ବିଭୀଷଣଙ୍କ ମହାନ ଉପଦେଶ ଶୁଣିବା ପରେ, ରାବଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ସେ ମହାବୀର ବାନରଙ୍କୁ ମାରିଦେବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ କାର୍ଯ୍ୟନିପୁଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି କ୍ରୋଧିତ ରାବଣ ଏବଂ ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝି, କଣ କରିବା ଉଚିତ ସେଥିରେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ। ସେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ, ଶତ୍ରୁଜୟୀ, ବୟସ୍କ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆଦର ଭରସା ଉପଦେଶ ଦେଲେ—“ହେ ରାକ୍ଷସ ରାଜା, ଆପଣ କ୍ରୋଧକୁ ମାନ୍ୟ କରନ୍ତୁ, ଦୟା କରି ମୋ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୂତକୁ କେବେ ମାରିନଥାନ୍ତି। ଏହା ଧର୍ମ ବିରୋଧୀ, ଲୋକର ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ନିନ୍ଦିତ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁଚିତ। ଆପଣ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜ୍ଞାନ, କୃତଜ୍ଞ, ରାଜନୀତିରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଉଚ୍ଚ ଓ ନିଚ୍ଚ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି, ଆପଣ ପରମତତ୍ତ୍ୱର ଜ୍ଞାନୀ। ଯଦି ଏମିତି ବିବେକୀ ବ୍ୟକ୍ତି ମଧ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ ଆବୃତ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କେବଳ ଶ୍ରମ ମାତ୍ର। ତେଣୁ, ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ମହାବଳୀ ରାକ୍ଷସ ରାଜା, ଧର୍ମ ଅଧର୍ମ ଭେଦ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରି, ଦୂତ ପାଇଁ ଉଚିତ ଶାସ୍ତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତୁ।” ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ରାବଣ, ମହାକ୍ରୋଧରେ, ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ହେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଦୁଷ୍ଟଙ୍କୁ ମାରିବାରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ବାନରକୁ ମୁଁ ମାରିଦେବି।” ଏହି ଅଧର୍ମ ଏବଂ ଅନୁଚିତ କଥା ଶୁଣି, ବିଭୀଷଣ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମ ଉପଦେଶ ଦେଲେ—“ହେ ଲଙ୍କାପତି, ମୋ ଉପଦେଶ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଦୂତକୁ କେବେ ମାରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏହି ଧର୍ମ ଏବଂ ନୀତିର ଉପଦେଶ। ନିଶ୍ଚୟ, ଏହି ଶତ୍ରୁ ବଡ଼ କ୍ଷତି କରିଛି, କିନ୍ତୁ ଦୂତ ହତ୍ୟା କେବେ ଧର୍ମ ନୁହେଁ। ଦୂତ ପାଇଁ ଅନେକ ଶାସ୍ତି ରହିଛି—ଅଙ୍ଗ ବିକୃତି, ମାର, ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡାଇବା, ଚିହ୍ନ ଦେଇ ଚିହ୍ନିତ କରିବା—କିନ୍ତୁ ହତ୍ୟା କେବେ ଶୁଣାଯାଇନାହିଁ। ଆପଣ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥରେ ନିପୁଣ, ଉଚ୍ଚ ନିଚ୍ଚର ଜ୍ଞାନୀ, ଆପଣଙ୍କୁ କ୍ରୋଧ ଆବୃତ କିପରି କରିପାରେ? ଗୁଣବାନ ଲୋକ ଏଭଳି କ୍ରୋଧରେ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ। ଧର୍ମ, ଲୋକାଚାର ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନରେ ଆପଣ ସମ କେହି ନାହିଁ, ଦେବ ଦାନବ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଆପଣଙ୍କ ଅପାର ପ୍ରଭାବ ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଦେବ ଦାନବ ମଧ୍ୟ ହାରିଛନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନେକ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣଙ୍କୁ ହାରିଛନ୍ତି। ଏମିତି ଶୂର ଓ ଅଜୟ ଆପଣ ମନେ ମନେ ମିଥ୍ୟା କଥା ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଆବଶ୍ୟକ ପଡିଲେ ପ୍ରାଣ ଦେଇଦେବେ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟଥା କରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ବାନରକୁ ମାରିବାରେ କୌଣସି ଲାଭ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦଣ୍ଡ ଦିଅନ୍ତୁ। ସେ ଭଲ କି ଖରାପ, ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ଦୂତ, ଏହି ଦୂତକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତଦୁପରି, ଏହାକୁ ମାରିଦେଲେ, ଏହି ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ପାର ହୋଇ ଆଉ କିଏ ଆସିପାରିବ? ତେଣୁ, ଶତ୍ରୁ ଦୁର୍ଗ ଜୟକାରୀ, ଏହାକୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଆପଣ ଦେବ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଯୋଜନା କରନ୍ତୁ। ଏହାକୁ ମାରିଦେଲେ, ରାଜାଙ୍କ ଦୁଇ ଯୁଦ୍ଧପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆପଣଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଉତ୍ସାହିତ କରିବାକୁ ଆଉ କିଏ ରହିବ? ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମନର ଆନନ୍ଦ ଆପଣ, ଦେବ ଦାନବ ମଧ୍ୟରେ ଅପରାଜିତ, ଆପଣଙ୍କୁ ନିଜ ଜନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ନଶ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅନେକ ବିର ଓ ଶୂରବୀର ଉତ୍ତମ କୁଳରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରି ଗୁଣରେ ପ୍ରଶଂସିତ, କ୍ରୋଧ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଆପଣଙ୍କ ତଳେ ଅଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେନାର କିଛି ଅଂଶ ଗଲେ, ସେମାନେ ସେ ଦୁଇ ମୂର୍ଖ ପ୍ରିନ୍ସଙ୍କୁ ଧରି ଆଣନ୍ତୁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖାଯିବ।” ଏହିପରି ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଉତ୍ତମ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବଶତ୍ରୁ ମହାବଳୀ ରାବଣ ଏହି ବାକ୍ୟକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଉତ୍ତମ ଉପଦେଶ ଓ ଆଲୋଚନା ସହିତ ସୁନ୍ଦରକାଣ୍ଡର ପଚାଶିତମ ସର୍ଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ବିଭୀଷଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦଶମୁଖୀ ମହାପ୍ରଭାବୀ ରାବଣ ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ଉପଯୁକ୍ତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ଠିକ୍; ଦୂତକୁ ମାରିବା ନିନ୍ଦିତ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶାସ୍ତି ଦେବା ଦରକାର। ବାନରଙ୍କ ପୁଛ ତାଙ୍କର ଶୋଭା; ଏହାକୁ ତୁରନ୍ତ ଜ୍ୱାଳି ଦିଅ, ଏବଂ ପୁଛ ଜଳିଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଦିଅ। ତାଙ୍କର ପରିବାର, ବନ୍ଧୁ ବନ୍ଧବ ଓ ସମସ୍ତ କୁଳ ଦେଖୁନ୍ତୁ, ସେ କିପରି ଦୁଃଖିତ ଓ ବିକୃତ ଦେହରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଗଲି ଓ ରାସ୍ତାରେ ଦେଖାଯିବା ପାଇଁ ଏହି ବାନରକୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ପୁଛ ଜଳି ନେଇ ଘୁରାନ୍ତୁ।” ରାବଣଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ଶୁଣି, କ୍ରୋଧିତ ରାକ୍ଷସମାନେ ପୁରୁଣା କପାସ ଚିରା ନେଇ ବାନରଙ୍କ ପୁଛକୁ ବେଧିଲେ। ପୁଛ ବେଧିବା ସମୟରେ ମହାବଳୀ ବାନର ଦେହ ବଡ଼ ହେଉଥିଲା, ଯେପରି ଶୁଖିଲା କାଠିରେ ଅଗ୍ନି ତେଜ ହୁଏ। ତାପରେ ତେଲ ଢାଳି, ପୁଛରେ ଅଗ୍ନି ଲଗାଇଦେଲେ; ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପୁଛ ସହିତ ସେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସ, ନାରୀ, ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନେ ଆନନ୍ଦ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ବନ୍ଧିତ ହେଉଥିବା ସେ ମହାବଳୀ ବାନର ଅନୁକୂଳ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ କିଛି କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।