ଏହିପରି ଘଟଣା ଘଟିଲା ଯେ, ମଧୁବନରେ ବନ୍ଧୁଆ ମନ୍ଦ୍ର ମାଛରେ ଆଗ ଲଗି ଗଛମାନେ ତାଙ୍କର ପତ୍ର ଓ ଫୁଲ ହରାଇ ଯାଉଥିବାକୁ ଦେଖି, ବନର ବୃଦ୍ଧ ପାଳକ ଦଧିମୁଖ ଖୁବ୍ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ । ସେ ମକଡ଼ମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହିତ ଓ ଅନୁଶାସନ ହୀନ ହେଇ ବନକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଉପରେ ରୋଷେ ତିବ୍ର ଶକ୍ତି ସହ ବନକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । କେହିଁକୁ କଠୋର କଥା କହିଲେ, କେହିଁକୁ ତାଙ୍କର ହାତରେ ମାରିଲେ, କେହିଁ ସହ ଝଗଡ଼ା କଲେ, ଆଉ କେହିଁ ସହ ମିଳନପୂର୍ବକ ବ୍ୟବହାର କଲେ । କିନ୍ତୁ ମକଡ଼ମାନଙ୍କର ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ଅବିରତ ଚେଷ୍ଟା ଦେଖି, ଦଧିମୁଖ ଅସହାୟ ହେଲେ ଓ ନିର୍ଭୟ ମକଡ଼ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଦୋଷ ଅଥବା ଦୋଷ ନଥିବା ଦେଖିବାକୁ କୌଣସି ଧ୍ୟାନ ଦିଆଗଲା ନାହିଁ । ସେମାନେ ନଖ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ, ଦାନ୍ତ ଦେଇ କାମଡ଼ିଲେ, ହାତ ଓ ପା ଦେଇ ମାରିଲେ, ଏବଂ ଏହି ମଦୋନ୍ମତ ମକଡ଼ମାନେ ଦଧିମୁଖକୁ ଘେରି ଧରିଲେ ଓ ସାରା ବନକୁ ଆନନ୍ଦହୀନ କରିଦେଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ହନୁମାନ୍, ବନରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମକଡ଼, ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମନ ଅବିଚଳ ରଖି, ମକଡ଼ମାନେ, ତମେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ମଧୁ ଉପଭୋଗ କର ।” ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମର ବାଧା ଦୂର କରିଦେବି ।” ହନୁମାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଅଙ୍ଗଦ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମକଡ଼, ଆନନ୍ଦ ହୃଦୟରେ କହିଲେ, “ମକଡ଼ମାନେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ ମଧୁ ପିଉନ୍ତୁ । ଅବଶ୍ୟ, ହନୁମାନଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବା ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, କାରଣ ସେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଛନ୍ତି । ଅନୁଚିତ କଥା ମଧ୍ୟ କେବେ କେବେ କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ତେବେ ଏପରି କଥା ତ ଅବଶ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ!” ଅଙ୍ଗଦଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଅନ୍ୟ ମକଡ଼ମାନେ ଉଲ୍ଲାସରେ କହିଲେ, “ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଶ୍ରେଷ୍ଠ!” ଏହିପରି ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସମସ୍ତେ ମଧୁବନକୁ ଯାଇଲେ, ନଦୀ ପ୍ରବାହରେ ଗଛ ଦିଗକୁ ଯିବା ପରି । ସେମାନେ ବନର ପାଳକମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ପଛେଇ ଦେଲେ । ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଓ ଶୁଣିବା ଉତ୍ସାହରେ, ସମସ୍ତେ ମଧୁ ଓ ରସାଳ ଫଳ ଉପଭୋଗ କଲେ । ପରେ ସମସ୍ତେ ଉଛ୍ଲେଇ ଉଛ୍ଲେଇ ବନର ପାଳକମାନଙ୍କୁ ଶତଶଃ ଆଘାତ କରିଲେ । କେହିଁ ମକଡ଼ ହାତରେ ଭରି ମଧୁର ଘଡ଼ା ଧରି ଏକାଠି ହୋଇ ମଧୁ ପିଲେ, ଆନନ୍ଦ କଲେ । କେହିଁ ମାରୁଥିଲେ, କେହିଁ ଖାଉଥିଲେ; କେହିଁ ମଧୁ ବିନ୍ଦୁ ମୁଖରେ ଲଗାଇ ମଧୁମକ୍ଷିକା ମାଟି ଫେଙ୍ଗି ଦେଉଥିଲେ । କେହିଁ ଉତ୍ସାହରେ ଏକାଠି ହୋଇ ମଧୁ ଉପରେ ଏକାଠି ମାରୁଥିଲେ, କେହିଁ ଗଛର ଡାଳ ଧରି ତଳେ ବସିଯାଉଥିଲେ । ମଧୁର ମଦରେ ସମସ୍ତ ମକଡ଼ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ପତ୍ର ଛାଡ଼ି ଦେଇ ନିଜେ ଭୂମିରେ ଶୋଇ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ । କେହିଁ ଏକାଠି ଏକାଠି ଛାଡ଼ି ଦେଉଥିଲେ, କେହିଁ ଲଢ଼ୁଥିଲେ, କେହିଁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, କେହିଁ ଆନନ୍ଦରେ ପିଲିପିଲି ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ । କେହିଁ ମଧୁର ମଦରେ ଭୂମିରେ ଶୋଇ ଘୁମୁଥିଲେ, କେହିଁ ଅତି ଉତ୍ସାହରେ ହସୁଥିଲେ, କେହିଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କାମ କରୁଥିଲେ । କେହିଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ସେପରେ କଥା କହୁଥିଲେ, କେହିଁ ଘୁମୁଥିବାରୁ ଜାଗୁଥିଲେ । ଯେଉଁମାନେ ଦଧିମୁଖଙ୍କର