ରାମଚନ୍ଦ୍ର ହନୁମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, "ହନୁମାନ, ତୁମେ ଲଙ୍କାର ଯେଉଁପରି ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗ, ଦ୍ୱାର, କୋଟ, ରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ନିବାସ ସ୍ଥଳୀ ଦେଖିଛ, ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ମୋତେ ଖୁବ୍ ଠିକ୍ ଭାବରେ କହ। ତୁମେ ଯେପରି ଲଙ୍କାକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖିଛ, ତାହା ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ କହ, କାରଣ ତୁମେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ।" ରାମଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା, ପୁନି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ, ମୁଁ ଲଙ୍କାର ଦୁର୍ଗର ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଏହା କିପରି ରକ୍ଷା କରାଯାଉଛି, କିଏ କିଏ ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରୁଛି, ସେ ସବୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁବାଦ କରେଇବି। ରାକ୍ଷସମାନେ କିପରି ରାବଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ବିଶ୍ୱାସୀ ଓ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଲଙ୍କାର ମହାସମୃଦ୍ଧି, ଓ ଏହି ସମୁଦ୍ରର ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ—ଏ ସବୁ ମୁଁ କହିବି। ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ସେନା ବିଭାଗ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଯାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି।" "ଲଙ୍କା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଲ୍ଲାସିତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ, ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ, ଅନେକ ରଥ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଏହିଠାରେ ଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏଠାରେ ଚାରିଟି ବଡ଼ ଦ୍ୱାର ରହିଛି, ଯାହା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବନ୍ଦ ଓ ତୀବ୍ର ଲୋହାର କାଟିରେ ରକ୍ଷିତ। ଏଠି ବଡ଼ ବଡ଼ ପାଥର ଛାଡ଼ିବା ଯନ୍ତ୍ର ରହିଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁ ଆକ୍ରମଣକୁ ପଛେଇ ଦିଅନ୍ତି। ଦ୍ୱାରମାନେ ନିକଟରେ କଳା ଇସ୍ପାତର ଭୟଙ୍କର ଧାରାଳ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶତାଧିକ ମୃତ୍ୟୁଂଜୟ ଯନ୍ତ୍ର ରାକ୍ଷସ ଯୋଧ୍ୟାମାନେ ସଜାଇଛନ୍ତି।" "ଲଙ୍କାର ଏକ ବଡ଼ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୋଟ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଅସମ୍ଭବ, ଭିତରେ ମଣି, ପ୍ରବାଳ, ବୈଡ଼ୂର୍ୟ, ମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ସମସ୍ତ ଚାରିପାଖରେ ଭୀଷଣ ଓ ଗଭୀର ଖାଳି ଅଛି, ଶିତଳ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମାଛ ଓ ମଗର ରହୁଛି। ସେଠାରେ ଚାରିଟି ବଡ଼ ଚଉଡ଼ା ରାସ୍ତା ଅଛି, ଯାହାରେ ଅନେକ ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଘର ଅଛି।" "ଏହି ରାସ୍ତାମାନେ ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ରୋକିଥାନ୍ତି, ଯନ୍ତ୍ରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଖାଳିକୁ ଆବୃତ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଏକ ବିଶେଷ ଦୃଢ଼ ଓ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ରାସ୍ତା ଅଛି, ଯାହା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ମଞ୍ଚ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ରାବଣ ନିଜେ ଯୁଦ୍ଧପ୍ରିୟ ଭାବରେ, ସେନାର ଚଳାଚଳ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ରଖିଥିଲେ।" "ଲଙ୍କା ଦେବତାମାନଙ୍କର ପୁରୀ ପରି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଗ, ଏହା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ନିର୍ମିତ, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ବା ଚାରି ପ୍ରକାର ନିର୍ମିତ ଦୁର୍ଗର ମଧ୍ୟରେ ନୁହେଁ। ଏହା ସମୁଦ୍ର ପାରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ, କୌଣସି ସମୁଦ୍ର ପଥ ନାହିଁ।" "ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ା ଉପରେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ଦେବତାଙ୍କ ପୁରୀ ପରି, ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅଜୟ୍ୟ। ଏଠି ଖାଳି, ଶତାଧିକ ହନ୍ତା ଯନ୍ତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଯନ୍ତ୍ର ରହିଛି, ଯାହା ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କର ଅଧିକାରରେ।" "ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରରେ ଦଶ ହଜାର ରାକ୍ଷସ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅପରାଜେୟ ଓ ତଳୱାର ଚଳାଉଥିବାରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ। ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱାରରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ରାକ୍ଷସ, ଚାରି ରକ୍ଷା ବିଭାଗ ସହିତ, ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଧ୍ୟା। ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ଦଶ ଲକ୍ଷ ରାକ୍ଷସ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଢାଲ ଓ ତଳୱାର ଧାରଣ କରି, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ। ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାରରେ କୋଟି ରାକ୍ଷସ ରଥୀ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, କୁଳିନ ପୁତ୍ର, ଗର୍ବିତ ଅଛନ୍ତି।" "ମଧ୍ୟ ବିଭାଗରେ ଶତାଧିକ ଭୟଙ୍କର ଯାତୁଧାନ ଓ ଏକ କୋଟି ରାକ୍ଷସ ଅଛନ୍ତି। ମୁଁ ସେଠାରେ ରାସ୍ତା ଭାଙ୍ଗିଦେଲି, ଖାଳି ପୁରିଦେଲି, ଲଙ୍କାକୁ ଜଳାଇଦେଲି, କୋଟ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲି, ଏବଂ ରାକ୍ଷସ ସେନାର ଏକ ଅଂଶକୁ ବିନାଶ କରିଦେଲି।" "ଏବେ ଯେ କୌଣସି ଉପାୟରେ ହେଉ, ଆମେ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଉଚିତ; ଲଙ୍କାକୁ ଭାବିବା ଉଚିତ ଯେ ଏହା ବାନରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଛି। ଅଙ୍ଗଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ମୈନ୍ଦ, ଜାମ୍ବବାନ୍, ପନସ, ନଳ, ନୀଳ ସେନାପତି—ଏମାନେ ଥିଲେ ଅନ୍ୟ ସେନାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।" "ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ରାବଣଙ୍କ ଏହି ମହାନଗରୀ—ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ଖାଳି, ଦ୍ୱାର, କୋଟ, ରାଜପ୍ରାସାଦ ସହିତ—ଅତିକ୍ରମ କରି ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିବେ। ତେଣୁ, ପ୍ରଭୁ, ଦୟାକରି ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଏକତ୍ରିତ କରିବା ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ, ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ।" ଏଉଁପରି ହନୁମାନଙ୍କ ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ଶୁଣି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ପ୍ରବଳ ରାମଚନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, "ହନୁମାନ, ତୁମେ ଯେ ଲଙ୍କାର ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ନଗରୀ ବିଷୟରେ କହିଲ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଏହାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି—ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।" ତାପରେ ରାମ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସୁଗ୍ରୀବ, ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର; ବିଜୟ ପ୍ରଦାୟକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ଆଜି ଉତ୍ତରା ଫାଲ୍ଗୁନୀ ତିଥି, ଆସନ୍ତାକାଲି ହସ୍ତା ଏହା ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେବ; ସମସ୍ତ ବାନର ସେନା ନେଇ ଆମେ ଯାତ୍ରା କରିବା।" "ମୁଁ ଦେଖୁଛି ଶୁଭ ଶକୁନ ଦେଖାଯାଉଛି; ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି, ମୁଁ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଆଣିବି। ମୋର ଡାହାଣ ଆଖି ଉପରେ ଫଡ଼ୁଛି, ଏହା ମୋ ଏକାନ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ ଓ ବିଜୟ ସୂଚନା ଦେଉଛି।" ତାପରେ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ନୀତିବିଦ୍ ରାମ, ବାନର ରାଜା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ଆଉ ଏକଥା କହିଲେ, "ନୀଳ, ଏହି ବଡ଼ ସେନାର ଆଗରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ତୀବ୍ର ବାନର ସହିତ ରାସ୍ତା ଦେଖିବାକୁ ଯାଅ। ନୀଳ, ତୁମେ ସେନାକୁ ଫଳ, ମୂଳ, ଶିତଳ ଜଳ ଓ ମଧୁର ଅରଣ୍ୟ ପଥରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ନେଇ ଯାଅ।" ଏଭଳି ହନୁମାନଙ୍କ ଅନୁସୂଚନା ଓ ରାମଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ବାନର ସେନା ଲଙ୍କା ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା।