ହନୁମାନ୍ କଥା କହିଲେ, “ସେଠାରେ ମୁଁ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ସାରା ରାତି ଘୁଞ୍ଚିଲି, ରାବଣଙ୍କର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିଲି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲିନି। ରାବଣଙ୍କର ପାଳେସରେ ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖିବାରୁ ମୋ ମନ ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରେ ବୁଡିଗଲା, ଯାହାର ପାର ଦେଖିପାରିଲିନି। ଏହି ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ବିସ୍ମୟରେ ଏକ ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଘର-ବାଗିଚା ଦେଖିଲି, ଯାହା ସୁନାର ଦେୱାଳିରେ ଘେରାଯାଇଥିଲା। ମୁଁ ସେ ଦେୱାଳିକୁ ଉଡ଼ି ଉପରେ ଯାଇ ଦେଖିଲି, ଅନେକ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଶିଂଶପା ଗଛ ଅଶୋକ ବାଟିକାର ମଧ୍ୟରେ ଅଛି। ମୁଁ ତାହାରେ ଚଢ଼ିବା ସମୟରେ ଦେଖିଲି, ଏକ ସୁନାର କଦଳି ବନ ଅଛି; ଶିଂଶପା ଗଛଠାରେ ଦୂରେ ନୁହେଁ, ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ମହିଳା ଦେଖିଲି। ତାଙ୍କର ଚମକୁ ଶ୍ୟାମ, ପଦ୍ମପତ୍ର ସଦୃଶ ଚୋଖ, ମୁଁ ଦେଖିଲି ତାଙ୍କର ମୁଖ ଉପବାସରେ କ୍ଷୀଣ, ଏକମାତ୍ର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚୁଲ ଧୂଳିରେ ମିଶିଯାଇଛି। ସେ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଖାଇଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲେ, ମେଘା ମଧ୍ୟରେ ହରିଣୀ ପରି, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଭୟ ଦେଉଥିଲେ। ସୀତା ଏକ ଚଟା ଚୁଟି ରଖିଥିଲେ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଭୂପରେ ଶୁଇଥିଲେ, ମନ ଶ୍ୱାମୀରେ ଲଗାଇ ରଖିଥିଲେ, ଦେହ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଶୀତ ଋତୁରେ ପଦ୍ମ ପରି। ରାବଣଙ୍କୁ ଆଶା ତ୍ୟାଗ କରି, ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିଲେ, ମୃଗନୟନୀ ତ୍ୱରିତ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆସିଲେ। ଏପରି ମହିଳା, ରାମଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତ୍ନୀ, ଦେଖି ମୁଁ ଶିଂଶପା ଗଛରେ ରହି ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲି। ତାପରେ ମୁଁ ଶୁଣିଲି, ରାବଣଙ୍କର ପାଳେସରୁ ଗୁଣ୍ଡ ଓ ଗୁଂଜଣ ମିଶିଥିବା ଶବ୍ଦ, ଗୁଡ଼ିକା ଓ କାନ୍କଣର ଝଙ୍କାର ଶୁଣିଲି। ଏହି ଦେଖି ମୁଁ ଭୟ ଭିତିରେ ମୋ ଅସଲି ରୂପରୁ ଅପସାରି, ଶିଂଶପା ଗଛର ଘନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ପକ୍ଷୀ ପରି ଲୁଚି ରହିଲି। ସେତିକି ରାବଣଙ୍କର ଅନେକ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ସୀତା ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲେ। ରାକ୍ଷସମହାରାଜ ଦେଖି ସୀତା, ରୂପବତୀ, ତାଙ୍କର ଉରୁ ସଂକୋଚ କରି, ଅଂଜଳିରେ ଅପୁର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତନ ଢାକିଲେ। ଭୟରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ, ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ, କିଏ ରକ୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ, କମ୍ପିଥିଲେ, ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ। ଦଶମୁଖ ରାବଣ ଦୁଃଖରେ ଭରି ନତମସ୍ତକ ହୋଇ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ଶିର ନମାଇଛି—ମୋତେ ଦୟା କର।” “ଯଦି ତୁମେ ଅହଂକାରରେ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହିଁ, ମୂର୍ଖେ, ତେବେ ଦୁଇ ମାସ ପରେ ମୁଁ ତୁମ ରକ୍ତ ପିଇବି।” ରାବଣଙ୍କର ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ସୀତା ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ କହିଲେ, “ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ! ମୁଁ ରାମଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଅସୀମ ତେଜସ୍ବୀ, ଦଶରଥଙ୍କର ବହୁ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରାଜାର ବହୁ। ଏପରି ଅଶ୍ଳୀଳ ଶବ୍ଦ କହିବାରେ ତୁମ ଜିଭ କାହିଁକି ଝରି ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ? ତୁମର କିଏ ଶକ୍ତି, ଦୁଷ୍ଟ, ଯାହାରେ ମୋ ଶ୍ୱାମୀ ନଥିବା ସମୟରେ ମୋତେ ନେଇଛ? ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ, ଦୁଷ୍ଟ, ମୋତେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନୁଷ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବା ନାହିଁ; ତୁମେ ରାମଙ୍କର ସମ୍ମାନ ନୁହେଁ, ତାଙ୍କର ଦାସ ହେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅଯୋଗ୍ୟ। ରାଘବ ଅଜୟ, ସତ୍ୟବାନ, ବୀର, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।” ଏପରି ଜନକୀ ଦଶାନନକୁ କଠୋର ଶବ୍ଦ କହିଲେ। ତାହାରେ ରାବଣ ଅତି କ୍ରୋଧରେ ଦେହି, ଅଗ୍ନି ପରି ଆଗିଯାଇଲା, ଭୟଙ୍କର ଚୋଖ ଖୋଲି, ଡାହାଣ ହାତ ଉଠାଇଲା। ସେ ମୈଥିଳୀକୁ ମାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲା, ରାବଣଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରି ଉଠିଲେ; ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଏକା, ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ମନ୍ଦୋଦରୀ ନାମକ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ, ପ୍ରେମରେ ଭରି ମୃଦୁ ଶବ୍ଦ କହିଲେ, “ସୀତାଙ୍କର ଶୌର୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ତୁମେ ମୋ ସହ ଆନନ୍ଦ କର; ଜାନକୀ ମୋଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୁହେଁ। ଦେବୀ, ଗନ୍ଧର୍ବୀ, ଯକ୍ଷୀମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦ କର; ସୀତାରେ ତୁମର କଣ ଆବଶ୍ୟକ?” ତାପରେ ଏହି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଘେରାଯାଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ତୁରନ୍ତ ବାହାରି ନିଜ ପାଳେସକୁ ନେଇଯାଇଲେ। ଦଶମୁଖ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ବିକୃତ ମୁଖ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ସୀତାଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଓ କଠୋର ଶବ୍ଦରେ ଭୟ ଦେଉଥିଲେ। ଜାନକୀ ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦକୁ ତୁଳସୀ ପରି ଅପମାନ କଲେ, ତାଙ୍କ ଚିତ୍କାର ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥହୀନ ଭାବରେ ଅନୁଭବ କଲେ। ରାକ୍ଷସୀମାନେ ମାଂସ ଖାଇଥିବା, ଖାଲି ଭୟ ଦେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ରାବଣଙ୍କୁ ସୀତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ବିବେଚନା କରି ଖବର ଦେଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ନିରାଶ ହୋଇ, ଉପକ୍ରମ ଅସଫଳ ହୋଇ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଶୁଇପଡ଼ିଲେ। ସମସ୍ତେ ଶୁଇଯିବା ପରେ, ସୀତା, ଶ୍ୱାମୀଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ନିବେଶିତ, ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଶୋକ କରିଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ତ୍ରିଜଟା ଉଠି ଏହି ଶବ୍ଦ କହିଲେ, “ତୁମେ ତୁମେ ନିଜେ ଖାଇଯାଉ, ସୀତା, ଶ୍ୟାମ ଚୋଖ ଥିବା, ତାଙ୍କୁ ଖାଇବେ ନାହିଁ। ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଦଶରଥଙ୍କର ବହୁ—ଆଜି ମୁଁ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲି। ଏହା ରାକ୍ଷସମାନେ ନଶ୍ଟ ହେବା ଓ ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାମୀ ଜୟ କରିବା ଭବିଷ୍ୟତ ଦେଖାଉଛି; ଏହା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ—ରାଘବଙ୍କଠାରେ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ରକ୍ଷା ଚାହିଁବା ଉଚିତ। ଆମେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ କ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଉଚିତ; ଏହି ମୋତେ ଭଲ ଲାଗୁଛି। ଏପରି ଦୁଃଖିତ ଲୋକ ନିଜରେ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲେ— ସେ ବିଭିନ୍ନ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖ ପାଇଥାଏ; ମୈଥିଳୀ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଜନକର ଝିଅ, ନମସ୍କାର କରିଥିବାକୁ ଦୟା କରିଥାଏ। ସେ ଏକା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ମହା ଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ।