ଇନ୍ଦ୍ର ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ କଲେ: ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶିଶୁଟିଏ ଅନୁବଂଧରେ କାନ୍ଦୁଥିବାବେଳେ, ସେ ମଧୁର କଣ୍ଠରେ କହିଲେ—"କାନ୍ଦନି, କାନ୍ଦନି।" କିନ୍ତୁ ଏହି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଦୁଃଖରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ତାହାକୁ ଭାଗ କରିଦେଲେ। ଦିତି ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—"ମାରନି, ମାରନି।" ମାଆଙ୍କର ଉଚ୍ଚାରଣ ସମ୍ମାନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର କୃତ୍ୟରୁ ଅପସାରଣ କଲେ। ତାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ରଧାରୀ ହୋଇ, ଦିତିଙ୍କୁ ଜୋଡିହାତରେ କହିଲେ—"ଓ ଦେବୀ, ଆପଣ ଅଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ଶୟନ କଲେ, ମୁଣ୍ଡକୁ ପାଦ ପାଖରେ ରଖି। ଏହି ସୁଯୋଗରେ, ମୁଁ ଗର୍ଭକୁ ଭାଗ କରିଦେଲି—ଏହି ଶିଶୁ ଯଦି ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତା, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ହତ୍ୟାକାରୀ ହେବାକୁ ଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ଆପଣ ମୋତେ କ୍ଷମା କରିବେ।" ଏହା ପରେ ଦିତିଙ୍କର ଗର୍ଭ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା। ଦିତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଅଜୟ ଏବଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ନିଗ୍ଧ କଥାରେ କହିଲେ—"ମୋ ଦୋଷରେ ଏହି ଗର୍ଭ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା; ଦେବତାମନ୍ୟଙ୍କର ନାୟକ, ବଳବାନ୍ମାନେ ଯାହାକୁ ହତ୍ୟା କରିବେ, ତାହାରେ ଆପଣଙ୍କର ଦୋଷ କିଛି ନାହିଁ।" "ମୋର ଏହି ଗର୍ଭ ସନ୍ଦର୍ଭରେ ଆପଣ ମୋତେ କିଛି ପ୍ରସନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ; ଏହି ସାତଜଣ ମାରୁତମଣ୍ଡଳର ସାତ ଗୋଷ୍ଠୀର ରକ୍ଷକ ହେଉନ୍ତୁ। ଏହି ସାତଜଣ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଚାଲି, ଶ୍ୱର୍ଗ ମାଧ୍ୟରେ ଘୁରୁନ୍ତୁ; ଏମିତି ମାରୁତ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉନ୍ତୁ, ଏହିମାନେ ମୋର ସନ୍ତାନ।" "ଏମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ, ଜଣେ ଇନ୍ଦ୍ରଲୋକରେ ଚଲନ୍ତୁ; ତୃତୀୟ ଜଣେ ଦିବ୍ୟବାୟୁ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉନ୍ତୁ। ଅନ୍ୟ ଚାରିଜଣ, ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଚାରି ଦିଗରେ ଘୁରୁନ୍ତୁ। ସମୟ ଅନୁସାରେ, ଏମାନେ ମୋର ପୁଅ।" "ଆପଣଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଦ୍ୱାରା, ଏମାନେ ମାରୁତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।" ଦିତିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସହସ୍ରାକ୍ଷୀ ପୁରନ୍ଦର ଜୋଡିହାତରେ କହିଲେ—"ଏହି ସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ହେବ; ଆପଣ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ହେବ। ଆପଣଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରିବେ।" ଏପରି ଚୁକ୍ତି ହେବା ପରେ, ମା' ଓ ପୁଅ ଦୁହେଁ ତାପୋବନରେ ରହିଲେ। ଏହି ଦେଶରେ, ତାଙ୍କର କାମ ସଫଳ ହେବା ପରେ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଏହା ହେଉଛି ସେଇ ସ୍ଥାନ, ଓ ରାମ, ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବେ ମହେନ୍ଦ୍ର ବାସ କରୁଥିଲେ। ଏଠାରେ ଦିତି ତାପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ। ଏଠିକୁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଭଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା—ସେ ଥିଲେ ଭିଶାଳ, ଅଲମ୍ବୁଷାଙ୍କର ପୁତ୍ର। