ଓ ରାମ, ଏହି ଘଟଣା ବେଳେ ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭ ଉପରେ ଶତପ୍ରଶ୍ରୁ ଅସ୍ତ୍ର ନିଖିଳି ଯବେ ଇନ୍ଦ୍ର ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଗର୍ଭ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲା। ଏହି କାନ୍ଦିବା ସ୍ୱର ଶୁଣି ଦିତି ଜାଗି ଉଠିଲେ। ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଗର୍ଭକୁ କହିଲେ, “କାନ୍ଦିବାନି, କାନ୍ଦିବାନି,” ଏବଂ ଗର୍ଭ କାନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ ମହାବଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ଗର୍ଭକୁ ଭାଗ କରିଦେଲେ। ଦିତି ଦୟାର ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, “ମାରିବାନି, ମାରିବାନି,” ଏବଂ ମାତୃବାଣୀକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ପଛେଇଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଶତପ୍ରଶ୍ରୁ ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ନେଇ, ଦିତିଙ୍କୁ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, “ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଅଶୁଚିତ ଶୟନ କରିଥିଲା, ମୁଣ୍ଡ ଚରଣ ଦିଗରେ ରଖିଥିଲା। ଏହି ସମୟ ଦେଖି, ମୁଁ ଏହି ଗର୍ଭକୁ ଭାଗ କରିଦେଲି; ଏହି ଗର୍ଭ ମୋ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧକ ହେବାକୁ ଥିଲା। ଏହି କାରଣରେ, ମୁଁ ତୁମ ମାନ୍ୟତା ଚାହେଁ।” ଏବେ ରାମ, ତୁମେ ମହାନ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସତ୍ଚାଳିଶ ଶର୍ଗା ଶୁଣ। ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭ ସାତ ଭାଗ ହେବା ପରେ, ଦିତି ଦୁଃଖିତ ହେଇ ମୃଦୁ କଥାରେ ଅଜୟ ଶତାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ଦୋଷରେ ଏହି ଗର୍ଭ ସାତ ଭାଗ ହେଲା; ହେ ଦେବତାଙ୍କ ମହାନ୍ତ, ଏଥିରେ ତୁମର କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ। ମୁଁ ଚାହେଁ, ଏହି ଗର୍ଭ ଦିନିକି ସାତ ମାରୁତ ଗୋଷ୍ଠୀର ରକ୍ଷକ ହେଉ। ଏହି ସାତ ଜଣେ, ବାୟୁରେ ଚଳି, ହେ ପୁତ୍ର, ଆକାଶରେ ଘୁଞ୍ଚିବେ; ଏମାନେ ମାରୁତ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଉ, ଦେବତା ସ୍ୱରୂପରେ, ମୋ ଶିଶୁ। ଏମାନେ ଏକଜଣେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକରେ, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକରେ, ତୃତୀୟ ଦିବ୍ୟବାୟୁ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଉ। ଚାରିଜଣେ, ହେ ଦେବତାମନ୍ତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ଦିଗ୍ଗୁଡିକୁ ଘୁଞ୍ଚିବେ। ଏମାନେ ମୋ ପୁତ୍ର, ସମୟ ଅନୁସାରେ ଏହି ଭାଗ ହେଲା। ତୁମ କ୍ରିୟାରେ, ଏମାନେ ମାରୁତ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଉ। ଦିତିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶତାକ୍ଷ ପୁରନ୍ଦର ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, “ଏହା ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଘଟିବ, କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ଦେବତା ସ୍ୱରୂପରେ ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଚଳିବେ।” ଏପରେ, ମାତା ଦିତି ଓ ପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର ତପୋବନରେ ସମ୍ମତି ଦେଇ, ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନ, ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ ରାମ, ମହାଇନ୍ଦ୍ରର ପୂର୍ବ ସ୍ଥାନ। ଏଠି, ଦିତି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ୍ ହୋଇଥିଲେ। ଏଠି, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଏକ ପୁତ୍ର, ଅଲମ୍ବୁଷାର ଉତ୍ପତ୍ତି, ବିଶାଳ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ, ଏବଂ ଏଠି ସହର ବିଶାଳା ତିଆରି କରିଥିଲେ। ବିଶାଳଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାବଳୀ ହେମଚନ୍ଦ୍ର; ହେମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସୁଚନ୍ଦ୍ର; ସୁଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୂମ୍ରାଶ୍ୱ; ଧୂମ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୃଞ୍ଜୟ; ଶୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶହଦେବ; ଶହଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁଶାଶ୍ୱ; କୁଶାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୋମଦତ୍ତ; ସୋମଦତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର କାକୁତ୍ସ୍ଥ; ଏହି କାକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସୁମତି, ଏଠି ସହରରେ ବସିଛନ୍ତି। