ମକଡ଼ାମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସିରେ ଜାଙ୍ଗଳର ଶାଖା ଉପରେ ଦାଢ଼ି ଧରି, ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚିରା ଉଡ଼ାଇ ଆନନ୍ଦ ମନାଇଲେ। ସେଠାରେ, ପବନପୁତ୍ର ହନୁମାନ୍ ଏମିତି ଗର୍ଜନ କଲେ, ଯେପରି ଗର୍ଜନା କରୁଥିବା ବାୟୁ ଗିରିଗୁହା ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ରହିଥାଏ। ଏହି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମହାବୀର ହନୁମାନ୍, ଗାଢ଼ ମେଘମାଳା ପରି ଦିଶୁଥିବା, ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ତମାନ୍ତି ଦେଖି ସମସ୍ତ ମକଡ଼ା ପ୍ରଣାମ କରି ହାତ ଜୋଡ଼ି ଦାଁଡ଼ାଇ ରହିଲେ। ହନୁମାନ୍, ପାହାଡ଼ ପରି ପ୍ରବଳ ଓ ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ, ଗଛ ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଏକ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଉପରେ ଅବତରଣ କଲେ। ସେ ଖୁସିରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପାହାଡ଼ୀ ଝରଣାରେ ଅବତରିଲେ, ଯେପରି ଏକ ପାହାଡ଼ ତାହାର ପଖ କଟାଯାଇ ଆକାଶରୁ ଖସିପଡ଼େ। ଏହାପରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ବାନର ଅନନ୍ଦରେ ହୃଦୟ ଭରି ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ଘେରି ଆସିଲେ। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଦେଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଲ୍ଲସିତ ହେଇ ମୁହଁ ଚମକାଇ ତାଙ୍କ ଆଗମନକୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ମକଡ଼ାମାନେ ମୂଳ ଓ ଫଳ ନେଇ ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। କିଛି ଖୁସିରେ ଗୀତ ଗାଇଲେ, କିଛି ଉଲ୍ଲାସର ଧ୍ୱନି କଲେ, ଆଉ ମୁଖ୍ୟ ବାନରମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ଗଛର ଶାଖା ଆଣିଲେ। ଏହାପରେ ମହାବୀର ହନୁମାନ୍, ଜାମ୍ବବାନ୍ ଓ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ବୟସ୍କ ବାନରମାନେଠାରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେଉଠାରେ, ସମ୍ମାନିତ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ହନୁମାନ୍ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ଏହି ମହାତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଲେ, "ସୀତା ଦେଖାଯାଇଛନ୍ତି।" ତାପରେ, ହନୁମାନ୍ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ହାତ ଧରି, ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତର ଏକ ମନୋହର ସ୍ଥାନରେ ବସିଲେ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯିବାପରେ, ହନୁମାନ୍ ମକଡ଼ାମାନେଠାରେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଅଶୋକବାଟିକାରେ ବସିଥିବା ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଛି।" ସେଉଠାରେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ସୀତା ଦୋଷରହିତ, ଏକମାତ୍ର ଚୋଟିରେ କେଶ ବାନ୍ଧିଥିଲେ, ଯୁବତୀ ଓ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଥିଲେ। ଉପବାସରେ କ୍ଷୀଣ, ମେଳା ଓ ଜଟା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ଥିଲେ—ଏହି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦ, "ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଛି," ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ମଧୁ ପରି ଶୁଣିଲେ। ହନୁମାନଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ବନରମାନେ ଖୁସିରେ ଉଲ୍ଲସିତ ହେଲେ; କିଏ ଶିସ୍କାର କଲେ, କିଏ ଗର୍ଜନ କଲେ, କିଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧ୍ୱନି କଲେ। କିଏ କିଏ ଚିଁ-ଚିଁ ଧ୍ୱନି କଲେ, କିଏ ପ୍ରତିଗର୍ଜନା କଲେ; କିଏ ଉଲ୍ଲାସରେ ତାଙ୍କର ଲମ୍ବା ପୁଛ ଉଁଚ କଲେ। ତାଙ୍କର ଲମ୍ବା ବକ୍ର ପୁଛ ଲମ୍ବାଇଲେ, କିଏ ଖୁସିରେ ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ଛୁଇଁଲେ। କିଏ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଉପରେ ଲାଫି ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅଙ୍ଗଦ ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମକଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତିରେ ତୁମ ସମ କେହି ନାହାନ୍ତି। ତୁମେ ଏତେ ବଡ଼ ସାଗର ଡାଙ୍ଗ କରି ଫେରିଛ, ମକଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଏକା ଆମ ପ୍ରାଣ ଦାତା। ତୁମ ଦୟାରୁ ଆମେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ପାରିବା। ତୁମର ଭକ୍ତି, ଶକ୍ତି, ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କୁ ଥାରୁ ଆମେ ଅନନ୍ୟ ହେଲୁ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ରାମଙ୍କର ଧର୍ମପତ୍ନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଛ, ଏହି ଭାଗ୍ୟରେ ରାମ ତାଙ୍କର ବିୟୋଗ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ିବେ।" ଏହାପରେ, ମକଡ଼ାମାନେ ଅଙ୍ଗଦ, ହନୁମାନ୍ ଓ ଜାମ୍ବବାନ୍ଙ୍କୁ ଘେରି, ପାହାଡ଼ର ବିସ୍ତୃତ ପଥର ଉପରେ ବସିଲେ। ସେଉଠାରେ, ସମସ୍ତେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା, ସାଗର ଡାଙ୍ଗ କରିବା, ଲଙ୍କା ଦର୍ଶନ, ସୀତା ଓ ରାବଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡ଼ି ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣିବାକୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କଲେ। ଏହିପରି, ଅଙ୍ଗଦ ପ୍ରଭୃତି ଅନେକ ବନରମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ଅଙ୍ଗଦ ଦେବତାମାନେ ସମ୍ମାନ ପାଉଥିବା ସ୍ୱର୍ଗର ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମହାନ୍ତ ହନୁମାନ୍ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଙ୍ଗଦ ସହିତ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଶିଖର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଲୋକମୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏବେ ଏହି ଅଂଶର ପଞ୍ଚାଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଶିଖରରେ ହନୁମାନ୍ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ବନର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଲ୍ଲସିତ ହୋଇ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଖୁସିର ମହୁର୍ତ୍ତରେ, ଜାମ୍ବବାନ୍ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ମହାବୀର ହନୁମାନ୍ଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ତୁମେ କିପରି ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲ, ସେଉଠାରେ ସେ କେମିତି ଅଛନ୍ତି? ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ରାବଣ ସେଉଠାରେ କିପରି ବ୍ୟବହାର କରୁଛି? ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ସଠିକ୍ ଭାବେ କହ।" "ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା କେମିତି ହେଲା, ସେ କଣ କହିଲେ? ଏହି ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ଶୁଣି, ଆମେ ପୁନି କଣ କରିବା ଉଚିତ ଭାବିବା। ଆମେ ଫେରିଆସିଛୁ, ଏଠି କଣ କହିବା ଓ କରିବା ଉଚିତ, କଣ ରକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର, ତୁମେ ସ୍ପଷ୍ଟ କର।" ଏଭଳି ଜାମ୍ବବାନ୍ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇ, ଅନନ୍ଦରେ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହନୁମାନ୍ ମନରେ ସୀତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ—"ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତର ଶିଖରରୁ ଲାଫି, ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରତୀରକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଥିଲି। ଯିବା ସମୟରେ ମୋ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ବାଧା ଆସିଲା, ଯାହା ସୁନା ରଙ୍ଗର ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ମନୋହର ପାହାଡ଼ ରୂପେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା।" "ସେଇ ପାହାଡ଼ ମୋ ପଥରେ ଅବରୋଧ ସୃଷ୍ଟି କଲା, ମୁଁ ତାହାକୁ ବିପଦ୍ ଭାବିଲି। ସେଇ ଦିବ୍ୟ, ସୁନା ଓ ଅତି ଉତ୍ତମ ପାହାଡ଼କୁ ଆଗକୁ ଯାଇ, ମୁଁ ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କଲି—'ମୁଁ ଏହି ବାଧା ଭାଙ୍ଗିବି।' ମୁଁ ମୋ ପୁଛ ଦେଇ ସେଇ ବଡ଼ ପାହାଡ଼କୁ ଆଘାତ କଲି...