ରାବଣଙ୍କର ରାଜପାଳେ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ନ ପାଇ, ମୁଁ ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରେ ବିଲୀନ ହେଇଗଲି; ଏହି ଦୁଃଖର କୂଳ କେଉଁଠି ଅଛି, ମୁଁ ଜଣା ପାରିଲିନା। ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଜରି ରହିଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ଏକ ଅତି ଉତ୍ତମ ଘର-ବାଗିଚା ଦେଖିଲି, ଯାହା ସୁନା ଦେଉଳ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ଥିଲା। ମୁଁ ସେହି ଦେଉଳକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି, ବହୁ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ ଶିଂଶପା ଗଛ ଦେଖିଲି, ଯାହା ଅଶୋକ ବାଗିଚାର ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା। ସେହି ଗଛ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ମୁଁ ସୁନା ରଙ୍ଗର କଦଳୀ ଗଛର ଏକ ଉତ୍ତମ ବନ ଦେଖିଲି; ଶିଂଶପା ଗଛର ଅତି ନିକଟରେ ମୁଁ ଏକ ଅପୂର୍ବ ରୂପର ଜନାନୀ ଦେଖିଲି। ସେ ଅପରି ଅନ୍ଧାର ଚମ୍ବା ଚର୍ମରେ, ପଦ୍ମ ଫୁଲ ପତ୍ର ଭଳି ଚକ୍ଷୁ, ଉପବାସରେ ମୁଁଜି ଯାଇଥିବା ମୁହଁ, ଏକ ମାତ୍ର ଶାଉଳୀ ପିନ୍ଧି, ଚୁଲ ଧୂଳିରେ ଦୂଷିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରହିଥିଲେ; ମାନେ ମୃଗୀ ମଧ୍ୟରେ ବାଘିଣୀମାନେ, ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କୁ ଭୟଦେଇ ଦେଖାଇଥିଲେ। ଏକ ଚୋଟ ଚୁଲି ବାନ୍ଧି, ଦୁଃଖ ଭରି, ମନ ଶ୍ୱାମୀ ପ୍ରତି ଏକାଗ୍ର, ଭୂମିରେ ଶୋଇଯାଇ, ଶରୀର ଶୀତ ଋତୁରେ ପଦ୍ମ ଭଳି ଶିରି ଯାଇଥିଲା। ରାବଣଙ୍କୁ ଆଶା ଛାଡ଼ି, ମୃତ୍ୟୁ ନିମିତ୍ତେ ନିଶ୍ଚିତ, ମୃଗନୟନୀ ସୀତାକୁ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଚିହ୍ନିଲି। ଏପରି ରୂପର ଜନାନୀ, ରାମଙ୍କର ପ୍ରଶସ୍ତ ପତ୍ନୀ, ଦେଖି ମୁଁ ଶିଂଶପା ଗଛରେ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଲି। ଏପରି ଦେଖିବା ସମୟରେ, ମୁଁ ରାବଣଙ୍କର ରାଜପାଳରୁ ଗୁଞ୍ଜନ ଶୁଣିଲି, ଗଣ୍ଡ ଓ ଗୁଂଗୁ ନୂପୁର ଶବ୍ଦ ମିଶି, ଗଭୀର ଏବଂ ମନୋହର। ଏହା ଦେଖି ମୁଁ ଅତି ଚିନ୍ତିତ ହେଇ, ମୋର ନିଜ ରୂପ ଲୁଚାଇ, ଶିଂଶପା ଗଛର ଘନ ପତ୍ରରେ ପକ୍ଷୀ ଭଳି ଲୁଚି ରହିଲି। ତାପରେ ରାବଣଙ୍କର ମହିଳାମାନେ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ସୀତା ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲେ। ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତି ଦେଖି, ରୂପବତୀ ସୀତା ତାଙ୍କର ଉରୁ ଭିତରକୁ ଟାଣି, ନିଜ ଅଂଗ ହାତରେ ଢାକିଲେ। ଭୟିତ, ଅତି ଦୁଃଖିତ, ଚାରିପାଖ ଦେଖି, କୌଣସି ରକ୍ଷକ ନାହିଁ, କମ୍ପିତ, ତପସ୍ୟାରେ ଏକାଗ୍ର ଥିଲେ। ଦଶଗ୍ରୀବ ଦୁଃଖରେ ବିଆପ୍ତ ହୋଇ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତୁମ ପାଖରେ ପଡ଼ିଛି—ମୋତେ କୃପା ଦେଖା।" "ଯଦି ଅଭିମାନରେ ତୁମେ ମୋତେ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ନାହିଁ, ତେବେ ଦୁଇ ମାସ ପରେ, ସୀତା, ମୁଁ ତୁମ ରକ୍ତ ପିଇବି।" ରାବଣଙ୍କର ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମନର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ସୀତା ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବାକ୍ୟ କହିଲେ: "ନିଚ ରାକ୍ଷସ! ମୁଁ ଅସୀମ ତେଜସ୍ବୀ ରାମଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଦଶରଥଙ୍କର ପୁଅର ପତ୍ନୀ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଅଧିପତିଙ୍କର ଶ୍ରୀମତୀ।" "ତୁମେ ଏପରି ଅନୁଚିତ ବାକ୍ୟ କହିବାରେ, ତୁମ ଜିହ୍ବା କିପରି ପଡ଼ି ଯାଏନି? ତୁମ ଶକ୍ତି କ’ଣ, ନିଚ, ଯେ ମୋର ଶ୍ୱାମୀ ନଥିବାବେଳେ ମୋତେ ନେଇଛ?" "ବଡ ଆତ୍ମା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ତୁମେ ଚୁରିକରି ମୋତେ ନେଇଛ; ତୁମେ ରାମଙ୍କ ସମାନ ନୁହଁ, ତାଙ୍କ ସେବକ ହେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅଯୋଗ୍ୟ।" "ରାଘବ ଅଜୟ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ବୀର, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।" ଏପରି ଜନକୀ ଦଶାନନକୁ କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିଲେ। ତାପରେ ଦଶାନନ ଅଚନ୍ତିତ ଭାବରେ କ୍ରୋଧରେ ଅଗ୍ନି ଭଳି ଜଳିଉଠିଲେ, ତୀବ୍ର ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି ଦକ୍ଷିଣ ମୁଷ୍ଟି ଉଠାଇଲେ। ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆଗେଇଲେ, ନାରୀମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କରିଥିଲେ; ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କର ପତ୍ନୀ ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଉଠି, ମନ୍ଦୋଦରୀ ନାମକ ମହିଳା, ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠା, ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ; ପ୍ରେମରେ ବିଆପ୍ତ ହୋଇ ମଧୁର ବାକ୍ୟ କହିଲେ: "ସୀତା, ଯାହାର ପ୍ରତାପ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ତାଙ୍କୁ ତୁମେ କ’ଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ଏବେ ମୋ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କର; ଜାନକୀ ମୋଠାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନୁହଁ।" "ଦେବୀ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଏବଂ ଯକ୍ଷ ମହିଳାମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କର; ସୀତା ସହିତ କ’ଣ କରିବା?" ତାପରେ, ସେହି ମହିଳାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ରହି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ତୁରନ୍ତ ଉଠାଇ, ତାଙ୍କର ନିଜ ପାଳେ ନେଇ ଯାଇଲେ। ଦଶମୁଖ ଚାଲିଗଲାପରେ, ବିକୃତ ମୁହଁ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ସୀତାକୁ ଭୟଜନକ କଠୋର ଶବ୍ଦରେ ଦମକ ଦେଇଥିଲେ। ଜାନକୀ ସେମାନଙ୍କର ଶବ୍ଦକୁ ତିନି ଘାସ ଭଳି ଅପମାନ କଲେ, ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚାରଣ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥହୀନ ଥିଲା। ମାଂସ ଭୋଜୀ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଖାଲି ଦମକ ଦେଇ, ରାବଣଙ୍କୁ ସୀତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ବିବେଚନା କରି ଖବର ଦେଲେ। ଏହା ପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ, ଆଶା ଭଙ୍ଗ ଏବଂ କ୍ଳାନ୍ତ, ଦୁଃଖରେ ମୁହଁ ତଳି, ଶେଷରେ ଘୁମିଗଲେ। ସେମାନେ ଘୁମିଯିବା ପରେ, ସୀତା, ନିଜ ଶ୍ୱାମୀଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରତି ଏକାଗ୍ର, ଦୁଃଖରେ ଡୁବି ଦୁଃଖରେ ହାଇଗଲେ। ସେମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଉଠି, ତ୍ରିଜଟା ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ: "ତୁମେ ତ୍ୱରିତ ନିଜେ ଖାଇଯାଅ, ନ ଶ୍ୟାମ ନୟନୀ ସୀତାକୁ।" "ଏହି ଧର୍ମାତ୍ମା ଜନକର କନ୍ୟା, ଦଶରଥଙ୍କର ପୁଅର ପତ୍ନୀ—ଆଜି ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଚମକୁଥିବା ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲି।" "ଏହା ରାକ୍ଷସମାନେ ନଷ୍ଟ ହେବା ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାମୀ ବିଜୟ ଲାଗି ଉତ୍ତମ ଚିହ୍ନ; ଏହି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲେ, ଆମେ ରାଘବଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉପାୟ ଚାହିଁବା ଉଚିତ।" "ମୋତେ ଭଲ ଲାଗେ—ଆମେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ କୃପା ଚାହିଁବା; ଯଦି ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଏହି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖାଯାଏ—" "ତାହା ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଅପୂର୍ବ ଶୁଭ ଲାଭ କରେ; ମୈଥିଳୀ, ଜନକର କନ୍ୟା, ନମସ୍କାର କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କୃପା କରେ।" "ସେ ଏକାମାତ୍ର ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଅପାୟରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ।" ତାପରେ ସେ ଲଜ୍ଜାଶୀଳ ଯୁବତୀ, ଶ୍ୱାମୀଙ୍କର ବିଜୟର ଆଶାରେ ଆନନ୍ଦିତ, କହିଲେ: "ଯଦି ଏହା ଏଠି ଠିକ୍, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ତୁମ ଆଶ୍ରୟ ହେବି; ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ବିଆପ୍ତ ସୀତାକୁ ଦେଖି—" ମୁଁ ଶିଂଶପା ଗଛରେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ଚିନ୍ତା କରିଲି, କିନ୍ତୁ ମୋର ମନ ଶାନ୍ତି ନ ପାଇଲା; କିପରି ଜନକୀ ସହିତ କଥା ହେବି, ଏହି ଭାବେ ଚିନ୍ତି ରହିଲି।