ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ରାବଣ, ସେ ସତ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଅସାଧାରଣ; କାରଣ, ତାଙ୍କ ଦେହ ଜେହେତୁ ସୀତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ ହୋଇନଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ସେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ଏଠାରେ ଜନକନନ୍ଦିନୀ, କ୍ରୋଧରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇଥିବା ସୀତା, ଯେଉଁ କାମ କରିପାରିଥିଲେ, ତାହା ଆଗୁନିକୁ ହାତ ଦେଇ କେବେ କରାଯିବ ନାହିଁ। ତାପରେ ଜାମ୍ବବାନ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ବନରାଜଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଆପଣଙ୍କୁ ଜଣାଇବା ପରେ, ଆମେ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ମୁଁ ଏକା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଲଙ୍କା ନଗର, ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଦଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବି। ବନରାଜମାନେ, ଆପଣମାନେ ଯେପରି ଶୂରବୀର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅସ୍ତ୍ରଚାଳନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ବିଜୟକାମନା ଥିବା ମହାବୀରମାନେ—ଏମିତି ମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ତ ଏହାର ଶକ୍ତି କିମ୍ବା ଅଧିକ ହୋଇଯିବ। ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ରାବଣ, ତାଙ୍କର ସେନା, ସେନାପତି, ପୁଅ, ଭାଇମାନେ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକାସାଥି ମାରିଦେବି। ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ବାୟୁ, ଜଳ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ, ସେସବୁ ମୁଁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି, ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ମାରିଦେବି। ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିଲେ ମୋର ପ୍ରତାପର କୌଣସି ସୀମା ନାହିଁ; ଯେପରି ମାଳପାହାଡରେ ବର୍ଷା ଅବିରତ ବର୍ଷିଥାଏ। ମୁଁ ଦେବତାମାନେକୁ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରିପାରିବି—ତେବେ ଏହି ରାତ୍ରିଚର ରାକ୍ଷସମାନେ ତ କିଛି ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ବିନା ମୋର ପ୍ରତାପ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଅଛି। ଯଦି ସମୁଦ୍ର ତାହାର କୂଳ ଓଡ଼ିଯାଏ, କିମ୍ବା ମନ୍ଦର ପାହାଡ ଚଳିଯାଏ, ତଥାପି ଶତ୍ରୁ ସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ଜାମ୍ବବାନ୍କୁ କମ୍ପିତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ପୁରାତନ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଲୀଙ୍କ ପୁଅ ଏକା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବେ। ମହାପୁରୁଷ ନୀଳଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ମନ୍ଦର ପାହାଡ ମଧ୍ୟ ଭାଙ୍ଗିଯିବ—ତେବେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ କଣ ହେବେ? ଦେବ, ଅସୁର, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମୈନ୍ଦା ଓ ଦ୍ୱିବିଦଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କ ପୁଅ, ବନରାଜମାନେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତ୍ୱରିତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ କିଏ ବା ଦୃଢ଼ ହୋଇପାରିବ? ମୁଁ ହିଁ ଲଙ୍କାକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି, ସମସ୍ତ ରାଜପଥରେ ମୋର ନାମ ପ୍ରକାଶ କରି, ସହରକୁ ଅଗ୍ନିରେ ପୁରିଦେଇଛି। ବିଜୟୀ ହେଉନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଓ ବଳବାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ; ବିଜୟୀ ହେଉନ୍ତୁ ସୁଗ୍ରୀବ, ଯିଏ ରାଘବଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଅଛନ୍ତି। ମୁଁ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ, କୋଶଳରାଜଙ୍କ ଦାସ; ସମସ୍ତଠାରେ ମୋର ନାମ ପ୍ରଚାରିତ ହୋଇଯାଇଛି। ଅଶୋକବାଟିକାର ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ସିଂଶପା ଗଛ ତଳେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ସୀତା ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ବସିଥିଲେ, ଯିଏ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା। ଅନେକ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଥିଲେ, ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଥିଲେ—ଏକ ମେଘାବୃତ ଅମାବାସ୍ୟା ଚାନ୍ଦ୍ରକଳା ପରି। ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରାବଣଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଅବହେଳା କରି, ସୀତା ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ରଖିଥିଲେ, ତିନି ହିଁ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ। ଶୁଭାଙ୍ଗୀ ସୀତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରାମଙ୍କୁ ନିବେଦିତ, ତାଙ୍କ ମନ ଅନ୍ୟ କାହାରେ ନାହିଁ; ପୌଳୋମୀ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ। ଏକ ମାତ୍ର ବସ୍ର ପିନ୍ଧି, ଧୂଳିରେ ଢାକା, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କୁ ଧମକ ଦେଉଥିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିଥିଲି। ସୀତା ଅନନ୍ୟ ରୂପେ ମନ୍ଦାର ଉଦ୍ୟାନରେ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଘେରି ରଖିଥିଲେ, ଏକ ଚଟିକିଆ ଚୁଲିରେ ଜଡିଥିବା, ଦୁଃଖିତ ଓ ସ୍ୱାମୀ ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ୍ନ। ତଳେ ମାଟିରେ ପଡ଼ିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଦେହ ମଳିନ ଏବଂ ଶୀତ ଆସିଲାବେଳେ ମନ୍ଦାର ପଦ୍ମ ପରି ମୁଝିଯାଇଥିଲେ, ରାବଣଙ୍କ ଆମନ୍ତ୍ରଣକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ମୃତ୍ୟୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। କିପରି ଯେ ମୃଗନୟନୀ ସୀତା ମୋତେ ବିଶ୍ୱାସ କରିଲେ, ଏବଂ ସେ ମୋତେ ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ। ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମିତ୍ରତା ଶୁଣି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଆଚରଣ ସଦା ଉଚିତ, ଏବଂ ସ୍ୱାମୀପ୍ରତି ଅଗ୍ରୀମ ଭକ୍ତି ରଖିଥିଲେ। ମହାତ୍ମା ରାମ କେବଳ ସମୟ ଅନୁସାରେ ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କୁ ମାରୁନାହାନ୍ତି; ରାମ ହିଁ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହେବେ। ସ୍ୱଭାବରେ କ୍ଷୀଣ ସୀତା ବିୟୋଗରେ ଅଧିକ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ଯେପରି ଅରମ୍ଭରୁ ଅଭ୍ୟାସ କରାଯିଥିବା ଶିକ୍ଷା ଧୀରେ ଧୀରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଏ। ଏଭଳି ଉତ୍ତମ ସୀତା ଦୁଃଖରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ ବସିଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ଯାହା କରିବା ଦରକାର, ସେସବୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ। ଏହିପରେ ମହାନ୍ୟ ବାଲୀଙ୍କ ପୁଅ କହିଲେ, “ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ମୈନ୍ଦା ଓ ଦ୍ୱିବିଦ—ଏମାନେ ତ୍ୱରିତ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନରାଜ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିଆ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦ୍ୱାରା ଏମାନେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଗର୍ବ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଅଶ୍ୱିନୀମାନଙ୍କ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତା ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଜୟ ଏବଂ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି ଦିଆଯାଇଥିଲା; ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦରେ ମାତଲା ହୋଇ ସେମାନେ ବିଶାଳ ସେନାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅମୃତ ପିଇଥିଲେ; ତେଣୁ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ଏମାନେ ଏକା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଲଙ୍କା, ତାହାର ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ହାତୀ ସହିତ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବେ। ସମସ୍ତ ବନରାଜମାନେ ପଛକୁ ହଟନ୍ତୁ, ମୁଁ ଏକା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଲଙ୍କା ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବି। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀରମାନେ ସହିତ ଯଦି ଯୁକ୍ତ ହେଉଛି, ତେବେ ଲଙ୍କା ଓ ରାବଣଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା କିଛି କଥା ନୁହେଁ। ଆପଣମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଚାଳନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବିଜୟପ୍ରତୀକ୍ଷା—ଏବଂ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଦ୍ୱାରା ଲଙ୍କା ପୂରିଯାଇଥିଲା, ଏହି କଥା ଆମେ ଶୁଣିଛୁ। ‘ଦେବୀକୁ ଦେଖିଲୁ, ନେଇ ଆସିପାରିଲୁ ନାହିଁ’—ଏପରି ଖବର ଦେବା ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।