ହନୁମାନ୍ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସମାନେ ନିହତ ହେବା ପରେ, ଅନ୍ଗଦ କହିଲେ, “ଏଠାରେ ଆଉ କଣ କାମ ରହିଛି? ଚଳ, ଜାନକୀକୁ ନେଇ ଚଳିଯିବା। ଜନକର ଝିଅକୁ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସାଇ ଦେବା; ଏତେ ଭାନୁମାନ୍, କିମ୍ବା ଭାନୁମାନ୍ମାନେ ଭୁଲ କାମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକତା କ’ଣ? ଚଳ, ଆମେ ନିଜେ ଯାଇ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସମାନେ ନିହତ କରିବା, ଏବଂ ରାଘବ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ହେବା।” ଏହିପରେ, ଭାନୁମାନ୍ମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅତି ବୁଧ୍ଧିମାନ୍ ଜାମ୍ବବାନ୍, ଅନ୍ଗଦଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ ହେଇ ଉପଦେଶ ଦେଲେ, “ହେ ମହାବୁଧ୍ଧିମାନ୍, ଆପଣ କହୁଥିବା କଥା ଆମର ଇଚ୍ଛା ନୁହେଁ; ଆମେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଖୋଜିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦିଆଯାଇଛି। ମଙ୍କି ରାଜା କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନୀ ରାମ ଯେପରି ଜଣେଇଥିବେ, ସୀତାକୁ ଆଣିଲେ ମଧ୍ୟ ଆମ ପାଇଁ ସେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ହେବ ନାହିଁ। ରାଘବ, ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ବଘ, ନିଜ ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଘୋଷଣା କରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସୀତାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛନ୍ତି। ମଙ୍କିମାନେ ନିଜ ସମ୍ମୁଖରେ ଭୁଲ କାମ କରିପାରିବେ କି? ଏହା ଫଳ ଦେବ ନାହିଁ, ଏବଂ ସନ୍ତୋଷ ମିଳିବ ନାହିଁ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାନୁମାନ୍ମାନେ ଦେଖାଇଥିବା ବୀରତା ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ। ତେଣୁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁଗ୍ରୀବ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେବାର ଖବର ଦେବା ଉଚିତ। ଆମ ବିଚାର ଏତେ ଦୃଢ଼ ନୁହେଁ, ଯେପରି ଆପଣ ଭାବୁଛନ୍ତି; ମନ ରାମଙ୍କର ଯେପରି ନିଶ୍ଚିତ, ସେପରି ଆପଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବାକୁ ଭାବିବା ଉଚିତ।” ଏହିପରେ, ଶ୍ରୀମତ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦର କାଣ୍ଡର ଏକାଉନ୍ଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଅଙ୍ଗଦ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହନୁମାନ୍ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅଟବାସୀମାନେ ଜାମ୍ବବାନଙ୍କ କଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଲେ। ସେମାନେ ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ସଦୃଶ, ମଦୋନ୍ମତ ବଡ଼ ହାତୀମାନେ ପରି, ବିଶାଳ ଦେହ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଆକାଶକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିଦେଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଲେ, ନିଜ ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ବୋହିବା ପରି, କାରଣ ତିନିଅ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ନିଜେ ଦୟାଳୁ। ରାଘବଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ଓ ମହାମାନ୍ୟତା ଆଣିବାକୁ ଏମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ହେଇ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରି ଗର୍ବିତ ହେଲେ। ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଉତ୍ସାହିତ ହେଇ ଶୁଭ ସମ୍ବାଦ ଦେବାକୁ, ଯୁଦ୍ଧ ଆଶାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଏବଂ ରାମଙ୍କ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରିଲେ। ଏମାନେ ଆକାଶକୁ ଲାଘି, ଉଡ଼ି ଏକ ନନ୍ଦନ ସଦୃଶ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଯାଇପହଁଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶହ ଶହ ଗଛ ଥିଲା। ସେଉଁଠି ମଧୁବନ ନାମକ ଉଦ୍ୟାନ ଥିଲା, ଯାହା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ରକ୍ଷିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଥିଲା। ସେଉଁଠି