ମଧୁବନ ରକ୍ଷକମାନେ ଯେତେବେଳେ ବନରେ ଅତିଚାର ଓ ହନନାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ବାନରମାନେଂକୁ ନିଷେଧ କଲେ, ସେମାନେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଅନଦେଖା କରି, ନିଜ ଇଚ୍ଛାମତେ ମଧୁ ଖାଇବାକୁ ଲାଗିରହିଲେ, ହେ ପ୍ରଭୁ। କିଛି ମନ୍ଦମତି ବନବାସୀ ଅବଶିଷ୍ଟ ମଧୁ ଛାଡ଼ି ଦେଉଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଖାଉଥିଲେ; ଯେତେବେଳେ ରକ୍ଷକମାନେ ତାଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ କ୍ରୋଧରେ ମୁହଁ ଭଙ୍ଗି ଦେଉଥିଲେ। ସେଠାରେ କିଛି ବନର ନେତାମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ରକ୍ଷକମାନେଂକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ତିବ୍ର ବଳରେ ରକ୍ଷକମାନେଂକୁ ବନରୁ ଉଖାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହି ପ୍ରମୁଖ ବନର ନାୟକମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇଥିଲେ, ରକ୍ଷକମାନେଂକୁ ମୁକ୍କା, ଘୁଁଡି ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; କିଛିକୁ ଘୁଁଡିରେ ଆଘାତ କରାଗଲା, କିଛିକୁ ଦୃଢ଼ ହାତରେ ଧରି ଘସି ଦିଆଗଲା, କିଛିକୁ ମୃତ୍ୟୁର ମାର୍ଗ ଦେଖାଇଦିଆଗଲା। ଏପରି ଭାବେ, ଆପଣଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଥିବା ସତ୍ୱେ, ଏହି ଶୂରବୀର ବନରକ୍ଷକମାନେ ନିହତ ହେଲେ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଧୁବନ ବାନରମାନେ ଉଚ୍ଛେଦ କରି ଖାଇ ଦେଲେ। ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଦଧିମୁଖ ନାମକ ବନରକ୍ଷକ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବିବରଣୀ ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଶତ୍ରୁବିର ନାଶକ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ହେ ରାଜା, ଏହି ବନରକ୍ଷକ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛି? ଏବଂ କିଏ ଏମିତି ବିରକ୍ତ ହୋଇ ଏହି କଥା କହିଛି?" ତାହାପରେ, ମହାତ୍ମା ସୁଗ୍ରୀବ ଗମ୍ଭୀର କଥାରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ହେ ଉଦାର ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦଧିମୁଖ ନାମକ ଏହି ବିର ମାନବ ମଧୁବନର ମଧୁ ବାନରମାନେ, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି। ଏପରି ଅତିଚାର କେବଳ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେଲେ ହିଁ ହୁଏ; ସେମାନେ ମଧୁବନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ନିଶ୍ଚିତ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇଛି। ଯେଉଁ ରକ୍ଷକମାନେ ରୋକିଥିଲେ, ସେମାନେ ଘୁଁଡିରେ ଆଘାତ ଖାଇଛନ୍ତି, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଧିମୁଖଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନଦେଖା କରାଯାଇଛି। ଏହି ବନର ରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ୱ ଆମେ ଏହାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲୁ; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦେବୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଇଛି, ଏହାର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଏବଂ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ହନୁମାନ୍ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ।" "ହନୁମାନ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ; ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯେଉଁଠି ଜାମ୍ବବାନ୍ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଛନ୍ତି, ମହାବଳୀ ଅଙ୍ଗଦ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ନିଶ୍ଚିତ ସଫଳତା ଅଛି। ମଧୁବନକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ନାୟକମାନେ ଉଚ୍ଛେଦ କରିଛନ୍ତି।" "ଏହି ବାନରମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ଖୋଜି ଆସି, ମଧୁବନକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିଛନ୍ତି। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦ୍ୟାନ ତାଙ୍କ ଭୋଗରେ ଆସିଛି, ରକ୍ଷକମାନେ ଆଘାତ ଖାଇଛନ୍ତି। ଏହି ଦଧିମୁଖ ତେଣୁ ଏଠାକୁ ଏସି, କଥା କହିଛନ୍ତି; ସେ ଶୂରବୀର ବାନର ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।" "ହେ ବାହୁଶାଳୀ ସୌମିତ୍ରି, ଦେଖ, ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଇଛି, ଏହି କାରଣରୁ ସମସ୍ତ ବାନର ଫେରି, ମଧୁ ପାନ କରୁଛନ୍ତି। ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଛଡ଼ା, ଏମିତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୀରମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଦିଆ ଉଦ୍ୟାନ ଉଚ୍ଛେଦ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।" ଏହି ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ରାଘବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ। ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଭାବରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ, ଦଧିମୁଖଙ୍କ ଉପସ୍ଥାପନା ଶୁଣି ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ହେଲେ। ତାପରେ ସୁଗ୍ରୀବ ଦଧିମୁଖଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଉଦ୍ୟାନ ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି, ଏହି ଦେଖି ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ଏହି ଅତିଚାରକୁ ମୁଁ ମାନିବି, ଏହା ସଫଳତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିବାମାନେ ନିମିତ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ କରିଥିବା କାମ। ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଗିଅ, ମଧୁବନକୁ ସ୍ୱୟଂ ରକ୍ଷା କର, ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ହନୁମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ବାନରଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ପଠା।" "ମୁଁ ଚାହେଁ ଶୀଘ୍ର ହନୁମାନ ଓ ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିବା ବାନରମାନେ, ଦୁଇ ରାଘବ ସହିତ, ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୀତା ଶୋଧନ ଉପରେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା ଶୁଣିବାକୁ।" ଏହିପରି ଭାବେ, ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର ଓ ବାନର ରାଜା ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳତା ଦେଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ, ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲା। ଏହି ଭାବେ ଚଷ୍ଠିତ ଚପ୍ତିତ ଶୁଣନ୍ତୁ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଦଧିମୁଖ ଶିଘ୍ର ଖୁସି ହୋଇ ରାଘବ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁଇ ରାଘବଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ଅନ୍ୟ ଶୂରବୀର ବାନରମାନେ ସହିତ ଆକାଶ ମାର୍ଗରେ ଉଡ଼ିଗଲେ। ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଶୀଘ୍ର ଫେରି, ପୃଥିବୀରେ ଅବତରି, ସେଉଁଠି ମଧୁବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ବାନର ନେତାମାନେ ମଧୁର ମଦରେ ମତ୍ତ ଓ ଅହଂକାରୀ ହୋଇ, ମଧୁଜଳ ପ୍ରସ୍ରବଣ କରୁଛନ୍ତି। ଦଧିମୁଖ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ହାତ ଜୋଡି ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଆଙ୍ଗଦଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ସୁମୃଦୁ, ରକ୍ଷକମାନେ ତୁମକୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, ଏହି ପାଇଁ କ୍ରୋଧିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସେମାନେ ଅଜ୍ଞାନ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଏହା କରିଥିଲେ।" "ତୁମେ ଦୂର ଯାତ୍ରା କରି ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛ; ନିଜ ମଧୁ ଖାଅ, ତୁମେ ଏହି ଉଦ୍ୟାନର ରାଜପୁତ୍ର ଓ ସ୍ୱାମୀ। ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଅବିବେକରେ କ୍ରୋଧ ଦେଖାଯାଇଥିଲା, ତାହାକୁ ତୁମେ ମାଫ କର; ତୁମର ବାପା, ବାନର ସେନାପତି, ଯେପରି ଦୟା କରିଥିଲେ, ସେପରି।" "ସୁଗ୍ରୀବ ତୁମର କାକା, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ; ମୁଁ ତୁମର କାକାଙ୍କୁ ସବୁ କଥା କହି ଆସିଛି, ହେ ନିର୍ମଳ। ତୁମେ ଆସିଛ କୁହି, ସମସ୍ତ ବନବାସୀ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।" "ତୁମର କାକା ସୁଗ୍ରୀବ, ବାନରମାନେ ଉଦ୍ୟାନ ଉଚ୍ଛେଦ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଖୁସି ହେଲେ, କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ନାହିଁ। ରାଜା ମୋର ମୃଦୁ କଥା ଶୁଣି କହିଲେ, 'ଶିଘ୍ର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନେଇ ଆସ'।