ହନୁମାନଙ୍କୁ କହାଯାଇଥିଲା, "ହେ ବୀର, ତୁମର ପ୍ରତାପରେ ଲଙ୍କା ନଗରୀ ଜିତି ନିଆଯାଇଛି; ଏହିପରି, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଅପରାଜିତ କରିପାରିବେ।" ତାପରେ, ହନୁମାନ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାତି ଲଙ୍କାରେ ଘୁଡ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ; ରାବଣଙ୍କର ଅନ୍ତଃପୁର ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ରାବଣଙ୍କର ପ୍ରାସାଦରେ ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ବିରହର ଅପାର ଦୁଃଖରେ ହନୁମାନ ଡୁବିଗଲେ, ଏହି ଦୁଃଖର ଶୀର୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ସେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। ଏହି ଦୁଃଖରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଗୃହବାଗ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ସୁନା ଦେଉଳିରେ ଘିରାଯାଇଥିଲା। ଦେଉଳି ଉପରେ ଲାଘି ହନୁମାନ ଅନେକ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଅଶୋକ ବାଟିକାର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଶିଂଶପା ଗଛ ଦେଖିଲେ। ସେ ଗଛ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସୁନା ରଙ୍ଗର କଦଳୀବନ ଦେଖିଲେ; ଶିଂଶପା ଗଛ ନିକଟରେ ଏକ ଅତି ମନୋହର ଅଂଗର ମହିଳା ଦେଖିଲେ। ସେ ମହିଳା ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ପଦ୍ମପତ୍ର ଦୃଷ୍ଟି, ଉପବାସରେ ମୁହଁ କ୍ଷୀଣ, ଏକ ଦୁଇ ଗା ଲଗାଇଥିବା, ଚୁଲ ଧୂଳିରେ ମାଳିନ୍ୟ। ସୀତା ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଖାଇଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହରିଣୀ ପରି ରହିଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବାରମ୍ବାର ଭୟଭୀତ କରୁଥିଲେ। ସୀତା ଚୁଲକୁ ଏକ ଚୋଟିରେ ଗୁଞ୍ଜି, ଅତି ବିନୀତ, ମନ ଶ୍ବାମୀ ଉପରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ଜମିରେ ପଡ଼ି, ଶରୀର କ୍ଷୀଣ, ଶୀତକାଳର ପଦ୍ମ ପରି ଅଳସ। ରାବଣଙ୍କୁ ଭାବରେ ଆଶା ଛାଡ଼ି, ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ଅଜଣା ଭାବରେ ମୃଗନୟନୀ ସୀତାକୁ ହନୁମାନ ଖୋଜି ପାଇଲେ। ଏପରି ମହିଳା, ଶ୍ରୀରାମଙ୍କର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତ୍ନୀ, ଦେଖି ହନୁମାନ ଶିଂଶପା ଗଛ ଉପରେ ରହି ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ତାପରେ ରାବଣଙ୍କର ପ୍ରାସାଦରୁ ଅଙ୍ଗଦ୍ଧ୍ୱନି, ଚୁଡ଼ି-ପାଏଁ ଗଂଗୁର ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଗଭୀର ରବ ଶୁଣିଲେ। ହନୁମାନ ଅତି ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହୋଇ, ନିଜ ନିଜ ରୂପ ଉପସାରି, ଶିଂଶପା ଗଛର ଘନ ପତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପକ୍ଷୀ ପରି ଲୁଚିଗଲେ। ତାପରେ ରାବଣଙ୍କର ନାରୀମାନେ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ସୀତା ରହିଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲେ। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ମହାପତି ଦେଖି, ସୀତା ଅପୂର୍ବ ଅଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଜଂଘା ଭିତରେ ଟାଣି, ଆପଣ ଅଙ୍ଗ ପାଖରେ ଚେପି, ଅତି ଭୟଭୀତ ହେଲେ। ସୀତା ଚାରିପାଖ ଦେଖି, କୌଣସି ରକ୍ଷାକାରୀ ନାହିଁ, ଅତି ଭୟଭୀତ, ତ୍ରାସିତ, ତାପସ୍ୟାରେ ଲଗ୍ନ ହେଲେ। ଦଶମୁଖ ରାବଣ ଦୁଃଖରେ ଭରି, ସୀତାକୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ହେଉଁ, ତୁମ ପାଖରେ ପଡ଼ିଛି—ମୋତେ ଦୟା କର।" "ଯଦି ତୁମେ ଅଭିମାନରେ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରିନଥିବା, ଦୁଇ ମାସ ପରେ, ସୀତା, ମୁଁ ତୁମର ରକ୍ତ ପିଇବି।" ଏହି ରାବଣଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ମନର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସୀତା ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ କହିଲେ: "ନିଚ ରାକ୍ଷସ! ମୁଁ ଅପାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାମଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଦଶରଥଙ୍କର ପୁତ୍ରବଧୁ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରାଜାଙ୍କର ଦୁହିତା।" "ଏପରି ଅପମାନଜନକ ଶବ୍ଦ କହିବାରେ ତୁମର ଜିହ୍ବା କାହିଁକି ଚୁଇଁ ଯାଇନାହିଁ? ତୁମର କେତେ ଶକ୍ତି, ନିଚ, ଯେ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ଅନୁପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ ମୋତେ ନେଇଛ?" "ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟ, ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କରି ମୋତେ ଚୋରି ନେଇଛ; ତୁମେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମାନ ନୁହଁ, ତାଙ୍କ ଦାସ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ।" "ରାଘବ ଅପରାଜିତ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ବୀର, ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।" ଏପରି ଜନକୀ ଦଶାନନଙ୍କୁ କଠୋର ଶବ୍ଦ କହିଲେ। ରାବଣ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଅତି କ୍ରୋଧରେ ଅଗ୍ନି ପରି ତିବ୍ର ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି, ଦକ୍ଷିଣ ମୁଠି ଉଠାଇଲେ। ସେ ମୈଥିଲୀକୁ ମାରିବାକୁ ଯାଇଲେ, ନାରୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରିଲେ; ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ପତିଙ୍କର ମହିଳା, ମନ୍ଦୋଦରୀ ନାମ, ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାବଣଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ, ଏବଂ ପ୍ରେମରେ ଭରି, ମଧୁର ଶବ୍ଦ କହିଲେ। "ସୀତା, ଯାହାର ପ୍ରତାପ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ତାଙ୍କୁ ତୁମେ କାହିଁକି ଚାହୁଛ? ଏବେ ମୋ ସହ ଆନନ୍ଦ କର; ଜାନକୀ ମୋଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନୁହଁ।" "ତୁମେ ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରିପାର; ସୀତା ସହ କାହିଁକି?" ତାପରେ, ସେ ମହାରାକ୍ଷସ, ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଠାଇ, ତାଙ୍କର ନିଜ ପ୍ରାସାଦକୁ ନେଇଯାଇଲେ। ଦଶମୁଖ ଚାଲିଗଲାବେଳେ, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ସୀତାକୁ ଭୟଭୀତ କରିବା ପାଇଁ କଠୋର ଓ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କହିଲେ। ଜାନକୀ ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦକୁ ତୁଳସୀପତ୍ର ପରି ଅପମାନ କଲେ; ତାଙ୍କର ଦେଉଁ ଚିତ୍କାର ମଧ୍ୟ ସୀତା ପାଖରେ ଅର୍ଥହୀନ ହୋଇଗଲା। ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଖାଲି ଭୟ ଦେଉଥିଲେ, ଭୟଭୀତ କରିଥିଲେ; ସୀତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟକୁ ରାବଣଙ୍କୁ ଖବର କଲେ। ତାପରେ ସମସ୍ତ ନାରୀମାନେ ଏକାଠି, ଆଶା ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ଉପକ୍ରମ ଅସଫଳ, ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତେ ନିଦ୍ରା ଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଶୁଇଯିବା ପରେ, ସୀତା, ପତିଙ୍କର ଭଲରେ ଲଗ୍ନ, ଦୁଃଖରେ ତରସି, ଦୁଃଖରେ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଉଠି, ତ୍ରିଜଟା କହିଲେ: "ତୁମେ ତ୍ୱରିତ ଭାବରେ ନିଜେ ନିଜେ ଖାଇଯାଉ, ସୀତାକୁ ନୁହଁ, ଯାହାର ଚକ୍ଷୁ ଶ୍ୟାମ।" "ଏହି ଧର୍ମାତ୍ମା ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଦଶରଥଙ୍କର ପୁତ୍ରବଧୁ—ଆଜି ମୁଁ ଭୟଙ୍କର, ରୋମାଞ୍ଚକର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଛି।" "ଏହି ସ୍ୱପ୍ନ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ବିନାଶ ଓ ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କର ବିଜୟ ଅନୁସୂଚିତ କରେ; ଏହିପରି, ଆମେ ରାଘବଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ନେବା ଉଚିତ।" "ଆମେ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଦୟା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ମୋତେ ଭଲ ଲାଗେ। ଯଦି ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଥିବା ଜଣେ ମହିଳା ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ—" "ସେ ବିଭିନ୍ନ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଅପୂର୍ବ ସୁଖ ପାଇଥାଏ; ମୈଥିଲୀ, ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଜଣେ ଅନୁଗ୍ରହଶୀଳା, ଯେ ନମସ୍କାର କରେ ତାଙ୍କୁ ଦୟା କରିଥାଏ।" "ସେ ଏକା ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ।" ଏପରି ଲଜ୍ଜାଶୀଳା ଯୁବତୀ, ତାଙ୍କର ପତିଙ୍କର ଆସନ୍ତା ବିଜୟ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।