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ବୈଶାଳୀର ସମସ୍ତ ରାଜା ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଉତ୍ତମ, ଶୂର ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ। ଏଠି ଆମେ ଏକ ରାତି ଅତିବାହିତ କରିବାକୁ ଯାଉଛୁ; କାଲି ସକାଳେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ତୁମେ ଜନକଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବା। ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସୁମତି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଆଗମନ ଶୁଣି, ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଜନ, ଗୁରୁ ଓ ଆତ୍ମୀୟ ସହିତ, ହାତ ଜୋଡି, ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୋ ଭୂମିରେ ଆପଣ ପଦାର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ଅତିଭାଗ୍ୟଶାଳୀ।” ଏବେ ରାମ, ତୁମେ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଅଠାଉଁଶ ଶର୍ଗା ଶୁଣ। ସୁମତି ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଆପସରେ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇ, କଥା ଶେଷ ହେଲାପରେ, ସୁମତି ମହାମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା; ଏହି ଦୁଇ ଯୁବକ କିଏ, ଦେବତା ସମାନ ଶୂର, ହାତୀ ଓ ସିଂହର ଚାଳ, ବାଘ ଓ ବଳଦ ଭଳି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ? ଏମାନଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଶତଦଳ ଭଳି, ହାତରେ କଟାର, କୁଇଭର, ଧନୁଷ ଧରି, ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଦେବତା ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଏମାନେ ଏଠି କେମିତି ଆସିଛନ୍ତି, କାହା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି, କାହାରେ? ଏମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଏହି ଭୂମିକୁ ଶୋଭା ଦେଉଛନ୍ତି, ସମାନ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏତେ କଷ୍ଟ ମାର୍ଗ ଆସିଛନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି? ମୁଁ ସତ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ।” ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ ଘଟଣା, ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ରହିବା, ରାକ୍ଷସମାନେ ବିଧ୍ଵଂସ କରିବା, ଏବଂ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁଇ ରଘୁବଂଶୀଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା ରଖିଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ସୁମତି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ। ସେ ଦୁଇ ଦଶରଥପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅତିଥି ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରି, ପରମ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ଏପରେ, ଦୁଇ ରଘୁବଂଶୀ, ସୁମତିଙ୍କ ନିକଟରୁ ଉଚ୍ଚତମ ଅତିଥି ସ୍ୱୀକାର କରି, ଏକ ରାତି ଅତିବାହିତ କରି, ମିଥିଲା ଦିଗରେ ଯାତ୍ରା କରିଲେ। ଜନକଙ୍କ ଶୋଭାମୟ ସହର ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଋଷି ମିଥିଲାକୁ “ଉତ୍ତମ, ଉତ୍ତମ!” କହି ସମ୍ମାନ କରିଲେ। ମିଥିଲା ସହର ନିକଟ ଉପବନରେ, ରାଘବ ଏକ ପୁରାତନ, ଉଜାଡ ଏବଂ ମନୋହର ଆଶ୍ରମ ଦେଖି, ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଏହିପରି ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭ ଭାଗ ହେବା, ମାରୁତମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା, ବିଶାଳା ସହର ଉତ୍ପତ୍ତି, ରାଜବଂଶର ବିକାଶ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅତିଥି ସ୍ୱୀକାର, ଏବଂ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ମିଥିଲା ଯାତ୍ରା ଏଭଳି ଚିତ୍ରଣ ହେଲା।