ହନୁମାନ୍ କହିଲେ—"ମୋ ପୂଛକୁ ଅଗ୍ନି ଲଗିଥିଲା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନି ମୋତେ ପୋଡ଼ିପାରିଲା ନାହିଁ, ଏହା ଏହି ଶୁଭ ଶକୁନ୍ ଦେଖାଇଦେଲା ଯେ, ସୀତା ମାତା ଅଗ୍ନିରେ ଅପମୃଶ୍ୟ ଅପରିହତ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଦୃଶ୍ୟମାନ ଶକୁନ୍ ଓ ମଧୁର ଗନ୍ଧବାତା ମୋ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିଦେଲା। ମୁଁ ଯେଉଁ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖିଲି, ମୁଁ ଏଥିରେ ନିଶ୍ଚିତ ହେଲି। ମୁଁ ମୁନିମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଥିଲି, ଏବଂ ସିଧାସଳଖ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲି, ତେଣୁ ମୋ ମନ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ପୁଣିଥରେ ମୁଁ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, ଏବଂ ସେଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଲି। ପରେ, ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚିଲି ବେଳେ ମୁଁ ପୁଣି ଏକ ବିପଦ କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲି, କିନ୍ତୁ ତୁମକୁ ଦେଖିବାର ଆଶାରେ ମୁଁ ଫେରିବା ଆରମ୍ଭ କଲି।" "ତାପରେ, ବାୟୁ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ୟ, ସିଦ୍ଧ, ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯେଉଁ ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି, ସେଇ ପଥ ଦେଇ ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆସିଲି ଏବଂ ତୁମକୁ ଦେଖିଲି। ରାଘବଙ୍କର କୃପା, ତୁମର ଶକ୍ତି ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟସିଧ୍ଧି ପାଇଁ, ମୁଁ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି। ମୁଁ ଯେଉଁ କାମ କରିବା ଥିଲି, ତାହା ସଠିକ୍ ଭାବେ ସମ୍ପାଦନ କରିଛି; ଯେଉଁ କିଛି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଛି, ଏବେ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ଦରକାର।" "ଏବେ ତୁମେ ମହାନ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ଉନଷ୍ଟିଂଶ ସର୍ଗ ଶୁଣ।" ଏପରେ, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହି ସାରି, ପୁଣି କହିଲେ—"ରାଘବଙ୍କର ଉଦ୍ୟମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ବିଫଳ ହୋଇନାହିଁ। ସୀତା ମାତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଦେଖି ମୋ ହୃଦୟ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ହେ ବନରାଜ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୀତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର ଏମିତି ଯେ, ସେ ତାପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିପାରିବେ, କିମ୍ବା କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବେ। ଏପରି ସତୀ ତାଙ୍କୁ ଛୁଇଁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରାବଣଙ୍କ ଦେହ ତାଙ୍କର ତାପସ୍ୟାରେ ଧ୍ୱଂସ ହେଉନାହିଁ, ଏହା ଚମତ୍କାର। ଜନକନନ୍ଦିନୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶରେ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଏମିତି କରିପାରିବ ନାହିଁ।" "ଜାମ୍ବବାନ୍ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ବନରାଜଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏହି ସମସ୍ତ ବିବରଣୀ ଦେଉଥିବା ପରେ, ବୈଦେହୀ ସହିତ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ମୁଁ ଏକା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଲଙ୍କା ସହ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଦଳ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣଙ୍କୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବି। ତୁମମାନେ ଯୋଗ ଦେଲେ ଏହା ଅଧିକ ସହଜ—ବଳବାନ, ସ୍ଵଵନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ଶସ୍ତ୍ରଚତୁର ବନରାଜମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଜୟ ଲାଗି ଉତ୍ସୁକ।" "ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣ, ତାଙ୍କ ସେନାପତି, ପୁଅ, ଭାଇ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବି। ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ବାୟୁ, ଜଳ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ମୁଁ ନାଶ କରିପାରିବି, ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ କୁ ମାରିପାରିବି। ତୁମେ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ମୋର ପ୍ରତାପର କୌଣସି ସୀମା ନାହିଁ, ମୋର ପ୍ରବଳତା ଅବିରତ ବର୍ଷା ପରି। ମୁଁ ଦେବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବି—ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ତ ଏହା ସାମାନ୍ୟ କଥା। କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଅନୁମତି ନ ଦେଲେ, ମୋ ପ୍ରତାପ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ରହିଥାଏ।" "ସମୁଦ୍ର ତାଙ୍କ ସୀମା ଛାଡ଼ିଯାଉଥିଲେ ବା, ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଚଳିଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶତ୍ରୁ ସେନା କେବେ ଜାମ୍ବବାନ୍ଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅସ୍ଥିର କରିପାରିବ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ପୁରାତନ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ବାଲିପୁତ୍ର ଅଙ୍ଗଦ ଏକା ଏହାକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବେ। ମହାବଳୀ ନୀଳଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବ—ଏହି ରାକ୍ଷସମାନେ ତ ତାଙ୍କ ଠାରେ କିଛି ନୁହେଁ। ଦେବ, ଅସୁର, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମୈନ୍ଦ ଓ ଦ୍ୱିବିଦଙ୍କ ସାମ୍ନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଇଁ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କ ପୁଅ ବନରାଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ରୁତ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କେହି ଠିଆ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ।" "ମୁଁ ଲଙ୍କାକୁ ଆଘାତ କରିଛି, ସମସ୍ତ ରାଜପଥରେ ମୋର ନାମ ଘୋଷଣା କରିଛି, ସହରକୁ ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ିଛି। ବଳବାନ୍ ରାମ ଜୟୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜୟୀ, ରାଘବଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ରହିଥିବା ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ଜୟୀ। ମୁଁ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍, କୋଶଳପତିଙ୍କ ଦାସ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୋର ନାମ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କରିଛି।" "ଅଶୋକବାଟିକା ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ସିଂଶପା ଗଛ ତଳେ, ଧର୍ମାତ୍ମା ସୀତା, ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କ ଭାର୍ୟା ଭାବେ ଦୁଃଖରେ ଅସୀନ ଥିଲେ। କୁରୂପ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଥିଲେ, ଦୁଃଖ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିଲେ, ମେଘରେ ଢାକିଯାଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି। ବୈଦେହୀ କେବେ ରାବଣଙ୍କୁ ଭାବିଲେ ନାହିଁ, ତିନି ନିତ୍ୟ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ଭାବୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପତିନିଷ୍ଠା ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ଶୁଭ୍ର ବୈଦେହୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରାମଙ୍କୁ ନିବେଦିତ, ତାଙ୍କ ମନ ଅନ୍ୟ କାହାରୁପରେ ନ ଥିଲା, ଯେପରି ପୌଳୋମୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନିବେଦିତ।" "ସେ ଏକଟି ଚିର ଉପରେ ଚିରି ଥିଲେ, ଧୂଳିରେ ଢାକା, ଏକମାତ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଭୟ ଦେଉଥିଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅଶୋକବାଟିକାରେ ଦେଖିଥିଲି, ଏକ ଚୋଟି ଚୁଲି, ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ, ମନେ ପତିଚିନ୍ତା ରହିଥିଲେ। ସେ ଭୂମିରେ ଶୟାନ, ଦେହ କ୍ଷୀଣ, ଶୀତ ଲଗିଥିବା ପଦ୍ମରେ ପରିଣତ, ରାବଣଙ୍କ ଅନୁରୋଧକୁ ନାକରି, ମୃତ୍ୟୁ ନିମିତ୍ତ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିଲେ। କିଛିପରି ମୁଁ ମୃଗନୟନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସ ଦେଇଲି, ସେ ମୋତେ ଅନୁଶ୍ରବଣ କରି ସମସ୍ତ କଥା କହିଦେଲେ।" "ରାମ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ମିତ୍ରତା ଶୁଣି ସେ ଖୁସି ହେଲେ; ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ସଦା ଉତ୍ତମ, ପତିନିଷ୍ଠା ସର୍ବୋପରି। ମହାତ୍ମା ରାମ କେବଳ ସମୟ ନ ଆସିଥିବାରୁ ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କୁ ମାରିନାହାନ୍ତି; ରାମ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ମୂଳ କାରଣ ହେବେ। ଶ୍ରୀମତୀ ସୀତା, ଦୂରେ ଥିବାରୁ ଅଧିକ କ୍ଷୀଣ, ଶିକ୍ଷା ଯେପରି ଅଭ୍ୟାସରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଏ। ସେ ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଏଠାରେ ଯାହା ଦରକାର, ଏବେ କରାଯିବା ଉଚିତ।