ରାମ, ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଜନକ ରାଜାଙ୍କ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନକ ନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ, ଧର୍ମର ପଥରେ ଚାଲିଥିଲେ। ଜନସ୍ଥାନରେ ହରାଇଯାଇଥିବା ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସୀତା, ଭାରତର ମହାତ୍ମା ଭୂପତି ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ରାମ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଉ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଚାଲି, ଋଷ୍ୟମୂକ ପହଞ୍ଚିଲେ ଓ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସହିତ ମିଳିଗଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଲେ, ଏବଂ ରାମ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ବାନର ରାଜ୍ୟ ଫେରେଇବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଲେ। ତାପରେ, ରାମ ରାଜପୁତ୍ର ଭୟଙ୍କର ବାଲୀଙ୍କୁ ସଂଘର୍ଷରେ ବଧ କରିବା ପରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ବାନର ଓ ଭାଲୁ ଦଳର ନାୟକ ଭାବେ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ। ବାଲୀ, ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଏହି ରାମଙ୍କ ଏକ ତୀରରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହେଲେ। ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କ ଦିଆ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଅନୁଯାୟୀ, ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବାନରମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ। ହଜାର, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ବାନରମାନେ ପୃଥିବୀର ତଳ, ଉପର, ଆକାଶରେ ସୀତାଙ୍କୁ ଖୋଜିଲେ। କିଛି ବାନର ଗରୁଡଙ୍କ ପରି, କିଛି ପବନ ପରି ଦ୍ରୁତ, ଅଟୁଟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାୟକ ଥିଲେ। ମୁଁ, ହନୁମାନ ନାମକ, ପବନପୁତ୍ର, ସୀତାଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଏକଶ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ସମୁଦ୍ରକୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଅଟିଗଲି। ସମୁଦ୍ର ଅଟି ଏଠାକୁ ଆସି, ତୁମକୁ ଦେଖିବା ଆଶାରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ସମୟରେ, ମୁଁ ଜନକନନ୍ଦିନୀ ସୀତାଙ୍କୁ ତୁମ ଘରେ ଦେଖିଲି। ଏହିପରି, ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥର ଜ୍ଞାନୀ, ତପସ୍ୟା କରିଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାବଣ, ତୁମେ ଅନ୍ୟର ସ୍ତ୍ରୀକୁ ଅତ୍ୟାଚାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ତୁମପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅଧର୍ମ, ଭୟଙ୍କର ଓ ମୂଳରୁ ନାଶକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିନାହାନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ କ୍ରୋଧକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ତାଙ୍କ ତୀର ପ୍ରତି ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବ କିଏ ଠିଆ ହେବାକୁ ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ। ରାଘବଙ୍କୁ ଅପରାଧ କରିବା ପରେ ତିନି ଲୋକରେ ତୁମେ କୌଣସି ଶାନ୍ତି ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ସମୟ ସମୟରେ ଉପକୃତ, ଧର୍ମ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହିତ ଏହି ଉପଦେଶ ଭାବିବାକୁ ଉଚିତ—ଜାନକୀଙ୍କୁ ମନୁଷ୍ୟମୁକ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଫେରେଇ ଦିଅ। ଏହି ଦେବୀକୁ ମୁଁ ଦେଖିଛି; ଯଦି ଏଠାରେ କିଛି ଦୁର୍ଲଭ ଲାଭ ହୋଇଥିଲା, ତାହାର ଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ରାଘବଙ୍କ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷିତ। ମୁଁ ଦୁଃଖରେ ଲିନ୍ ହୋଇଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖିଛି, ଯାହାକୁ ତୁମେ ତୁମ ଘରେ ଚିହ୍ନିନାହାନ୍ତି, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ନାଗ ପରି। ସୀତାଙ୍କୁ ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ବଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଦେହରେ ବିଷ ଛୁଇଁ ଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ କିଏ ହଜମ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତପସ୍ୟାର ଉତ୍ତାପରେ ତୁମେ ଯେ ଧର୍ମ ଲାଭ କରିଛ, ଏହି ଲାଭ କିଏ ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ନା ନିଜ ପ୍ରାଣର ଲାଭ। ତୁମେ ତପସ୍ୟାରେ ନିଜ ପ୍ରତି ଅଜୟତା ଭାବିଛ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଏହାର ଶେଷ କାରଣ ଆସିଛି। ସୁଗ୍ରୀବ ଦେବତା, ଯକ୍ଷ କିମ୍ବା ଦାନବ ନୁହେଁ; ରାଘବ ମନୁଷ୍ୟ, ସୁଗ୍ରୀବ ବାନରମାନଙ୍କ ନାୟକ; ଏହିପରି, ରାଜା, ତୁମେ କିପରି ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିପାରିବ? ଅଧର୍ମର ଫଳ, ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟର ସଂଯୋଗ ଧରି, ଧର୍ମର ପୂରଣ ନେଇ ଆସିପାରିବେ ନାହିଁ; ଧର୍ମ ଅଧର୍ମକୁ ନଶ୍ଟ କରେ। ତୁମେ ଧର୍ମର ଫଳ ପାଇଛ—ଏଥିରେ କିଛି ସଂଶୟ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ତୁମେ ଏହି ଅଧର୍ମର ଫଳ ମଧ୍ୟ ପାଇବେ। ଜନସ୍ଥାନର ହତ୍ୟା, ବାଲୀଙ୍କ ବଧ, ରାମ ସୁଗ୍ରୀବ ମିଳନ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦିନ୍ଦିଆଁ ଉପକୃତ ଭାବିବାକୁ ଉଚିତ। ଏକା ମୁଁ ଲଙ୍କାକୁ ତାହାର ଅଶ୍ୱ, ରଥ, ହାତୀ ସହିତ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବି; କିନ୍ତୁ ଏହି ମାମଲାରେ ଏହି ମୋ ନିଶ୍ଚୟ ନୁହେଁ। ରାମ ବାନର ଭାଲୁ ଦଳର ସମ୍ମୁଖରେ ଶପଥ କରିଛନ୍ତି—ଯେଉଁ ଶତ୍ରୁମାନେ ସୀତାଙ୍କୁ ଅପରାଧ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଯଦି ରାମଙ୍କୁ ଅପକାର କରନ୍ତି, ସେ ଶାନ୍ତି ପାଇବେ ନାହିଁ—ତୁମେ ତ କିପରି ପାଇପାରିବ? ଯେ ସୀତାକୁ ତୁମେ ଚିହ୍ନିଛ, ଯାହା ଏବେ ତୁମ ଘରେ ଅଛି—ସେ ଲଙ୍କାର ସମସ୍ତ ନଶ୍ଟର ରାତ୍ରୀ ଭାବରେ ଆସିଛି। ଏହି ସମୟର ଫାନ୍ଦ, ସୀତାସହ ବିରୋଧର ରୂପ ନେଇ, ଏବେ ତୁମ ଗଳାରେ ପଡ଼ିଛି—ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ଭାବିବାକୁ ଉଚିତ। ଏହି ଦେଶ, ତାହାର ପ୍ରାଚୀର ଓ ଦ୍ୱାର, ସୀତାର ଶକ୍ତି ଓ ରାମଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିବା ଦେଖ। ତୁମ ବନ୍ଧୁ, ପରାମର୍ଶଦାତା, ସମ୍ପ୍ରଜନ, ଭାଇ, ପୁଅ, ଧନ, ଜନନୀ, ଏବଂ ଲଙ୍କାକୁ ନଶ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ରାକ୍ଷସ ରାଜା, ମୁଁ ଏହି ସତ୍ୟ ଶବ୍ଦ କୁହୁଛି—ରାମଙ୍କ ଦୂତ ଭାବେ, ବାନର ଭାବେ। ରାମ, ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧି, ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଚଳାଚଳ ଏବଂ ଅଚଳ ଜୀବମାନେ, ସମସ୍ତ ଉପସାମ୍ହାର କରିପାରିବେ ଓ ପୁନଃ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବେ। ଦେବତା, ଅସୁର, ମନୁଷ୍ୟ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ସର୍ପ, ଵିଦ୍ୟାଧର, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପଶୁମାନେ—ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ସମୟରେ, ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କିଏ ନାହିଁ। ସିଦ୍ଧ, କିନ୍ନର ରାଜା, ସମସ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନେ—ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ, ସମୟ ସମୟରେ, ଏପରି ଏକ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହେ, ଯାହାର ପ୍ରଭା ଭିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାୟକ, ଏପରି ଅପରାଧ କରିଛି—ସେ ରାଜା, ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବା ଅତି କଠିନ। ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର, ନାଗ, ଯକ୍ଷ—ସମସ୍ତ ଲୋକର ନାୟକ ରାମଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହେବାକୁ ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ। ବ୍ରହ୍ମା, ସ୍ୱୟଂଭୁ, ଚତୁର୍ମୁଖୀ, ରୁଦ୍ର, ତ୍ରିନେତ୍ର, ତ୍ରିପୁର ବିଧ୍ଵଂସୀ, ଇନ୍ଦ୍ର—ମହାଦେବ ମଧ୍ୟ ରାଘବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ବାନର ହନୁମାନର ନିର୍ଭୟ, କୌଶଳ ଓ ଦୃଢ଼ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ତିବ୍ର କରି, ବଡ଼ ବାନରର ବଧ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ।