ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ ମନେ ଭାବିଲେ, ଯେଉଁ ସେବକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନାହାନ୍ତି, ସେ ମଧ୍ୟମ ମଣିଷ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ଏହିପରି, ଯେଉଁ ସେବକ ଚେତନାଶୀଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ଦିଆ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନାହାନ୍ତି, ସେ ନିମ୍ନତମ ମଣିଷ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ। ହନୁମାନ୍ ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ନୁହେଁ ବା ଶକ୍ତିରେ କମି ଆଣିନାହାନ୍ତି; ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ମୂଲ୍ୟ କମି ଯାଇନାହିଁ, ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛନ୍ତି। ଏବେ ରାମ, ରଘୁବଂଶୀ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଧର୍ମରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ବୈଦେହୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଏପରି ଅପାର ଖୁସି ଖବର ଆଣିଥିବା ହନୁମାନ୍ ପାଇଁ ସେ କିଛି ସମାନ ଉପକୃତ କରିପାରିନଥିବାର ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ହେଉଛି। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ରାମ ହନୁମାନ୍ ଙ୍କୁ ଏମିତି ଏକ ଆଲିଂଗନ ଦେଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟର ମୂଲ୍ୟର ସମାନ। ଏପରି କଥା କହି, ରାମ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ଶରୀର କମ୍ପିତ ହେଇ, କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରି ଫେରିଥିବା ହନୁମାନ୍ ଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରିଲେ। ପରେ, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଚିନ୍ତା କରି, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦୃଢ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, "ସୀତାଙ୍କ ଅନ୍ୱେଷଣ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଭଲ ଭାବରେ ହେଇଛି; କିନ୍ତୁ ସମୁଦ୍ର ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ମୋ ମନ ଆଉ ଚିନ୍ତିତ ହେଉଛି।" "କିପରି ଏହି ସମସ୍ତ ବନରାଜ ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ର ତୀର ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ? ସମୁଦ୍ର ବିଶାଳ ଓ ଦୁର୍ଗମ। ବୈଦେହୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆମେ ଶୁଣିଛୁ, କିନ୍ତୁ ବନରାଜମାନେ କିପରି ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବେ?" ଏହିପରି କଥା କହି, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ରାମ ଦୁଃଖ ଓ ଆକୁଳତାରେ ଭରି ହନୁମାନ୍ ଉପରେ ଚିନ୍ତନ କରିବାରେ ଲଗିଲେ। ଏବେ ଶୁଣ, ଦୀପ୍ତିମାନ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ଗା। ତାପରେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁଗ୍ରୀବ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ନିବାରଣ କଥା କହିଲେ, ଯିଏ ଦୁଃଖରେ ଆକୁଳ ଥିଲେ। "ରଘୁବୀର, ଏବେ ଆମେ ସୂଚନା ଦେଖିଛୁ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଅବସ୍ଥିତି ଜାଣିଛୁ; ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରିବାର କାରଣ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।" "ତୁମେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ପଣ୍ଡିତ; ଏହି ସାଧାରଣ ଓ ନିଜକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଭାବ ପରିତ୍ୟାଗ କର।" "ଆମେ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରିବା, ଯେଉଁଠି ମହାକୁମ୍ଭୀର ଅଛି, ଲଙ୍କାରେ ଚଢ଼ିବା ଓ ତୁମର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବଧ କରିବା; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆମେ କରିବା।" "ଯେଉଁ ମଣିଷ ଦୁଃଖ, ନିରାଶା ଓ ଆକୁଳତାରେ ଡୁବିଯାଏ, ସେ ଯାହା କରିଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଫଳ ହୁଏ ଓ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।" "ଏହି ବନରାଜମାନେ ଶୂର ବିର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ତୁମକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାହିଁବେ, ଅଗ୍ନିରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ; ମୁଁ ତାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଓ ଏହି ଦୃଢ ବିଶ୍ୱାସରୁ ଜାଣିଛି।" "ଶୂରତା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମର ଶତ୍ରୁ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରି ସୀତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବି; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କର।" "ଏଠାରେ ଏକ ସେତୁ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସେଇ ନଗର ଦେଖିପାରିବା; ଏହିପରି ରଘୁବୀର, ତୁମେ ରାକ୍ଷସ ରାଜା ବିରୁଦ୍ଧେ କାର୍ଯ୍ୟ କର।" "ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ତ୍ରିକୂଟ ପର୍ବତ ଉପର ଥିବା ଲଙ୍କା ନଗର ଦେଖିବା, ଓ ରାବଣ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହେବା, ତୁମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସଫଳ ହେବ।" "ଭୟଙ୍କର ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ସେତୁ ନ ହେଲେ, ଭଗବାନ୍ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଲଙ୍କାକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରିବେନି।" "ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଲଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେତୁ ତିଆରି ହେଲେ, ମୋ ସମସ୍ତ ସେନା ଅତିକ୍ରମ କରି ଜୟ ଲାଭ କରିବ; ଏହି ବୀର ବନରାଜମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ଆକାର ଚାହିଁବେ ଧାରଣ କରିପାରିବେ।" "ଏହିପରି, ରାଜା, ଏହି ଚଞ୍ଚଳ ମନ ଦୂର କର; ଦୁଃଖ ଏହି ଜଗତରେ ମଣିଷର ଶୂରତାକୁ କ୍ଷୟ କରିଦିଏ।" "ମଣିଷ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହିଁବେ, ଶୂରତା ଉପରେ ଭରସା କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଦୃଢ ସଙ୍କଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏ।" "ଏହି ସମୟରେ, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ତୁମେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଶକ୍ତିର ଉନ୍ମୋଚନ କର; ଏହିପରି ବୀରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଲେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।" "ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ସମସ୍ତ ଅର୍ଥ ଜାଣିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ପରାମର୍ଶଦାତା ସହିତ ଏକସାଥି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।" "ରଘୁବୀର, ମୁଁ ତିନି ଲୋକରେ ଏଉଁ କିଏ ଅଛି ଯେ ତୁମର ଧନୁ ଉଠାଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ?" "ବନରାଜମାନେ ତୁମପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ; ତୁମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିଫଳ ହେବନାହିଁ; ଶୀଘ୍ର ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରି ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା।" "ଏହିପରି, ଦୁଃଖକୁ ଛାଡ଼; କ୍ରୋଧ ଧାରଣ କର, ରାଜା; ଅଳସ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ନିରାଦର ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ଭୟଙ୍କରଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ଭୟ କରନ୍ତି।" "ଭୟଙ୍କର ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପାଇଁ, ଏଠାରେ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବୁଦ୍ଧିଶାଳୀ ଆସିଛନ୍ତି; ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରିବେ।" "ସେନା ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ, ତୁରନ୍ତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ ଯେ ଆମର ଜୟ ହୋଇଛି; ଏହି ଦୃଢ ବିଶ୍ୱାସ ରଖ, ମୋ ସମସ୍ତ ସେନା ଅତିକ୍ରମ କରି ଜୟ ଲାଭ କରିବ।" "ଏହି ବନରାଜମାନେ ବୀର ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ଆକାର ଚାହିଁବେ ଧାରଣ କରିପାରିବେ; ସେମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପାଥର ଓ ଗଛର ବର୍ଷାରେ ନଷ୍ଟ କରିବେ।" "ମୁଁ ଦେଖୁଛି, କିପରି ନ କିପରି, ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସ ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ ହେବ; ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ବଧ ହେବ।" "ଏଉଁ ବିସ୍ତୃତ କଥା କାହିଁକି? ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତୁମେ ଜୟ ଲାଭ କରିବା; ମୁଁ ସୁଭ ଶକୁନ ଦେଖୁଛି, ଏବଂ ମୋ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।" ଏବେ ଶୁଣ, ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ସର୍ଗା। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଯୁକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅର୍ଥବତ୍ତା ଭରିଥିବା କଥା ଶୁଣି, କକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ ରାମ ସେ କଥା ମନେ ଗ୍ରହଣ କରି, ହନୁମାନ୍ ଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତପୋବଳ ଦ୍ୱାରା, ସେତୁ ତିଆରି କରି, କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଷ୍କ କରି, ମୁଁ ଏହି ସମୁଦ୍ର ଅତିକ୍ରମ କରିବାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଯୋଗ୍ୟ।