ଦାସ, ସେମାନେ ମଧୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ମଧୁନ୍ମତ ମକଡ଼ମାନେ ଦୂର କରି ଦେଲେ; ସେମାନେ ଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ, ଘୁଁଡ଼ି ଛିଁଡ଼ି ଦେଉଥିଲେ, ଏବଂ ଦେବମାନେ ଯେମିତି ଚାଲିଯାନ୍ତି, ସେଭଳି ସେମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଏହି ଦୁଃଖ ଓ ଅପମାନ ସହି, ସେମାନେ ଦଧିମୁଖଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଓ କହିଲେ, “ହନୁମାନ ଓ ତାଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରାପ୍ତ ମକଡ଼ମାନେ ଅତି ଶକ୍ତି ଦେଇ ମଧୁବନ ଉଜାଡ଼ି ଦେଲେ; ଆମେ ଘୁଁଡ଼ି ଛିଁଡ଼ି ଦେଉଥିଲେ ଓ ଦେବମାନେ ଯେମିତି ଚାଲିଯାଉଥିଲେ, ସେଭଳି ଆମେ ଦୂର କରାଗଲୁ ।” ଦଧିମୁଖ, ମଧୁବନର ପାଳକ ଏହି ଦୁଃଖଦ ଖବର ଶୁଣି ଖୁବ୍ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ମକଡ଼ମାନେ ଉପରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ । ସେ କହିଲେ, “ଚଳ, ଆମେ ଯିବା; ଏହି ଅତି ଅଭିମାନୀ ମକଡ଼ମାନେ ମଧୁର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗ କରି ରୋକିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।” ଦଧିମୁଖଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ସହ ଅନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ମକଡ଼ମାନେ ପୁଣିଥରେ ମଧୁବନକୁ ଗଲେ । ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦଧିମୁଖ ବଡ଼ ଗଛ ଧରି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦୌଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ପଛେଇ ଚଲିଲେ । ସେମାନେ ପଥର, ଗଛ, ଏବଂ ଶିଳା ଧରି, ରୋଷରେ ଏହି ହାତୀ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମକଡ଼ମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ । ସେମାନେ ରୋଷରେ ନିଜ ଠୋଠ ଚିବାଇ ଚିଲ୍ଲାଇ ଚିଲ୍ଲାଇ ମକଡ଼ମାନେକୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ଏବେ ଦଧିମୁଖଙ୍କୁ ରୁଷ୍ଟ ଦେଖି, ହନୁମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ମୁଖ୍ୟ ମକଡ଼ମାନେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ । ତାହାବେଳେ ଅଙ୍ଗଦ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବଡ଼ ହାତ ବିଶିଷ୍ଟ, ଗଛ ଧରି ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଦଧିମୁଖଙ୍କୁ ଦୁଇହାତରେ ଧରିଲେ । ଅଭିମାନରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ଏହି ବୃଦ୍ଧ ଭାଇ ବୋଲି କୌଣସି ଦୟା ଦେଖାଇଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଦେଲେ । ଦଧିମୁଖଙ୍କ ହାତ, ଜଂଘା ଓ ମୁଁହ ଭାଙ୍ଗି ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇ, ସେ ଅପ୍ରମାଣୀ ହୋଇ କିଛି ଦିନ ପାଇଁ ଅଚେତନ ହେଲେ । କିପରି ଯେ ଏହି ମକଡ଼ମାନଙ୍କ ହାତରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ, ସେ ନିଜ ଦଳକୁ ସାଇତି ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ କହିଲେ, “ଚଳ, ଆମେ ଆମର ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମଦେହୀ ସୁଗ୍ରୀବ ଯେଉଁଠି ରାମଙ୍କ ସହ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଯିବା । ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ କିଛି ରାଜାଙ୍କୁ ଖବର ଦେବା; ସେ ଏହି ଦୁଃସହ କଥା ଶୁଣିଲେ ଏହି ମକଡ଼ମାନେକୁ ନଶ୍ଚିତ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ । ଏହି ମଧୁବନ ସତ୍ୟସ୍ୱରୂପେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର, ତାଙ୍କ ବାପା ଓ ପୁରୁଷ ପୁରୁଷଙ୍କ ଠାରୁ ଅଧିଗୃହୀତ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁଠି ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ସୁଗ୍ରୀବ ଏହି ମଧୁ ଲୋଭରେ ଜୀବନ ହରାଇଥିବା ମକଡ଼ମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେକୁ ଦଣ୍ଡ ଦେବେ । ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥିବା ଏହି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମୃତ୍ୟୁଯୋଗ୍ୟ; ମୋର ରୋଷ ଫଳ ଦେବ ।” ଏପରି କହି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଧିମୁଖ ତାଙ୍କ ସହ ବନର ପାଳକମାନେ ସହ ବେଗରେ ଚାଲିହେଲେ ।