ଦଧିମୁଖ Sugriva ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଘବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ନୀତିବାନ ବନର ନାୟକମାନେ ସହିତ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଗଲେ। ସେଉଁଠିଠାରୁ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ଏହିବେଳେ ମଧୁବନକୁ ତେଜରେ ଫେରିଗଲେ ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରଣ କରି ଉହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ମଧୁବନକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେଠାରେ ମଦରେ ମତ୍ତ, ଅହଂକାରୀ ବନରପତିମାନେ ମଧୁପାନ କରି ମଧୁ ଜଳ ଛାଡ଼ୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦଧିମୁଖ ନମ୍ରଭାବରେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସେଠାରେ ଆନନ୍ଦିତ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, "ସୁମୂଦୁ, ଏହି ରକ୍ଷକମାନେ ତୁମକୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, ତାହା ଅଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରୋଧରୁ; ତୁମେ ଦୂରରୁ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ଆସିଛ, ଏବେ ତୁମ ମଧୁ ଖାଅ, କାରଣ ତୁମେ ଏହି ଜଙ୍ଗଲର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଓ ସ୍ୱାମୀ। ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ତୁମ ପିତା ବନରସେନାପତି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଜ୍ଞାନକୁ କ୍ଷମା କରିଥିଲେ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷମା କର। Sugriva ତୁମ ପିସା, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହଁନ୍ତି; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଖବର ଦେଇଛି। ତୁମ ଆଗମନ ଶୁଣି ସମସ୍ତ ବନବାସୀ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। Sugriva ମଧୁବନ ଉପଦ୍ରବ ଶୁଣି ଖୁସି ହେଲେ, କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ନାହିଁ।" Sugriva ଏହି ମୃଦୁ କଥା ଶୁଣି, "ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଆଣ" ବୋଲି ଆଦେଶ ଦେଲେ। ଏବେ ଅଙ୍ଗଦ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନର ଓ ଚତୁର କଥା ହେଉଥିବା, ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋ ଅନୁମାନ, ଏହି ସୁସମ୍ବାଦ ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଆନନ୍ଦରେ ଏହି ଖବର ଦେଉଛନ୍ତି, ତେଣୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇଛି, ଏବେ ଆମେ ଏଠାରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଆମେ ଇଚ୍ଛାମତେ ମଧୁପାନ କରିଛୁ, ଏବେ Sugriva ପାଖକୁ ଯିବା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଛି କି?" "ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ବନରମାନେ ଯେପରି କହିବେ, ମୁଁ ସେପରି କରିବି; ମୁଁ ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ମୁଁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଆଦେଶ ଦେବାକୁ ଅସମର୍ଥ; କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଥିବା ତୁମେମାନେ ଦୁଃଖ ପାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତମ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ବନବାସୀ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କହିଲେ, "ମହାରାଜ, ଏପରି କଥା କେଉଁ ବନରନାୟକ କହିପାରିବେ? ଶକ୍ତିର ଅହଂକାରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ 'ମୁଁ ଏକାମାନ୍ୟ' ଭାବିଥାଏ। ଏହି କଥା କେବଳ ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ; ତୁମ ନମ୍ରତା ଭବିଷ୍ୟତ ସୁଭାଗ୍ୟ କୁ ସୂଚିତ କରେ। ଆମେ ସମସ୍ତେ Sugriva ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ତୁମ ଆଦେଶ ବିନା, ଏହି ବନରମାନେ ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟ ଚାଲିପାରିବେ ନାହିଁ।" ଏହାପରେ ଅଙ୍ଗଦ କହିଲେ, "ତେବେ ଚଳ, ଆମେ ଯିବା"। ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରମାନେ ଏକାସାଥି ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଲେ, ମାନେ କି ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପଥର ଛାଡ଼ାଯିବା ପରି ଆକାଶ ଶୂନ୍ୟ ହେଇଗଲା। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଓ ହନୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରେ ରଖି, ସେମାନେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆକାଶ ଉପରେ ଚାଲିଗଲେ। ତେମାନେ ମେଘ ଭଳି ଘୋର ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଅଙ୍ଗଦ ପହଞ୍ଚିବା ସମୟରେ Sugriva, ବନରମହାରାଜ, ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଧୈର୍ଯ୍ୟଧର, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେଉ, ଶୀଘ୍ର ଖୁସି ଖବର- ଲକ୍ଷ୍ମୀମୟୀ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ଦେଖାଯାଇଛନ୍ତି।" "ସେମାନେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ଫେରିପାରିବେ ନାହାନ୍ତି; ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଦେଖି ମୁଁ ଜାଣିଛି, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛନ୍ତି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଙ୍ଗଦ ଯଦି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ନ କରିଥାନ୍ତେ, ତେବେ ସେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିନଥାନ୍ତେ। ଯଦି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ନ ହୋଇଥାନ୍ତା, ସେମାନେ ମୁଖ ନମାଇ, ଦୁଃଖିତ ଭାବରେ ଆସିଥାନ୍ତେ। ଏହି ମଧୁବନ, ଯାହା ମୋ ପୂର୍ବଜମାନେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ଦେଖିବା ବିନା ତାହା ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" "କୌଶଲ୍ୟାନନ୍ଦନ ରାମ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧର, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ଦେଖାଯାଇଛନ୍ତି, ଏହି କଥାରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଓ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ହନୁମାନ ବ୍ୟତୀତ କେହି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ହନୁମାନଙ୍କର ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ଓ ସଫଳତା ରହିଛି। ଯେଉଁଠାରେ ଜାମ୍ବବାନ୍ ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଅଙ୍ଗଦ ବନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ଓ ହନୁମାନ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ, ସାହସ ଓ ନିଶ୍ଚିତ ବୁଦ୍ଧି ଅଛି। ହନୁମାନ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଅନ୍ୟ କିଛି ଫଳ ହେବା ନାହିଁ; ଏବେ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।" "ଏହି ବନବାସୀମାନେ ଏପରି ଗର୍ବିତ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଏକାଠି ଭଲି ଫେରିନଥାନ୍ତେ, ଯଦି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ନ ହେଉଥାନ୍ତା। ମଧୁବନ ଧ୍ୱଂସ ଓ ମଧୁପାନ ଦେଖି ମୁଁ ବୁଝିଛି; ପରେ ଆକାଶରେ ଧ୍ୱନି ଶୁଣିଲି। ହନୁମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦିତ ବନରମାନେ କିଶ୍କିନ୍ଧା ପାଖକୁ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।" ଏହି ଚିତ୍କାର ଶୁଣି, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନରମାନେ, ଲମ୍ବା ଉଠା ଲାଜ ନେଇ, ହୃଦୟରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେଲେ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଆଗରେ ଓ ହନୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରେ ରଖି। ଏହି ନାୟକମାନେ, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଆନନ୍ଦ ଓ ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବନରମହାରାଜ ଓ ରାଘବଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନକୁ ଅବତରଣ କଲେ।