ମୁଁ ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଥିଲି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ମୋତେ ଗିଳିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମହାନ ଓ ଭୟଜନକ ମୁହଁ ଆଉ ଆଉ ବଡ଼ ହେଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ମୋ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଆକୃତିକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ନା ମୋତେ ଦେଖିପାରିଲେ। ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୋ ଦୈତ୍ୟୀ ଆକୃତିକୁ ସଂକୋଚିତ କରି, ସିଂହିକାର ହୃଦୟକୁ ଧରି, ଆକାଶକୁ ଲାଫିପଡ଼ିଲି। ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ, ତାଙ୍କର ହାତ ଚାଲିଯାଇ, ଲୁଣା ଦୁଧ ସମୁଦ୍ରକୁ ଢଳିପଡ଼ିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଉଖିଁ ଦେଇଥିଲି, ସେ ଏକ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଉଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ମୁଁ ଆକାଶରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୃଦୁ ସ୍ୱର ଶୁଣିଲି—“ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ସିଂହିକାକୁ ହନୁମାନ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବଧ କରିଛନ୍ତି।” ସିଂହିକାକୁ ବଧ କରି, ମୁଁ ମୋ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ମରଣ କଲି, ଦୂର ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇ, ପାହାଡ଼ରେ ଶୋଭିତ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସହର ଦେଖିଲି। ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଏହି ସହର, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ନିବାସ ସ୍ଥାନ ଲଙ୍କାକୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ପହଞ୍ଚିଲି। ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ମୋତେ ଦେଖି ପାରିଲେନି, ମୁଁ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଲଙ୍କାକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଲି। ସେଠାରେ ଏକ ମହିଳା ଦେଖାଦେଲେ, ଯେଉଁଠି ଘନ ମେଘ ପରି ତାଙ୍କର ରୂପ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ସେ ମହିଳା ବଡ଼ ହସି ହସି, ଆଗରେ ଦଢ଼ିଲେ, ତାଙ୍କର କେଶ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳି ଉଠୁଥିଲା, ମୋତେ ମାରିଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ। ମୁଁ ବାମହସ୍ତରେ ଏକ ଘୁସି ମାଡ଼ି ସେଇ ଭୟଙ୍କର ମହିଳାକୁ ପରାଜିତ କଲି, ସେ ଭୟାକୁଳ ହୋଇ ମୋତେ କହିଲେ—“ବୀର, ତୁମ ଶୌର୍ୟରେ ଲଙ୍କା ସହର ଜିତି ନେଇଛ; ଏହିପରି ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବିଜୟ କରିବେ।” ତା'ପରେ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାତି ଲଙ୍କାରେ ଘୁରି ଘୁରି ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିଲି, ରାବଣଙ୍କର ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିଲି, କିନ୍ତୁ ସୁନ୍ଦର କଟିବନ୍ଧା ସୀତାକୁ ଦେଖିପାରିଲିନି। ରାବଣଙ୍କର ମହଲରେ ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ମୋ ମନ ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଗଲା, ଯାହାର କୂଳ ମୁଁ ଦେଖିପାରିଲିନି। ଏପରି ଦୁଃଖିତ ହେବାବେଳେ ମୁଁ ଏକ ଅତି ଉତ୍ତମ ଉଦ୍ୟାନ ଦେଖିଲି, ଯାହା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାଚୀରରେ ଘେରାଯାଇଥିଲା। ସେଇ ପ୍ରାଚୀର ଉପରେ ଲାଫି ଗଲି, ଅନେକ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଶିଂଶପା ଗଛ ଦେଖିଲି, ଯାହା ଅଶୋକବାଟିକାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଥିଲା। ମୁଁ ଏହି ଗଛ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଙ୍ଗର କଦଳୀବନ ଦେଖିଲି; ଶିଂଶପା ଗଛଠାରୁ ଦୂରେ ନୁହଁ, ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ମହିଳାକୁ ଦେଖିଲି। ସେ ଅଳ୍ପବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଦେହ ଉପବାସରେ କ୍ଷୀଣ, ଲୋଟସ ପତ୍ର ସମାନ ଚକ୍ଷୁ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ମାଟି ଲଗା କେଶ ଏକ ବିନାରେ ବନ୍ଧା, ଚୁପ୍ଚାପ ଭୂମିରେ ଶୋଇଥିଲେ, ମନେ ମନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ, ଦୁଃଖରେ ଅତି