ମହାବୀର ଦଧିମୁଖ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମାମା, ସଦା ଉଦ୍ୟାନର ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ମଙ୍କିମାନେ ଏହି ଉଦ୍ୟାନକୁ ପହଁଚି ଅତି ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ, କାରଣ ଏହା ମଙ୍କି ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଉଦ୍ୟାନ। ମଧୁବନ ଦେଖି, ମଧୁବର୍ଣ୍ଣ ମଙ୍କିମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ମଧୁ ଦେବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଲେ। ଏପରେ, ଅଙ୍ଗଦ ଜାମ୍ବବାନ୍ ନେତୃତ୍ୱରେ ଜେଷ୍ଠମାନେ ଭାବି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଧୁ ଖାଇବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ଜ୍ଞାନୀ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ, ମଙ୍କିମାନେ ମଧୁ ଭର୍ତ୍ତି ଗଛଗୁଡ଼ିକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ। ସେମାନେ ସୁଗନ୍ଧିତ କନ୍ଦ ଓ ଫଳ ଖାଇ, ଆନନ୍ଦରେ ମତାଳି ହେଲେ। ଅନୁମତି ପାଇ, ଅଟବାସୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉଲ୍ଲାସରେ ପୁନିପୁନି ନୃତ୍ୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। କେହି ଗାନ କରିଲେ, କେହି ହସିଲେ, କେହି ନୃତ୍ୟ କଲେ, କେହି ବନ୍ଦନା କଲେ; କେହି ଚୁଇଁ ଗଲେ, କେହି ଘୁଁଡ଼ି ପଡ଼ିଲେ, କେହି ଲାଘିଲେ, କେହି ଅସ୍ପଷ୍ଟ କଥା କହିଲେ। କେହି ଏକାଉଁଠି ଆଶ୍ରୟ କଲେ, କେହି ଅତିରିକ୍ତ କଥା କହିଲେ; କେହି ଗଛରୁ ଗଛକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ, କେହି ଉପରୁ ତଳକୁ ଚୁଇଁ ଗଲେ। କେହି ତଳୁ ଉପରୁ ଗଛର ଶିଖରକୁ ଦୃତିରେ ଲାଘିଲେ; କେହି ଗାନ ଓ ହସି କରି ଆସିଲେ, କେହି ହସି କିମ୍ବା କାନ୍ଦି କରି ଆସିଲେ। କେହି ମାରି ଓ ଦ୍ୱନି କରି ଆସିଲେ; ସମସ୍ତେ ମଙ୍କି ଶିବିର ଉତ୍ସାହରେ ଭରିଗଲା। ଏଠାରେ କେହି ନ ମତାଳି ଥିଲେ, କିମ୍ବା କେହି ଅଭିମାନୀ ନୁହେଁ। ଏହିପରେ, ଉଦ୍ୟାନ ଖାଇଯିବା, ଗଛ ଓ ପତ୍ର ଫୁଲ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ଦଧିମୁଖ କ୍ରୋଧିତ ହେଇ ମଙ୍କିମାନେ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଉତ୍ସାହିତ ମଙ୍କିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୟାୟ ଭାବରେ ପୀଡିତ ହେଇ, ଉଦ୍ୟାନ ରକ୍ଷକ ଦଧିମୁଖ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଉଦ୍ୟାନକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ। କେହିଙ୍କୁ କଠୋର କଥା କହିଲେ, କେହିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପାଣି ଦେଇ ମାରିଲେ, କେହିଙ୍କୁ ବିବାଦ କଲେ, କେହିଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ। ମଙ୍କିମାନେ ଅପାର ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ଦେଖାଇ, ଦଧିମୁଖକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଉଠାଇ ନେଲେ, ଅପରାଧ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ନଖ, ଦାନ୍ତ, ପାଣି ଓ ପାଦ ଦେଇ ମାରି, ମତାଳି ମଙ୍କିମାନେ ଦଧିମୁଖକୁ ଘେରି ଉଦ୍ୟାନର ଆନନ୍ଦ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ। ଏହିପରେ, ଶ୍ରୀମତ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଉଁଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ହନୁମାନ୍, ମଙ୍କିମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଶାନ୍ତ ମନ ରଖି, ମଧୁ ଉପଭୋଗ କର; ଆମେ ତୁମର ବାଧା ଦୂର କରିବି।” ହନୁମାନ୍ଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଅଙ୍ଗଦ ଆନନ୍ଦ ଭରା ହୃଦୟରେ କହିଲେ, “ମଙ୍କିମାନେ ମଧୁ ପିଉନ୍ତୁ; ନିଶ୍ଚୟ, ହନୁମାନ୍ଙ୍କ କଥାକୁ ଆମେ ମାନିବା ଉଚିତ, କାରଣ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଛନ୍ତି। ଅନୁଚିତ କାମ ମଧ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ଏଠି ତ ଏପରି କାମ!” ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍କିମାନେ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ, “ଉତ୍ତମ, ଉତ୍ତମ!” ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସମସ୍ତେ ମଙ୍କିମାନେ ମଙ୍କିମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଆଦର କଲେ।