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏଠିରେ ଭିଶାଳା ନାମକ ନଗରୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା। ଭିଶାଳଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେମଚନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କ ପରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁଚନ୍ଦ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସୁଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୂମ୍ରାଶ୍ୱ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଶୃଞ୍ଜୟ। ଶୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀମାନ୍ ସହଦେବ, ସହଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ କୁଶାଶ୍ୱ। କୁଶାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମଦତ୍ତ, ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାକୁତ୍ସ୍ଥ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅତି ତେଜସ୍ୱୀ, ଏହି ନଗରରେ ବସୁଛନ୍ତି; ତାଙ୍କ ନାମ ସୁମତି, ଅଜୟ ଏବଂ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ କୃପାରେ, ବୈଶାଳୀର ସମସ୍ତ ରାଜା ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଉତ୍ତମ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ। ଏଠି ଆମେ ଏକ ରାତି ସୁବିଧାରେ ବିତାଉ; ଆସନ୍ତାକାଲି ସକାଳେ, ରାମ, ତୁମେ ଜନକଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ସୁମତି, ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଆସିବା ଖବର ପାଇଁ, ମହାନ୍ତ ମଣିଷଙ୍କ ସହିତ ଫେରିଲେ। ସେ ଗୁରୁଜନ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଜୋଡିହାତରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଜାଣି, କହିଲେ—"ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୋ ଭାଗ୍ୟ ଉତ୍ତମ—ଏପରି ମହାମୁନି ମୋ ଭୂମିକୁ ପଦାର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ଚାଁହିଲି, ମୋ ପରି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ କେହି ନାହିଁ।" ଏହି ପରେ, ସେମାନେ ପରସ୍ପର ମଙ୍ଗଳ କୁଶଳ ଜାଣି, କଥାବାର୍ତ୍ତା ଶେଷେ ସୁମତି ମହାମୁନିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—"ଏହି ଦୁଇ ଯୁବକ କିଏ, ଦେବତାମାନେ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ହାଟି ଓ ସିଂହ ପରି ଚାଲିବା, ବୀର, ବାଘ ବୃଷଭ ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି?" "କମଳଦଳ ସମାନ ଚକ୍ଷୁ, ତଳୱାର, ତୀର-ଧନୁଷ ଧାରଣ କରି, ଯୌବନର ଶ୍ରେଷ୍ଠତାରେ ଦୃଢ଼, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ପରି ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି। ଏମିତି ଦେବଲୋକର ଅମୃତମାନେ ପରି ଏଠାକୁ କିପରି ଆସିଛନ୍ତି? କାହିଁକି ଏଠାକୁ ପଦଯାତ୍ରା କରିଲେ, କାହା ପୁଅ ଏମାନେ?" "ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଆକାଶର ଶୋଭା ବଢ଼ାନ୍ତି, ଏମିତି ଏମାନେ ଏଠିର ଶୋଭା ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି; ଦେଖିବାରେ, ଚାଲିବାରେ, ଉଚ୍ଚତାରେ ଏମାନେ ସମାନ।" "ଏମିତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ କିପରି ଏଠିର ଦୁର୍ଗମ ପଥରେ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ଆସିଛନ୍ତି? ମୁଁ ଏହି କଥା ଏଠାରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।" ସୁମତିଙ୍କ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ—ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ରହିବା, ରାକ୍ଷସମାନେ ହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାହାଣୀ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ତାପରେ, ସେ ଦଶରଥଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କୁ ଉଚିତ ସମ୍ମାନ ଓ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଉତ୍ତମ ଆତିଥ୍ୟ ପାଇ, ଦୁଇ ରଘୁବଂଶୀ ଏଠି ଏକ ରାତି ବିତାଇ, ମିଥିଲା ଦିଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଜନକଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ନଗର ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ "ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ!" ବୋଲି ମିଥିଲାର ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ମିଥିଲା ନିକଟ ଉଦ୍ୟାନରେ ରାଘବ ଏକ ପୁରୁଣା, ଶୂନ୍ୟ, ଆକର୍ଷକ ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ—"ମହାନୁଭାବ, ଏଠି ଆଶ୍ରମ ପରି ଲାଗୁଛି, କିନ୍ତୁ କାହିଁକି କୌଣସି ତାପସ ନାହାନ୍ତି? ଏହା କାହା ପୂର୍ବ ଆଶ୍ରମ?