ହନୁମାନଙ୍କୁ ସୀତା ମାତା ନିମ୍ନଲିଖିତ ଭାବେ କହିଲେ: “ବନରାଜ ମଧ୍ୟରେ ବୀର, ତୁମେ ଯାଅ, ରାଜାଙ୍କ ସେଇ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କ ପାଖକୁ।” ଏହିପରି କହି ସୀତା ମାତା ପୁନି ଏକ ଦୂତିୟ ସନ୍ଦେଶ ଦେବା ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହନୁମାନ, ତୁମେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ସିଂହ ପରି, ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ମୋର କୁଶଳ ସନ୍ଦେଶ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁବ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଓ ବନ୍ଧନରୁ ମୋତେ କିପରି ରଘୁବଂଶୀ ଶୂରବୀର ରାମ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ, ସେଥିରେ ତୁମେ ସଂକେତ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁବ। ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିବାପରେ, ମୋର ଗଭୀର ଦୁଃଖ ଓ ଏଠି ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଉଥିବା ଅପମାନ ବିଷୟରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କହିବା। ବନରାଜ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଯାତ୍ରା ନିରାପଦ ହେଉ। ଏହି ସନ୍ଦେଶ ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ କହିଦେଅ—ଏହି ସଂକ୍ଷେପ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ସୀତାଙ୍କ କଥା; ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୁଝି, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ରୁହ—ସୀତା ସୁରକ୍ଷିତ।" ଏହିପରି ଉତ୍ତରଦାୟୀ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ପରେ, ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ଅଠଷଠିତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ତାପରେ, ମୁଁ ବିସ୍ମୟ ଓ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହେଉଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଆଉ ଏକଥା କହିଲି, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ତୁମ ଉପରେ ଅମୋଘ ପ୍ରେମ ଓ ବିଶ୍ୱାସ ଦେଖାଇଲେ। ସେ କହିଲେ, “ତୁମେ ରାମ, ଦଶରଥନନ୍ଦନଙ୍କୁ ଏପରି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ସନ୍ଦେଶ ଦିଅ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରି ଶୀଘ୍ର ମୋ ପାଖକୁ ଆସିପାରିବେ। କିମ୍ବା, ଯଦି ତୁମେ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବିବ, ଏଠାରେ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ରାତି ରୁହ, ପରେ ଶେଷ ଦିନ ଯିବ। ମୋ ପାଇଁ ଏଠି ତୁମ ନିକଟତା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏ ଦୁଃଖର କଢ଼ା ଫଳରୁ ମୋତେ ମୁକ୍ତି ଦେଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଯଦି ଚାଲିଯିବ, ମୋ ପୁନଃ ଫେରିବା ଆଶାରେ, ତେବେ ମୋ ଜୀବନ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନେଇ ସନ୍ଦେହ ରହିବ—ଏହି ନେଇ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତୁମ ଅନୁପସ୍ଥିତିର ଦୁଃଖ ପୁନି ମୋତେ ଜଳାଇବ, ଯେଉଁମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଦୁବିଛି, ଅପରାଧ ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାରେ ପଡ଼ିଛି। ବନରାଜ, ମୋ ମନରେ ଏକ ମହାସନ୍ଦେହ ଅଛି—ତୁମେ ଓ ତୁମ ସହଯୋଗୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରାଜ ଓ ଭାଲୁମାନେ କିପରି ଏତେ ବିସ୍ତୃତ ଓ ଦୁର୍ଗମ ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିପାରିବେ? ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ଗରୁଡ଼, ବାୟୁ ବା ତୁମେ ଏହି ସମୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିପାରିବ। ଏହି ଅତି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟରେ କ’ଣ ଉପାୟ ଦେଖୁଛ? ତୁମେ ଉପାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିଛି କୁହ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରଣ ପାଇଁ କେବଳ ତୁମେ ଯଥେଷ୍ଟ; ତୁମ ପ୍ରତାପ ଓ ପ୍ରଶଂସା ଚାରିପାଖରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଯଦି ରାମ ସମସ୍ତ ବଳ ସହିତ ରାବଣକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରି ଜିତି ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ମହିମା ପାଇବେ। ଯେପରି ମୁଁ ଏହି ଶୂରବୀରଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ଏକ ରାକ୍ଷସ ଭୟରେ ମୋତେ ଅରଣ୍ୟରୁ ଚୁରିକରି ନେଇଗଲା, ସେପରି ରାମଙ୍କୁ ଏପରି ଦୁଃଖ ଭୋଗିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯଦି ଶତ୍ରୁବିନାଶୀ ରାମ ନିଜ ସେନା ସହିତ ଲଂକାକୁ ଆସି ମୋତେ ନେଇଯିବେ, ତେବେ ଏହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ। ଏହିପରି ମହାତ୍ମା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂରବୀର ଯେପରି ଉଚିତ କରେ, ସେପରି କର।" ସୀତାଙ୍କ ଏହି ଯୁକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ଏପରି ଉତ୍ତର ଦେଲି: “ଦେବୀ, ସୁଗ୍ରୀବ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପଶୀଳ; ସେ ବନରାଜ ଓ ଭାଲୁମାନେଙ୍କ ନାୟକ ଏବଂ ଲୀଳାୟ ଲମ୍ପଟ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶୂରବୀର ବନରାଜମାନେ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ମନର ଚିଂତା ବେଗରେ ଚାଲିପାରନ୍ତି। ସେମାନେ ଉପର, ତଳ, ପାର୍ଶ୍ୱ କିଛି ଅଟକାଇପାରିବେ ନାହିଁ; ଏହି ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ମହାକାର୍ଯ୍ୟରେ କ୍ଷୁଦ୍ରତା ଦେଖାନ୍ତି ନାହିଁ। ଏମିତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରାଜମାନେ ବୟୁପଥ ଧାରଣ କରି ଅନେକଥର ପୃଥିବୀକୁ ପରିଭ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ମଧ୍ୟରେ କେହି ମୋଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବା ସମାନ; ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କେବଳ ମୁଁ ଅପରିପକ୍କ ନୁହେଁ। ମୁଁ ନିଜେ ଏଠାକୁ ଆସିପାରିଛି, ତେବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କ’ଣ କରିପାରିବେ! ତେଣୁ, ଦେବୀ, ତୁମର ଦୁଃଖ ପ୍ରୟାପ୍ତ, ରୋଷ ଛାଡ଼। ବନରାଜମାନେ ଏକ ଦୂର୍ଗମ ଲାଫରେ ତୁମ ପାଇଁ ଲଂକାକୁ ପହଞ୍ଚିଯିବେ। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସିଂହ ସମାନ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମୋ ସହିତ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ। ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଦେଖିବେ ରାଘବଙ୍କୁ, ଶତ୍ରୁବିନାଶୀ ଏବଂ ସିଂହ ସମାନ, ଏବଂ ଧନୁର୍ବାନ ଧାରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଲଂକା ଦ୍ୱାରରେ। ଶୀଘ୍ର ତୁମେ ଦେଖିବେ, ସିଂହ ବା ବାଘ ପରି ଶୂରବୀର ବନରାଜମାନେ, ନଖ ଓ ଦନ୍ତରେ ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଗଜପତି ସମାନ ଏକତ୍ରିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଲଂକା ଓ ମଲୟ ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ବନରାଜମାନେ ଗର୍ଜନ କରିବେ, ତାହା ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଶୁଣିବେ। ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଦେଖିବେ, ରାଘବଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁବିନାଶୀ, ଅରଣ୍ୟବାସରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ତୁମ ସହ ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହିପରି ମଧୁର ଓ ଶୁଭ କଥା କହି, ମୁଁ ମିଥିଳାନନ୍ଦିନୀ ଦୁଃଖରେ ବିପର୍ୟସ୍ତ ସୀତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କଲି, ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଶାନ୍ତି ଲାଗିଲା।" ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଏଠାରେ ହନୁମାନ ଏକ ଅସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଏଠି ପୃଥିବୀରେ କେହି ସ୍୵ପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ଏହି ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ରକୁ ଗରୁଡ଼, ବାୟୁ ବା ହନୁମାନ ଛାଡ଼ି କେହି ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଏହି ଲଂକା ନଗର ଦେବ, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ବା ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପରାଜେୟ। ଏପରି ଦୁର୍ଗମ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ନଗରକୁ କିଏ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସୁସ୍ଥ ଫେରିପାରିବ? କିଏ ଏପରି ଅସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବ?" ଏଭଳି ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଏହି ନିଖାଦ ଓ ଭକ୍ତିମୟ କଥା ଅଗ୍ରଗତି ପାଉଛି।