ଦଶ ବର୍ଷ ମୋର ତପସ୍ୟା ଶେଷ ହେବାକୁ ବାକି ଅଛି, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହା ପରେ ତୁମେ ତୁମ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖିବା, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହୋକ। ତୁମ ପାଇଁ ଯେ ପୁଅ ମୁଁ ଜନ୍ମ ଦେବି, ସେ ବିଜୟ ଲାଗି ଉତ୍ସୁକ ହେବେ ଏବଂ ତିନି ଲୋକ ଜୟ କରିବାରେ ତୁମ ସହ ଅନ୍ଦୁଃଖ ହୋଇ ଅଂଶୀ ହେବେ। ହେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଅନୁରୋଧରେ ମୋର ମହାନ ଆତ୍ମା ବଡ଼ ବାପା ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା ପରେ ମୋତେ ପୁଅ ଦେବାର ଦିଆ ଦାନ ପୂରଣ କରିଥିଲେ। ଏପରି ଭାବେ କହି, ଦିତି ଦିନ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ହେବା ସମୟରେ ଶୟନ କରି, ମୁଣ୍ଡ ଯେଉଁଠାରେ ଥିବା ଉଚିତ ତାହାର ସ୍ଥାନରେ ପାଦ ରଖିଲେ। ଦିତିଙ୍କୁ ଏପରି ଅଶୁଚି ଅବସ୍ଥାରେ, ମୁଣ୍ଡ ସ୍ଥାନରେ କେଶ ଓ ପାଦ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ହସିଲେ ଏବଂ ଅନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ତା’ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଶରୀର ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଅପାର ଶକ୍ତି ସହ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭାଜିତ କରିଦେଲେ। ଏହି ଗର୍ଭକୁ ଶତସୂଚୀ ଭଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ସେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲା, ଏ ରାମ, ଏବଂ ଦିତି ଜାଗିଉଠିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ଗର୍ଭକୁ କହିଲେ, "କାନ୍ଦିନାହଁ, କାନ୍ଦିନାହଁ," ଏବଂ ସେ ଅବିରତ କାନ୍ଦୁଥିବା ବେଳେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହାକୁ ଆଉ ଭାଗ କରିଦେଲେ। ଦିତି କହିଲେ, "ମାରିନାହଁ, ମାରିନାହଁ," ଏବଂ ମାଆଙ୍କର ଆଦେଶକୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ପଛକୁ ହଟିଲେ। ଭଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଦିତିଙ୍କ ପାଖରେ ଯୋଡ଼ିହାତେ କହିଲେ, "ହେ ଦେବୀ, ଆପଣ ଅଶୁଚି ଅବସ୍ଥାରେ, ମୁଣ୍ଡ ସ୍ଥାନରେ ପାଦ ରଖି ଶୁଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ମୁଁ ଏହି ଗର୍ଭକୁ ବିଭାଜିତ କରିଦେଲି, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ହନ୍ତା ହେଉଥିଲେ। ଏହି କାରଣରୁ ମୋତେ ଖ୍ଷମା କର।" ଏବେ ଶ୍ରୀରାମ, ତୁମେ ଶୁଣ, ଏହି ମହାନ ବାଲକାଣ୍ଡର ସାତଚଳିଶିତମ ସର୍ଗା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଗର୍ଭ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ ହେବା ପରେ, ଦିତି ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଦୁର୍ଜୟ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ, "ମୋ ଦୋଷରେ ଏହି ଗର୍ଭ ସାତ ଭାଗରେ ଭାଗିଗଲା; ହେ ଦେବମହୀଶ୍ୱର, ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ। ମୋ ଗର୍ଭର ଭାଗ୍ୟ ସମ୍ପର୍କରେ ମୋ ପାଇଁ କିଛି ମନରଞ୍ଜନୀୟ କର। ଏହି ସାତଜଣ ମାରୁତ ଗଣର ରକ୍ଷକ ହେଉନ୍ତୁ।" "ଏହି ସାତ ଜଣ, ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ବୋହି ଶ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଚଳିବେ; ସେମାନେ ଦେବତା ସ୍ୱରୂପ ମୋର ସନ୍ତାନ ଭାବେ 'ମାରୁତ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଉନ୍ତୁ। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ବ୍ରହ୍ମାର ଲୋକରେ, ଜଣେ ଇନ୍ଦ୍ରର ଲୋକରେ, ତୃତୀୟ ଜଣ ଦିବ୍ୟବାୟୁ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତୁ। ଏବଂ ଚାରି ଜଣ, ହେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଚଳିବେ। ଏହି ସମୟରୁ ଏମାନେ ମୋର ପୁଅ। ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟରୁ, ସେମାନେ 'ମାରୁତ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବେ।" ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ପୁରନ୍ଦର ଯୋଡ଼ିହାତେ କହିଲେ, "ଏହି ସବୁ ନିଶ୍ଚୟ ଏମିତି ହେବ, ଯେପରି ଆପଣ କହିଛନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କର ପୁଅ ଦେବସ୍ୱରୂପ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ଇଛାନୁସାରେ ଚଳିବେ।" ଏଭଳି ସମ୍ମତି ପ୍ରଦାନ କରି, ମାଆ ଓ ପୁଅ ଦୁଇଁଜଣ ତପୋବନରେ ରହି, ତାଙ୍କ କାମ୍ୟ ସିଦ୍ଧି କରି ଶ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନ, ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ ରାମ, ମହେନ୍ଦ୍ର ଅତିତରେ ବାସ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନ। ଏଠାରେ ଦିତି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହୋଇ ଚର୍ଯ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ଏଠି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ କୁଳର ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପୁଅ, ଅଲମ୍ବୁଷାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ବିଶାଳ ନାମକ ଏଠି ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେଉଁଠି 'ବିଶାଳା' ନାମକ ସହର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ବିଶାଳଙ୍କ ପୁଅ ମହାବଳି ହେମଚନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କ ପରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସନ୍ତାନ ସୁଚନ୍ଦ୍ର। ସୁଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଧୂମ୍ରାଶ୍ୱ ଏବଂ ଧୂମ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଶୃଞ୍ଜୟ। ଶୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ପୁଅ ମହାବଳି ଏବଂ ଗୌରବମୟ ସହଦେବ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ କୁଶାଶ୍ୱ। କୁଶାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୋମଦତ୍ତ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାକୁତ୍ସ୍ଥ। ତାଙ୍କ ପୁଅ, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଅଜୟ, ସେଇଁ ସହରରେ ବସୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନାମ ସୁମତି। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁର କୃପାରେ ବୈଶାଳୀର ସମସ୍ତ ରାଜା ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଉତ୍ତମ, ପରାକ୍ରମୀ ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ। ଏଠି ଆମେ ଏକ ରାତି ବିଶ୍ରାମ କରିବା; ପ୍ରଭାତେ ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ତୁମେ ଜନକଙ୍କୁ ଦେଖିବା। ସୁମତି, ଅତି ଶ୍ରୀମାନ୍, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ତୁରନ୍ତ ଫେରିଲେ। ସେ ଗୁରୁଜନ, ବନ୍ଧୁଜନ ସହ ଉଚିତ ଆଦର କରି, ଯୋଡ଼ିହାତେ ନମସ୍କାର କରି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୋ ଭାଗ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା, ମୋ ଭୂମିକୁ ଆପଣ ପଦାର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ଚାଁହିଲେ ଅଧିକ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ କେହି ନାହିଁ।" ଏବେ ଶ୍ରୀରାମ, ଶୁଣ, ବାଲକାଣ୍ଡର ଅଷ୍ଟଚଳିଶିତମ ସର୍ଗା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ସାକ୍ଷାତ୍କାର ପରେ, ସମ୍ବାଦ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ସୁମତି ମହାମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଆପଣଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ହୋକ। ଏହି ଦୁଇ ଯୁବକ କିଏ, ଯେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଭଳି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ହାତୀ ଓ ସିଂହର ଚାଲ ଭଳି ଚଳନ, ବୀର ଏବଂ ବାଘ ଓ ବୃଷଭଙ୍କ ସଦୃଶ? ସେମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଚକ୍ରପଦ୍ମ ସମାନ, ତଳୱାର, ତୁଣୀର ଓ ଧନୁଷ୍ୟ ଧାରଣ କରି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଭଳି ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଏଠାକୁ କିପରି ଆସିଲେ, କାହିଁକି ଏଠାରେ ଚାଲିଆସିଛନ୍ତି, କିଏଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ମୁନିବର? ସେମାନେ ଏ ଭୂମିକୁ ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥାଏ, ସେହିପରି ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଦୈଖ୍ୟ, ଚାଳ-ଚଳନ ଏବଂ ଆକୃତିରେ ସମାନ।