ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷିମୁନି, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ନାଗମାନେ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ହେଲେ। ଏପଟେ, ମହାବଳୀ ହନୁମାନ୍ ତାଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତିରେ ବନକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଲଙ୍କାନଗରୀକୁ ଅଗ୍ନିରେ ପୁରାଇଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମହାବୀର ହନୁମାନ୍ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହଲର ଶିଖରରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପୂଞ୍ଜା ଅଗ୍ନିର ମାଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଶ୍ମିରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିବା ଭଳି। ତା’ପରେ, ମହାବଳୀ ହନୁମାନ୍ ସମଗ୍ର ଲଙ୍କାକୁ ଏକାଠି କରି, ତାଙ୍କ ପୂଞ୍ଜାର ଅଗ୍ନିକୁ ସାଗରରେ ନିବାଇଦେଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ, ମହାର୍ଷିମାନେ ଅତିବିସ୍ମୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ସେମାନେ ଏହି ମହାବାନର ହନୁମାନ୍କୁ ଦେଖି, "ଏହି ତ ଅଗ୍ନିରୂପ କାଳ" ବୋଲି ଭାବିଲେ। ଏହି ଉତ୍ତରାଧୁନିକ ଅଞ୍ଚଳରେ, ମହାବଳୀ ହନୁମାନ୍ ଲଙ୍କାକୁ ଜଳନ୍ତ ଦେଖିଲେ, ଭୟଭିତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ଓ ଆତଙ୍କିତ ଥିଲେ। ତେଣୁ ହନୁମାନ୍ ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଗଲେ—ତାଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ଓ ଅନୁତାପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା: "ମୁଁ ଏହି ଲଙ୍କାକୁ ଜଳାଇ କ’ଣ କରିଦେଲି?" ବଡ଼ ଧନ୍ୟ ସେମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନରେ ରତ ଥାଇ, କ୍ରୋଧକୁ ଦମନ କରିପାରନ୍ତି—ଯେପରି ଅଗ୍ନିକୁ ପାଣିରେ ନିବାଇଦିଅନ୍ତି। "କିଏ କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ୟାୟ କରିନଥାଏ? କ୍ରୋଧରେ ବ୍ୟକ୍ତି ବଡ଼ମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହତ୍ୟା କରିପାରେ; କ୍ରୋଧରେ ସଜ୍ଜନଙ୍କୁ କଠୋର କଥା କହିଦେଇପାରେ। କ୍ରୋଧିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଭଲ-ମନ୍ଦ ଭେଦ କରିପାରେନାହିଁ; କ୍ରୋଧୀ ଲୋକ ପାଇଁ କିଛି ବାଧା ନାହିଁ। ଯିଏ ଧୈର୍ୟ ଧରି କ୍ରୋଧକୁ ସର୍ପ ତାଙ୍କ ପୁରୁଣା ଚର୍ମ ପରି ଛାଡ଼ିଦିଏ, ସେଠି ଏକ ମହାପୁରୁଷ ହେବେ।" "ମୋତେ ଲଜ୍ଜା ଲାଗେ, ମୁଁ ଅବିବେକୀ, ନିର୍ଲଜ୍ଜ ଓ ପାପୀ, ଯିଏ ସୀତାଙ୍କୁ ମନେ ରଖିନଥିଲି ଏବଂ ମୋ ପ୍ରଭୁଙ୍କ କାମକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲି। ଯଦି ସମସ୍ତ ଲଙ୍କା ଜଳିଗଲା, ନିଶ୍ଚୟ ଜାନକୀ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯିବେ; ମୋ ଅବିବେକରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିନଷ୍ଟ ହେଲା। ଯାହା ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥିଲା, ତାହା ନଷ୍ଟ ହେଲା; ଲଙ୍କା ଜଳାଉଥିବା ବେଳେ ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିଲିନି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଛୋଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଫଳ ହେଲା, କିନ୍ତୁ କ୍ରୋଧରେ ମୁଁ ମୂଳକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲି। ଜାନକୀ ନିଶ୍ଚୟ ନଶ୍ଟ ହେଲେ—ଏଠାରେ ଅଜଳା ଲଙ୍କା ଦେଖାଯାଉନାହିଁ; ସମସ୍ତ ନଗରୀ ଭସ୍ମ ହୋଇଗଲା।" "ଯଦି ମୋ ଭୁଲରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ବିଫଳ ହେଲା, ତେବେ ଏଠାରେ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁଁ ମୋ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ମୁଁ ଏଠି ଅଗ୍ନିକୁ ପଡ଼ିବି କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ର ଅଗ୍ନିର ମୁଖରେ ପଡ଼ିବି? କିମ୍ବା ଏଠି ମୋ ଦେହକୁ ସମୁଦ୍ର ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେଇଦେବି? ମୁଁ କିପରି ବଞ୍ଚିଥିବାବେଳେ ବାନରରାଜଙ୍କୁ କିମ୍ବା ସେଇ ଦୁଇ ଶୂରବୀର ଭାଇଙ୍କୁ ମୁହଁ ଦେଖାଇପାରିବି, ଯେଉଁମାନେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲା? କ୍ରୋଧ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ବାନରମାନଙ୍କର ଏହି ଚଞ୍ଚଳ ସ୍ୱଭାବକୁ ସାରା ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରକାଶ କରିଦେଲି। ଅବଶ୍ୟ, ଏହି ଅସ୍ଥିର ଓ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଚିତ୍ତକୁ ଲଜ୍ଜା ଲାଗେ—ଏହି କାମନା ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅଧୀନ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ସୀତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିଲିନି।" "ଯଦି ସୀତା ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ତେବେ ସେଇ ଦୁଇଁଜଣ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେବେ; ତାଙ୍କ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଇଯିବେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭାଇଭାଗୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ କିପରି ଜୀବନ ଧାରଣ କରିପାରିବେ? ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶ ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ ହେଲା, ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ଡୁବିଯିବେ। ତେଣୁ ମୁଁ ଅସୁଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଧର୍ମ ଓ ଧନର ହାରା, ମୋ ମନ କ୍ରୋଧ ଓ ଦୋଷରେ ଆବୃତ, ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ସଂସାରକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲି।" ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ହନୁମାନ୍ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖିଥିବା କିଛି ଶୁଭ ସଂକେତ ପୁନି ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ଏହି ସଂକେତଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ପକାଇଲେ। "ହେ ଶୋଭନାଙ୍ଗିନୀ, ସୀତା ତାଙ୍କ ନିଜ ତେଜରେ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବେ କି? ଅଗ୍ନି ଅଗ୍ନିକୁ କିଛି କରେନାହିଁ। ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମଙ୍କ ଅପାର ତେଜ ଓ ସୀତାଙ୍କ ନିଜ ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି କିଛି କରିପାରିବେନାହିଁ। ନିଶ୍ଚୟ ରାମଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ବୈଦେହୀଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଯେଉଁ ଅଗ୍ନି ମୋତେ ଜଳାଇପାରିଲାନି, ସେଇ ଅଗ୍ନି ସୀତାଙ୍କୁ କିପରି ଜଳାଇପାରିବ? ଯିଏ ରାମଙ୍କ ହୃଦୟର ପ୍ରିୟା ଓ ତିନି ଭାଇଙ୍କ ଦେବୀ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନଷ୍ଟ ହେଇପାରିବେନାହିଁ। ଯଦି ଏହି ଅଗ୍ନି ମୋ ପୂଞ୍ଜାକୁ ଜଳାଇପାରିଲାନି, ଏହି ଅଗ୍ନି କିପରି ମହାନୀୟା ସୀତାଙ୍କୁ ଜଳାଇପାରିବ?" ଏହିଭଳି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ହନୁମାନ୍ ଜଳମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣନାଭି ପର୍ବତର ଦୃଶ୍ୟକୁ ପୁନି ମନେ ପକାଇଲେ। "ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା, ସତ୍ୟବାଦିତ୍ୱ ଓ ପତିନିଷ୍ଠା ଦ୍ୱାରା ସୀତା ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇପାରିବେ; ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ କିଛି କରିପାରିବେନାହିଁ।" ଏଭଳି ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ ଓ ନିଷ୍ଠା ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ହନୁମାନ୍ ଦେବଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧୁର କଥା ଶୁଣିଲେ—"ହାଁ, ହନୁମାନ୍ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଘରରେ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ଛାଡ଼ିବା ଅତି ଦୁର୍ଲଭ କାମ।" ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଯିବା ସମୟରେ ନଗରୀ ପୁରା ନାରୀ, ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ରୋଦନ କରୁଥିଲେ, ଏକ ପର୍ବତ ଗୁହାରୁ ଧ୍ୱନି ଆସୁଥିବା ଭଳି ଚିତ୍କାର ହେଉଥିଲା। ଏଇ ଲଙ୍କାନଗରୀ ତାର ପ୍ରାଚୀର, ଦ୍ୱାର ଓ ଦେଵାଳ ସହିତ ଜଳିଗଲା, କିନ୍ତୁ ଜାନକୀ ଜଳିଲେନାହିଁ—ଏହା ଆମ ପାଇଁ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।" ଏଭଳି ଅମୃତ ସମ କଥା ଶୁଣି, ହନୁମାନ୍ଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅପାର ଆନନ୍ଦ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।