ହନୁମାନଙ୍କ ପୂଛରେ ଯେଉଁପରି ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଥିଲା, ସେଠିଏ ଶୁଭ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ତେଣୁ ସେ ଅଗ୍ନିକୁ ଲଙ୍କାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘରଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଉଚିତ ବୋଲି ଭାବିଲେ। ଏହିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପୂଛ ନେଇ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ରେ ଚମକୁଥିବା ବୃଷ୍ଟିମେଘ ପରି, ମହାବଳୀ ବନରାଜ ହନୁମାନ ଲଙ୍କାର ଘର ଘର ଆଗରେ ଦୌଡ଼ିଲେ। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଘର, ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ୟାନ, ଏବଂ ରାଜମହଳରେ ଭୟହୀନ ହନୁମାନ ଏକଏକ ଘରେ ଘରେ ଚଳିଗଲେ। ଅତି ବେଗରେ ଲାଫି, ସେ ପ୍ରହସ୍ତର ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ଛାଡ଼ି, ପବନ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଆଉ ଏକ ଘରକୁ ଚଳିଗଲେ। ଏହାପରେ ହନୁମାନ ମହାପାର୍ଶ୍ୱର ଘରକୁ ଲାଫିଗଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ଛାଡ଼ିଲେ, ଯେପରି ଶେଷ କାଳର ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଳା। ଏହିପରି, ବିରାଟ୍ ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୋଇ, ସେ ବଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ର, ଶୁକ, ଏବଂ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ସାରଣଙ୍କ ଘରକୁ ଅଗ୍ନି ଲଗାଇଲେ। ଏହିପରି ମାନ୍ଦ୍ରୀ ବନରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ଘରକୁ ଅଗ୍ନି ଦେଲେ, ପରେ ଜମ୍ବୁମାଳି ଏବଂ ସୁମାଳିଙ୍କ ଘରକୁ ମଧ୍ୟ ଜ୍ୱଳାଇଲେ। ତାପରେ ରଶ୍ମିକେତୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟଶତ୍ରୁ, ହ୍ରସ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ଦଂଷ୍ଟ୍ର ଏବଂ ରାକ୍ଷସ ରୋମଶଙ୍କ ଘରକୁ ଅଗ୍ନି ଲଗାଇଲେ। ଯୁଦ୍ଧୋନ୍ମତ୍ତ, ମତ୍ତ, ଧ୍ୱଜଗ୍ରୀବ, ଭୟଙ୍କର ବିଦ୍ୟୁଜ୍ଜିହ୍ୱ, ଏବଂ ହସ୍ତିମୁଖଙ୍କ ଘର ମଧ୍ୟ ଜ୍ୱଳିଗଲା। କରାଳ, ବିଶାଳ, ଶୋଣିତାକ୍ଷ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ମକରାକ୍ଷଙ୍କ ଘର ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଗଲା। ନରାନ୍ତକ, କୁମ୍ଭ, ଦୁଷ୍ଟ ନିକୁମ୍ଭ, ଯଜ୍ଞଶତ୍ରୁ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଶତ୍ରୁଙ୍କ ଘର ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ଜ୍ୱଳିଗଲା। କେବଳ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଘର ବ୍ୟତୀତ, ବଳଶାଳୀ ହନୁମାନ ଏକ ଏକ କରି ସମସ୍ତ ଘରକୁ ଅଗ୍ନି ଲଗାଇଲେ। ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ମହଳଗୁଡ଼ିକରେ, ବନରାଜ ହନୁମାନ ସମୃଦ୍ଧିର ଆଲୋକକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଲିନ୍ କରିଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଘରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେ ବୀର ହନୁମାନ ରାକ୍ଷସପତି ରାବଣଙ୍କ ଶ୍ରୀମୟ ଭବନ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ। ସେଠାରେ, ବିଭିନ୍ନ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ମେରୁ ଓ ମନ୍ଦର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଏବଂ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଭରିଥିବା ମୁଖ୍ୟ ଘରରେ, ହନୁମାନ ନିଜ ପୂଛର ଶିରାରେ ଜ୍ୱଳିଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଛାଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ଶେଷକାଳର ମେଘପରି ଗର୍ଜନ କଲେ। ବାୟୁର ଚାପରେ ଏହି ଅଗ୍ନି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ହୋଇ ଉଠିଲା, ଯେପରି ଶେଷ ସମୟର ଅଗ୍ନି ବିକାଶ ପାଏ। ଏହି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ସେ ମହଳମାନେ ଭିତରେ ନେଇ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଜାଲି ଜାଲିକୁ ଜ୍ୱଳାଇଦେଲେ। ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ମହଳଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ଶିଖର ସହିତ ମହଳ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଯେପରି ଶିଦ୍ଧମାନଙ୍କର ଦେବମନ୍ଦିର ପୁଣ୍ୟ ଶେଷରେ ଆକାଶରୁ ତଳକୁ ପଡ଼ିଯାଏ, ସେପରି ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଚିତ୍କାର କରି ଦୌଡ଼ିଗଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଆତ୍ମା-ହୀନ ଏବଂ ଭାଗ୍ୟରେ ତ୍ୟାଗିତ, କହୁଥିଲେ, "ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଅଗ୍ନି ବନରାଜ ଆକାରରେ ଆସିଛି—ହାୟ!" ଜନନୀମାନେ, ଶିଶୁମାନେ ଝୁଣ୍ଡିଥିବା ସ୍ତନ ଉପରେ, ଅଚାନକ ଅଗ୍ନି ଘେରା ଶରୀର ନେଇ, ଖୋଲା କେଶରେ ଘରରୁ ପଳାଇଲେ। ଉଚ୍ଚ ମହଳରୁ ଝରିପଡ଼ି, ହୀରା, ପାଗ, ବୈଦୂର୍ୟ, ମୁକ୍ତା ଓ ରୂପାର ଗୁଛରେ ଶୋଭିତ, ମେଘରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଚମକୁଥିଲେ। ହନୁମାନ ଦେଖିଲେ, ଅଦ୍ଭୁତ ମହଳମାନେରୁ ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁ ଝରିପଡ଼ୁଛି; ଯେପରି ଅଗ୍ନି କେବେ କାଠ କିମ୍ବା ତୃଣରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେପରି ହନୁମାନ ମଧ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଶରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ନାହିଁ; ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଖି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲା ନାହିଁ। ତେଣୁ ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ମହାତ୍ମା ହନୁମାନ ଲଙ୍କା ପୁରୀକୁ ତିନିପୁର ଧ୍ୱଂସ କରିଥିବା ରୁଦ୍ର ପରି ଜ୍ୱଳାଇଦେଲେ। ଏହାପରେ ଲଙ୍କା ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିର ଅଗ୍ନି ଉଦିତ ହୋଇ, ତୀବ୍ର ଜ୍ୱାଳା ଛଡ଼ାଇଲା, ଶୀଘ୍ର ହନୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭାସିତ। ଏହି ଅଗ୍ନି, ପ୍ରଳୟାନ୍ତକାଳର ଅଗ୍ନି ପରି, ବାୟୁରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଲା, ଧୂଆଁ ବିନା ତୀବ୍ର କିରଣରେ ମହଳମାନେକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲା, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଶରୀରର ଚର୍ବି ଦ୍ୱାରା ତାଳି ହେଲା। କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦୀପ୍ତି ପରି, ଏହି ଅଗ୍ନି ସମସ୍ତ ଲଙ୍କାକୁ ଘେରି ରହିଥିଲା, ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜି ଉଠିଥିଲା, ଯେପରି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରି। ସେଠାରେ, ବସ୍ତ୍ରରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ତୀବ୍ର ତାପରେ ଜ୍ୱଳି, କିମ୍ଶୁକ ଫୁଲର ମୁକୁଟ ପରି ଲାଗୁଥିଲା; ଏବଂ ମେଘମାନେ, ନୀଳ କମଳ ପରି ଗଢ଼ା ଧୂଆଁ ଓ ଧୂଳିରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ। ରାକ୍ଷସମାନେ ଚିନ୍ତା କଲେ—"ଏ କି ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର? କିମ୍ବା ଏହା ଯମ, ବରୁଣ, ବାୟୁ, ରୁଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, କୁବେର କିମ୍ବା ସୋମ? ଏ ମାତ୍ର ବନରାଜ ନୁହେଁ—ଏ ନିଜେ କାଳ ଆସିଛନ୍ତି।" "ଏ କି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କ୍ରୋଧ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପିତାମହ, ଚତୁର୍ମୁଖ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଏଠାରେ ବନରାଜ ଆକାରରେ ଆସି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଶ କରୁଛନ୍ତି?" "ନାହିଁ, ଏ ଅବିଧ୍ୟାତ୍ମା, ଅଅବ୍ୟକ୍ତ, ଅନନ୍ୟ, ଅସୀମ ଶକ୍ତି ଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ନୁହେଁ କି, ଯିଏ ନିଜ ମାୟାରେ ଏଠାରେ ବନରାଜ ଆକାରରେ ଆସିଛନ୍ତି?" ଏପରି ବିଶିଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସମାନେ, ଏକାଠା ହୋଇ, ଏହିପରି କଥା ହେଉଥିଲେ, ଏହି ନଗର ହଠାତ୍ ଜ୍ୱଳିଯାଇଥିବା ଦେଖି—ସେଥିରେ ପ୍ରାଣୀ, ଘର, ଗଛ ସମେତ। ଏହିପରି ଲଙ୍କା ଏବଂ ତାହାର ରାକ୍ଷସ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ହାତୀ, ପକ୍ଷୀ, ପଶୁ, ଗଛ ସମେତ ଅଚାନକ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ି, ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର ଓ ଦୁଃଖର ଧ୍ୱନି ହେଉଥିଲା। "ହାୟ ବାପା! ହାୟ ପୁଅ, ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ! ହାୟ ପ୍ରାଣନାଥ, ମୋ ଦେହ, ମୋ ଭାଗ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା!"—ଏପରି ରାକ୍ଷସମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ଏକ ଭୟଙ୍କର କ୍ରନ୍ଦନ ଚାରିଦିଗରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା। ଅଗ୍ନିରେ ଘେରା ଏହି ନଗର, ଶୂରବୀରମାନେ ହତ, ରକ୍ଷକମାନେ ପଛକୁ ହଟିଯାଇଛନ୍ତି, ହନୁମାନଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଦମିତ ଲଙ୍କା ଅଭିଶପ୍ତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।