ରାମଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସେନାପତିମାନଙ୍କୁ ସଚେତନ କରି କହିଲେ, "ଖରାପ ମନୋଭାବ ଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଆମ ପଥରେ ଫଳ, କନ୍ଦମୂଳ ଓ ପାଣିକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରନ୍ତି—ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖ, ସବୁବେଳେ ସତର୍କ ରୁହ। ତଳଭୂମି, ଅଟବୀ ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଅପରିଚିତ ଶତ୍ରୁ ଚୁପ୍ଚାପି ଲୁଚିଥିବା ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି—ଏଠି ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଭୂତପୂର୍ବ ବାସିନ୍ଦା ବନଚରମାନେ ଦୃତ ଗତିରେ ଦେଖିବେ କିଏ କେଉଁଠି ଲୁଚିଛି। କୌଣସି ଦୁର୍ବଳ ଶତ୍ରୁ ଦେଖାଯିବା ସାଥି ସାଥି ଏଠି ନିବାରଣ କର; ଏହି ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରବଳ ପ୍ରାଣଦେଖାରେ ସଫଳ କରିବାକୁ ହେବ।" "ସିଂହ ସମାନ ପ୍ରବଳ ବାନରମାନେ ଶତ-ଶତ, ସହସ୍ର-ସହସ୍ର ଦଳରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବେ, ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗର ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ସମାନ ଭୟ ଦେଇ। ପାହାଡ଼ ସମାନ ଦେହୀ ଗଜା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗବୟ, ଓ ଗବକ୍ଷ—ଏମାନେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଦଳ ନେଇ ଆଗରେ ଯିବେ, ଗୋବୃନ୍ଦରେ ବୃଷଭ ଯେପରି। ବନରାଜ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଚପଳ ରିଷଭ ଦକ୍ଷିଣ ପାଶରୁ ସେନାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବେ। ଯୁଦ୍ଧାତୁର ହସ୍ତୀ ସମାନ ଦୃତ ଗନ୍ଧମାଦନ ବାମପାଶରୁ ରକ୍ଷା କରିବେ। ମୁଁ ନିଜେ ହନୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ବସି ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଯିବି, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଏୟରାବତ ହସ୍ତୀ ଉପରେ। ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବେ, ଯେପରି ପ୍ରଜାପତି ବିଶ୍ୱରାଜଙ୍କ ସହ। ଜାମ୍ବବାନ, ସୁଷେଣ ଓ ବେଗଦର୍ଶୀ—ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଲୁମାନେ ପଛ ରକ୍ଷା କରିବେ।" ରାମଙ୍କ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଶୁଣି ସେନାପତି ସୁଗ୍ରୀବ, ବନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ଏହା ପରେ ସମସ୍ତ ବଳବାନ ବନରମାନେ ଗୁହା ଓ ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ାରୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଉଠି ଝାପିଲେ। ବନର ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ, ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯିବାରେ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ସମୟରେ ଶତ-ଶତ, ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷ, କୋଟି-କୋଟି ବନର ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ହସ୍ତୀ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ବଡ଼ ବନର ସେନା ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସରେ ରାମଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲା, ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଥିଲେ। ବନରମାନେ ଉଛ୍ଲାନ୍ତୁ, ଝାପି, ଘର୍ଜନ, ଗର୍ଜନ କରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ସେମାନେ ସୁଗନ୍ଧ ମଧୁ ଓ ଫଳ ଖାଉଥିଲେ, ଦଳେ ଦଳେ ଫୁଲ ଲଦା ଗଛ କାନ୍ଧରେ ନେଇଯାଉଥିଲେ। ଗର୍ବରେ ଅନ୍ୟେ ଅନ୍ୟକୁ ଧରି ଉଛାଡ଼ି ଦେଉଥିଲେ, କିଏ ଝାପି ପଡ଼ୁଥିଲେ, କିଏ ଅନ୍ୟକୁ ଫିଙ୍କି ଦେଉଥିଲେ। ରାମଙ୍କ ନିକଟରେ ବନରମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଘୋଷଣା କଲେ—"ରାବଣ ଓ ସମସ୍ତ ରାତ୍ରିଚର ଆମେ ମାରିଦେବା!" ସେନାର ଆଗରେ ନୀଳ ଓ କୁମୁଦ ତଥା ଅନେକ ବନର ମାର୍ଗ ସଫା କରୁଥିଲେ। ମଧ୍ୟଭାଗରେ ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରବଳ, ଭୟଙ୍କର ଯୋଦ୍ଧା ଘେରି ରହିଥିଲେ। ଶତବଳୀ ନାମକ ଶୂର ବନର, ଦଶ କୋଟି ବନର ଦଳ ନେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନାକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଶତ କୋଟି ବନର ସହିତ କେଶରୀ, ପଣସ, ଗଜା, ଅର୍କ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଏକ ପାଶକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ସୁଷେଣ ଓ ଜାମ୍ବବାନ ଅନେକ ଭାଲୁ ସହ ମିଳି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସେନାର ଆଗରେ ରଖି, ପଛ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ଶୂର ବନର ନୀଳ ଦୃତ ଗତିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନାକୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ଦରୀମୁଖ, ପ୍ରଜଂଘ, ଜଂଭ, ରଭସ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ବନର ଚାରିପାଖରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଥିଲେ। ଏପରି ଶକ୍ତିର ଗର୍ବରେ ଭରିଥିବା ବାଘ ସମାନ ବନରମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ଶତ ଚୂଡ଼ା ଶୋଭିତ ସାହ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ହ୍ରଦ ଓ ସୁନ୍ଦର ପୋଖରୀ ଦେଖି, ରାମଙ୍କ ଆଦେଶ ସ୍ମରଣ କରି, ଭୟଭିତ ଭାବେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ସେମାନେ ସହର ଓ ଅବାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଏଡ଼ାଇ, ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ ସମାନ ବିଶାଳ ବନର ସେନା ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ପ୍ରବଳ ସେନା ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ସମୁଦ୍ର ସମାନ ଧାରାରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲା, ଶୂର ବନରମାନେ ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଲେ। ସମସ୍ତେ ଦୃତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ଝାପିଲେ, ଯେପରି ଶିକ୍ଷିତ ଘୋଡ଼ା ଅଗ୍ରସର ହୁଏ; ଦୁଇ ମାନବଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବନରମାନେ ଘେରି ଶୋଭିତ ହେଲେ। ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଯେପରି ଗ୍ରହମାନେ ଛୁଇଁଥାନ୍ତି, ସେପରି ବନରମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଛୁଇଁ ରହିଥିଲେ; ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ବନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାମ ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯିବାରେ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅଙ୍ଗଦ ସହିତ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ଶୁଭ କଥା କହିଲେ—"ଶୀଘ୍ର ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି, ସୀତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ଆପଣ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରିବେ, ଆପଣଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସଫଳ ହେବ। ଆପଣଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ହେବ, ଆପଣ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଶ୍ରୀମାନ୍ତ ଓ ସଫଳ ଭାବରେ ଫେରିବେ; ରାଘବ, ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରେ ମହାଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଉଛି। ଆପଣଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଶକୁନ ଦେଖୁଛି; ସେନା ଉପରେ ନିମ୍ନ, ଶିତଳ ଓ ଶୁଭ ପବନ ବହୁଛି। ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ମଧୁର ଓ ଶୁଭ ସ୍ୱରେ ଡାକୁଛନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଦିଗ ନିର୍ମଳ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୌଷ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।" "ଉଶନା ଭାର୍ଗବ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଆଗକୁ ଯାଉଛନ୍ତି; ଶୁଭ୍ର ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ଅନେକ ଶୁଭ୍ର ମହାମୁନିମାନେ, ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଆପଣଙ୍କୁ ପରିଭ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି। ରାଜର୍ଷି ତ୍ରିଶଂକୁ ତାଙ୍କ ପୁରୋହିତ ସହିତ ନିର୍ମଳ ହୋଇ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି; ଆମ ପୂର୍ବଜ, ମହାତ୍ମା ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶୀ ପ୍ରଜାପତି ଆଗରେ ଅଛନ୍ତି। ନିର୍ମଳ ଆକାଶରେ ବିଶାଖା ନକ୍ଷତ୍ର ଅଚଳ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଅଛି; ଏହି ନକ୍ଷତ୍ର ଆମ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବଡ଼ମନ୍ତା ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁମାନେ ପାଇଁ।" ଏପରି ଶୁଭ ଶକୁନ, ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଭରି, ରାମ ଓ ତାଙ୍କ ବନର-ଭାଲୁ ସେନା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।