ସେତେବେଳେ, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମିଶି, ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ—“ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ତୁମେ, ଖାସକରି ଦେବଲୋକର ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ତୁମେ।” ସେମାନେ ବିନତି କଲେ, “ହେ ବାହୁଶାଳୀ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ଏହି ପର୍ବତକୁ ଉଠାଇବା ଉଚିତ୍ ତୁମର।” ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ହୃଷୀକେଶ କୂର୍ମର ଆକାର ଧାରଣ କଲେ। ହରି ସମୁଦ୍ରରେ ଶୟନ କରି, ପର୍ବତଟିକୁ ତାଙ୍କ ପିଠରେ ରଖିଦେଲେ; ଏବଂ କେଶବ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା, ତାଙ୍କ ହାତରେ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ଧରିଲେ। ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ ପର୍ବତକୁ ମଥିଲେ। ଏହିଭଳି ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ଜୀବନବିଜ୍ଞାନର ଅଂଶରେ ଗଠିତ ଏକ ପୁରୁଷ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ସେ ପୁଣ୍ୟଶୀଳ, ହାତରେ ଦଣ୍ଡ ଏବଂ କମଣ୍ଡଳୁ ଧରିଥିଲେ; ସେ ଥିଲେ ଧନ୍ୱନ୍ତରି, ଏବଂ ସହିତ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଆପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ସମୁଦ୍ରମଥନରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ମହାନ୍ୟ ମହିଳାମାନେ ଆପ୍ସରା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହିପରି ଏକଠି ଷଷ୍ଟି କୋଟି ଆପ୍ସରା ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ସେବାକାରୀମାନେ ଅଗଣନୀୟ ଥିଲେ। ଦେବମାନେ କିମ୍ବା ଦାନବମାନେ କେହି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ; ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ମନାଯାଏ। ଏହା ପରେ, ଓ ରଘୁବଂଶର ଶୋଭା, ବରୁଣଙ୍କର କନ୍ୟା ବାରୁଣୀ, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ଦିତିର ପୁତ୍ରମାନେ ବାରୁଣୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଅଦିତିର ପୁତ୍ରମାନେ, ନିର୍ଦୋଷ ବାରୁଣୀକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଏଭଳି ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଅସୁର ହେଲେ, ଅଦିତିର ପୁତ୍ରମାନେ ସୁର ହେଲେ; ବାରୁଣୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାରେ ଦେବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏହିପରି, ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ନାମକ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଉଦ୍ଭବ ହେଲା; ଏହିପରି ଅମୃତ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ଏହାକୁ ନେଇ, ରାମ, ବଡ଼ ଶ୍ରେଣୀର ନାଶ ଘଟିଲା; ଅଦିତିର ପୁତ୍ରମାନେ ଦିତିର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ସମସ୍ତ ଅସୁର ରାକ୍ଷସମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ; ଏକ ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯାହା ତିନି ଲୋକକୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଲା। ସମସ୍ତ କିଛି ନାଶ ହେବା ସମୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ମୋହନୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଶୀଘ୍ର ଅମୃତକୁ ହସ୍ତଗତ କଲେ। ଯେଉଁମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିକଟ କଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଃଶେଷ ହେଲେ। ଅଦିତିର ପୁତ୍ରମାନେ ଦିତିର ପୁତ୍ରମାନେ ଉପରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହେଲେ। ଏଠାରେ ଚପ୍ଟର ଶେଷ ହେଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ଦିତି ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ ନିହତ ହେବାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ସେ ତାଙ୍କର ପତି, ମାରୀଚର ପୁତ୍ର କଶ୍ୟପଙ୍କୁ କହିଲେ—“ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କର ପୁତ୍ରମାନେ ମୋର ପୁତ୍ରମାନେ ହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି; ଏବେ ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରି ଏମିତି ଏକ ପୁତ୍ର ଚାହୁଁଛି, ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ।” ସେଉଁଠି ଦିତି କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା କରିବି; ଆପଣ ମୋତେ ଏହି ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରବଧକ ପୁତ୍ର ପାଇପାରିବି।” ଦିତିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତେଜସ୍ୱୀ କଶ୍ୟପ ଦୟାପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱରେ କହିଲେ, “ତଥାସ୍ତୁ, ତୁମେ ଶୁଭ ହେଉ। ଶୁଦ୍ଧ ରୁହ; ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ଯଦି ଶୁଦ୍ଧ ରହିପାର, ତେବେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏମିତି ଏକ ପୁତ୍ର ପାଇବେ, ଯିଏ ତିନି ଲୋକକୁ ନଶ୍ଚିନ୍ନ କରିପାରିବ।” ଏହିପରି କହି, ତେଜସ୍ୱୀ ଋଷି ତାଙ୍କ ହାତରେ ଦିତିଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଛୁଇଁ, ଆଶୀର୍ବାଦ କରି, ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାକୁ ଯାଇପଡ଼ିଲେ। ତାଙ୍କ ପତି ଯିବା ପରେ, ଦିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ କୁଶପ୍ଲବ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତିନି ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସେବାରେ ନିୟୋଜିତ ହେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି, କୁଶ, କାଠ, ପାଣି, ଫଳ, ମୂଳ ଏବଂ ଯାହା ଆବଶ୍ୟକ ତାହା ଯୋଗାଇଦେଲେ। ତାଙ୍କର ଶରୀର ମାସାଜ୍ ଏବଂ କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ। ହଜାର ବର୍ଷରୁ କେବଳ ଦଶ ବର୍ଷ ବାକି ଥିବା ବେଳେ, ଦିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋର ତପସ୍ୟାର ଦଶ ବର୍ଷ ବାକି ଅଛି; ତାପରେ ତୁମେ ତୁମ ଭାଇକୁ ଦେଖିପାରିବ; ତୁମ ପାଇଁ ଯେଉଁ ପୁତ୍ର ମୁଁ ଜନ୍ମ ଦେବି, ସେ ତୁମ ସହ ତିନି ଲୋକ ଜୟ କରିବେ।” “ତୁମର ଅନୁରୋଧରେ, ତୁମ ମହାତ୍ମା ପିତା ମୋତେ ଏହି ଦୟା କରିଛନ୍ତି, ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷରେ ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଛନ୍ତି।” ଏହିପରି କହି, ଦିତି ଦିନ ମଧ୍ୟାନ୍ହ ସମୟରେ ଘୁମିଗଲେ, ଏବଂ ମୁଣ୍ଡର ସ୍ଥାନରେ ପାଦ ରଖିଦେଲେ। ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଅଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ହାସିଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏବେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ଶରୀରର ମୁଖ୍ୟ ମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଶକ୍ତିର ସାରାଧିକ ଦେଖାଇ, ତାଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ସାତ ଭାଗ କଟିଦେଲେ। ଏହି ଭାଗକୁ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଭାଜିତ କରୁଥିବା ବେଳେ, ତାହା ମଧୁର ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲା, ଏବଂ ଦିତି ଜାଗିଗଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଗର୍ଭକୁ କହିଲେ, “କାନ୍ଦନି, କାନ୍ଦନି,” ଏବଂ ତାହା କାନ୍ଦୁଥିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ତାହାକୁ ଭାଗ କରିଦେଲେ। ଦିତି କହିଲେ, “ମାରନି, ମାରନି,” ତେବେ ମାଆଙ୍କ କଥାକୁ ମାନି, ଇନ୍ଦ୍ର ପଛକୁ ହଟିଲେ। ତାପରେ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଦିତିଙ୍କୁ ନମ୍ରତାର ସହିତ କହିଲେ, “ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଶୁଦ୍ଧ ନ ଥିଲ; ମୁଣ୍ଡ ଅବସ୍ଥାନରେ ପାଦ ରଖି ଘୁମିଗଲେ।