କ୍ଷୀଣ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ, ଶୀତ ଋତୁରେ କମଳ ଫୁଲ ପରି ମୁଲାଇଯାଇଥିଲେ। ସେ ଚାରିପାଖରେ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଭକ୍ଷକ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ସେ ମୃଗୀ ପରି, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଠୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ଧମକ ମୁଁ ଦେଖିଲି। ସୀତା ଆଶା ଛାଡ଼ି, ମୃଗନୟନୀ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଥିଲେ, ମୁଁ ସେଉଁଠି ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଖୋଜି ପାଇଲି। ଏପରି ଦିବ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ ରାମଙ୍କର ପତ୍ନୀକୁ ଦେଖି, ମୁଁ ଶିଂଶପା ଗଛ ଉପରେ ଲୁଚି ରହିଲି। ଏହି ସମୟରେ ରାବଣଙ୍କର ମହଲରୁ ଗୁଞ୍ଜନ ଶବ୍ଦ, କମରବନ୍ଧ ଓ ଅଳଙ୍କାରର ଝଙ୍କାର ଶୁଣିଲି। ଆତୁର ହୋଇ, ମୁଁ ମୋ ସତ୍ୟ ଆକୃତିକୁ ଲୁଚାଇ, ଶିଂଶପା ଗଛର ଘନ ପତ୍ରମଧ୍ୟରେ ପକ୍ଷୀ ପରି ଲୁଚି ରହିଲି। ତା'ପରେ ରାବଣଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠି ସୀତା ଥିଲେ। ରାକ୍ଷସମୁକ୍ତିର ନାୟକ ଦେଖି, ସୀତା ଲଜ୍ଜାରେ ତାଙ୍କର ଉରୁକୁ ଭିତରକୁ ଟାଣି ନେଲେ, ଦେହ ଆଞ୍ଚଳରେ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ, ଭୟଭୀତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଚାରିପାଖ ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଥିଲେନି। ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ, ଦୁଃଖରେ ଅତିବ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୁଁ ତୁମ ପାଖରେ ନମିଲି, ଦୟାଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ।” “ଯଦି ଅଭିମାନରେ ତୁମେ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହ, ତେବେ ଦୁଇ ମାସ ପରେ ମୁଁ ତୁମ ରକ୍ତ ପିଇଦେବି।” ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସୀତା କ୍ରୋଧରେ ଅତି ଆଗ୍ନିଗର୍ଭ ହୋଇ, ଉତ୍ତମ କଥା କହିଲେ—“ହେ ନିଚ୍ଚ ରାକ୍ଷସ! ମୁଁ ଅପାର ତେଜ଼ ଧାରଣ କରୁଥିବା ରାମଙ୍କର ପତ୍ନୀ, ଦଶରଥଙ୍କର ବଧୁ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶର ରାଜପୁତ୍ରୀ। ଏପରି ଅଶୁଭ କଥା କହିବାକୁ ତୁମ ଜିହ୍ୱା କିପରି ପଡ଼ିଯାଇନି? ତୁମେ କେଉଁ ଶକ୍ତିରେ, ମୋ ସ୍ୱାମୀ ନଥିବାବେଳେ ମୋତେ ଧରିଛ? ତୁମେ ଏଠାକୁ ଆସିଛ, ଦୁଷ୍ଟ, ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖାନଥିବାବେଳେ ମୋତେ ହରିଛ; ତୁମେ ରାମଙ୍କ ସମାନ ନୁହଁ, ତାଙ୍କର ଦାସ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ। ରାଘବ ଅଜୟ, ସତ୍ୟବାନ, ବୀର ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।” ସୀତାଙ୍କ ଏହି କଠୋର ଉତ୍ତରରେ ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ଏକାଏକି କ୍ରୋଧରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦହିଉଠିଲେ, ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି, ଡାହାଣ ହସ୍ତ ଉଠାଇଲେ। ସେ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ, ମହିଳାମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କଲେ; ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ମନ୍ଦୋଦରୀ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଉଠି, ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ, ପ୍ରେମରେ ଅତିଭୂତ ହୋଇ ମଧୁର କଥା କହିଲେ—“ସୀତାଙ୍କର ଶୌର୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ତାଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ କ'ଣ କରିବ? ଏବେ ମୋ ସହ ଆନନ୍ଦ କର; ଜାନକୀ ମୋଠାରୁ ଉତ୍ତମ ନୁହଁ। ଦେବୀ, ଗନ୍ଧର୍ବୀ, ଯକ୍ଷକନ୍ୟାମାନେ ଅଛନ୍ତି, ତୁମେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦ କର; ସୀତା ସହ କ'ଣ କରିବ?” ଏପରି କହି, ସେ ମହାବଳୀ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ମହିଳାମାନେ ଘେରି ତାଙ୍କର ମହଲକୁ ନେଇଗଲେ। ଦଶମୁଖୀ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ସୀତାଙ୍କୁ କଠୋର ଓ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ଧମକ ଦେଇ ଶୁରୁ କଲେ। ଜାନକୀ ସେମାନଙ୍କର କଥାକୁ ଘାସ ପରି ଅମାନ୍ୟ କଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଗର୍ଜନ ମଧ୍ୟ ସୀତାଙ୍କୁ କିଛି ପ୍ରଭାବିତ କଲା ନାହିଁ।