ରାଘବଙ୍କ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ ପାଇ ଏକାଉଁଠି ଆନନ୍ଦ, ପ୍ରତାପ ଏବଂ ଶକ୍ତିର ଅତିରିକ୍ତ ଦେଖାଇଲେ। ଯୁବ ଅଭିମାନରୁ, ବାନରମାନେ ପଥରେ ବିଭିନ୍ନ କୌଶଳ ଦେଖାଇଲେ; କିଛି ବେଗରେ ଚାଲିଲେ, କିଛି ଉଡ଼ିଲେ। କିଛି ବାନର, ଜଙ୍ଗଲର ବାସିନ୍ଦା, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଚିଁହିଲେ; କିଛି ତାଙ୍କର ପୁଛ ହଲେଇଲେ, ଅନ୍ୟ କିଛି ପା ଦେଇ ଭୂମିକୁ ଆଘାତ କଲେ। କିଛି ବାନର ତାଙ୍କର ହାତ ଦେଖାଇଲେ, କିଛି ପର୍ବତ ଓ ଗଛ ଭଙ୍ଗ କଲେ; ଯେଉଁଠି କିଛି ବାନର ପର୍ବତରେ ଚାଲିଥିଲେ, ସେମାନେ ତାହାର ଶିଖରରେ ଚଢ଼ିଲେ। କିଛି ବାନର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲେ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଶିସି କଲେ; ତାଙ୍କର ଜଂଘାର ଶକ୍ତିରେ ବହୁ ଲତା ଜଂଗଲ ଚାପି ଦେଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ପ୍ରତାପ ଦେଖାଇ ଥିଲେ, ପଥର ଓ ଗଛ ସହିତ ଖେଳ କରୁଥିଲେ; ଶତ, ଲକ୍ଷ, କୋଟି କୋଟି ବାନରରେ ପୃଥିବୀ ଆଛାଦିତ ହେଲା, ଏହି ବିଶାଳ ବାନର ସେନା ଦିନ ରାତି ଚାଲିଥିଲା। ସମସ୍ତ ବାନର, ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସାହରେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ, ସୀତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବିଲମ୍ବ ନ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ତାପରେ ସେମାନେ ଗଛରେ ଭରିଥିବା ସହ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ପହଁଚିଲେ, ଏବଂ ଏହି ବାନରମାନେ ପର୍ବତ ଉପରେ ଚଢ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ରାମ ଏହି ଚମତ୍କାର ଜଙ୍ଗଲ ଓ ବହୁତ ନଦୀ ଦେଖି, ସହ୍ୟ ଓ ମଲୟ ପର୍ବତ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ବାନରମାନେ ଚମ୍ପକ, ତିଳକ, ଆମ୍ବ, ଅଶୋକ, ସିନ୍ଦୁବାର, ତିନିଶା, କରବ ଗଛର ଡାଳ ଭଙ୍ଗ କଲେ। ଅନ୍କୋଳ, କରଞ୍ଜ, ଡୁମ୍ବ, ବଟ, ଜାମୁ, ଆମଳକୀ, ନିପ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଭଙ୍ଗିଲେ। ସୁନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ଉପକୂଳରେ ବିଭିନ୍ନ ଜଙ୍ଗଲ ଗଛ ବାୟୁର ଶକ୍ତିରେ ଫୁଲର ବର୍ଷା କରିଥିଲେ। ଚନ୍ଦନ ଭଳି ଶୀତଳ ହାଲୁକା ପବନ ମଧୁ ଗନ୍ଧ ଦେଇ ଜଙ୍ଗଲ ମାଧ୍ୟମରେ ବହୁଥିଲା, ମଧୁମକୁ ଗୁଞ୍ଜନ ଶବ୍ଦ ଦେଉଥିଲେ। ବିଶାଳ ପର୍ବତ ରାଜା ଖଣିଜ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଏହି ଖଣିଜ ଧୂଳି ବାୟୁରେ ଉଡ଼ି ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଉଥିଲା। ବିଶାଳ ବାନର ସେନା ସମସ୍ତ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଫୁଲ ଫୁଟିଥିବା ଗଛରେ ଆଛାଦିତ ଥିଲେ। କେତକୀ, ସିନ୍ଦୁବାର, ରଙ୍ଗିନ ବସନ୍ତ ଫୁଲ, ମାଧବୀ ଓ କୁନ୍ଦଗୁଲ୍ମ ଫୁଲ ଶୋଭା ଦେଉଥିଲେ। ଚିରିବିଲ୍ବ, ମଧୁକ, ବଞ୍ଜୁଳା, ବକୁଳ, ରଞ୍ଜକ, ତିଳକ, ନାଗ ଗଛ ଫୁଲରେ ମୁହାଁ ଦେଉଥିଲେ। ଆମ୍ବ, ପାଟଳିକା, କୋବିଦାର, ମୁଚୁଲିନ୍ଦ, ଅର୍ଜୁନ, ଶିଂଶପା, କୁଟଜ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଫୁଲରେ ଭରିଗଲା। ହିନ୍ତାଳ, ତିନିଶା, ଚୂର୍ଣ୍ଣକ, ନିପ, ନୀଳଅଶୋକ, ସରଳ, ଅଙ୍କୋଳ, ପଦ୍ମକ ଗଛ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେହି ପର୍ବତର ମନୋହର ହୃଦ ଓ ଜଳାଶୟ ବାନରମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ। ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ, କାରଣ୍ଡବ ବାତ, ପ୍ଲବା ଓ କ୍ରଉଞ୍ଚ ପକ୍ଷୀ, ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଶୁଆ, ହରିଣ ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଭାଲୁ, ବାଘ, ସିଂହ, ଭୟଙ୍କର ଚିତା, ଏବଂ ଅନେକ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ସାପ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚାଲିଥିଲେ। ଏଠାରେ ମନୋହର ଜଳାଶୟ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ, ସୌଗନ୍ଧିକ, କୁମୁଦ, ଉତ୍ପଳ ଓ ଅନେକ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ। ପର୍ବତ ଉପକୂଳରେ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ ଦଳ ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ; ବାନରମାନେ ନିମ୍ନ ହୃଦରେ ଅସ୍ନାନ, ପାନି ପିଇବା ଓ ଖେଳ କରୁଥିଲେ। ପର୍ବତ ଉପରେ ଚଢ଼ି ବାନରମାନେ ଏକାଉଁଠି ଅନ୍ୟକୁ ପାନି ଦେଇ ଭିଜାଇ, ମଧୁ ଗନ୍ଧ ଫଳ, ମୂଳ ଓ ଫୁଲ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ। ଏଠାରେ ବାନରମାନେ ଶକ୍ତିରେ ମଦିରା ହୋଇ ଗଛ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିଲେ, ଏହି ଗଛ ଏକ ଦୋଉଳ ମାପରେ ଲତା ଭଳି ଲଟକି ଥିଲା। ମଧୁର ରଙ୍ଗର ମକୁ ମଧୁ ଦେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଗଛର ଡାଳ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଲତା ଟାଣିଥିଲେ। ଏହି ବାନରମାନେ ପର୍ବତ ଶିଖର ଉଡ଼ାଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ; ଅନ୍ୟ କିଛି ବାନର ମଧୁରେ ମଦିରା ହୋଇ ଗଛରୁ ଗଛକୁ ଜମ୍ପ କରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ଅତି ବିଶାଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନର ସେନା ରାମଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଅନେକ ପର୍ବତ, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ନଦୀ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଅତି ଉତ୍ସାହରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିଲେ, ସୀତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ରାମାୟଣ ଯାତ୍ରାର ଦୃଶ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ କଲେ।