ହନୁମାନ୍ ରାବଣଙ୍କ ଦରବାରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ, ସେ ଦେଖିଲେ—ଦଶମୁଖୀ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ତେଜସ୍ବୀ ରାବଣ ସିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି। ସେ ମଣ୍ଡରାଚଳ ପର୍ବତର ଶିଖର ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏକ ଭୟଙ୍କର ନାୟକ, ତାଙ୍କ ଦଶଟି ମୁଣ୍ଡ ଏବଂ ଶରୀରରୁ ଅପାର ଶକ୍ତିର ଉତ୍ସାର ହେଉଥିଲା। ତାଙ୍କ ଚେଷ୍ଟ ରୂପା ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, କାଳି ଅଞ୍ଜନ ଭଳି ଗାଢ଼ କଳା ଦେହ, ମୁଣ୍ଡ ଚାନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏକ ବର୍ଷାମେଘ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତାଙ୍କ ଦୂର୍ଦ୍ଧର, ପ୍ରହସ୍ତ, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ, ଏବଂ ନିକୁମ୍ଭ ନାମକ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ବସିଥିଲେ, ଚାରିପାଖରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚାରିଜଣ ରାକ୍ଷସ ରହିଥିଲେ, ଯେପରି ଶମୁଦ୍ର ଚାରିପଟେ ପୃଥିବୀକୁ ଆବୃତ କରେ। ରାବଣଙ୍କୁ ଅନେକ ଶୋଭାବଧାନ ନାରୀମାନେ ଅବର୍ତ୍ତ କରିଥିଲେ, ଦୂରରୁ ଚାମର ଡେଙ୍କାଇ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରୁଥିଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଅବର୍ତ୍ତ କରନ୍ତି। ରତ୍ନ ଏବଂ ସ୍ଫଟିକ ଦ୍ୱାରା ମଣ୍ଡିତ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ ସିଂହାସନରେ ରାବଣ ବସିଥିଲେ। ହନୁମାନ୍ ଏହି ଅପୂର୍ବ ତେଜସ୍ବୀ ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି ଚମତ୍କୃତ ହେଲେ। ତିନି ଭାବିଲେ—“ଆହା, କେମିତି ଦେହ! କେମିତି ପ୍ରଭାବ! କେମିତି ପ୍ରତାପ! ଏହି ରାକ୍ଷସ ରାଜା ଯଦି ଅଧର୍ମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନ ହେଉଥାନ୍ତା, ତେବେ ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ ହେବେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ନିର୍ଦୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ନିର୍ମମ ଚରିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ଦେବ ଓ ଅସୁରମାନେ ଭୟଭୀତ। ସେ ଯଦି କ୍ରୋଧିତ ହେଉଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଏକ ସମୁଦ୍ରରେ ପରିଣତ କରିପାରିବେ।” ଏପରି ଭାବନା କରି ହନୁମାନ୍ ରାବଣଙ୍କ ଅପାର ଶକ୍ତିକୁ ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତରେ ଉପଲବ୍ଧି କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ହନୁମାନ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖି ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କ ମନରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ—‘ଏହି କୌତୁହଳଜନକ ବାନର କିଏ? ଏ କ’ଣ କୈଳାସରେ ମୋତେ ଶାପ ଦେଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ନନ୍ଦି ନୁହେଁ କି? କିମ୍ବା ବାଣା, କିମ୍ବା କୌଣସି ଅସୁର?’ ଏହିପରି ସନ୍ଦେହ ମନେ ଆସିଲା। ତାଙ୍କ ଆଖି କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ହେଲା, ଏବଂ ସମୟଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରହସ୍ତଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ—‘ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତି କିଏ, କେଉଁଠୁ ଆସିଛି, କ’ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇଛି, ମୋର ଉଦ୍ୟାନ ଧ୍ଵଂସ କାହିଁକି କଲା, ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ କାହିଁକି ଭୟଭୀତ?’ ପ୍ରହସ୍ତ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ କହିଲେ—‘ବାନର, ତୁମେ ଭୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ର, କୁବେର, ଯମ, ବା ବରୁଣଙ୍କ ନିକଟରୁ ପ୍ରେରିତ ହୋଇଥିବା, ସତ କଥା କହ; ତୁମକୁ ଛାଡ଼ିଦିଆଯିବ। ଯଦି ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରେରଣାରେ ବିଜୟ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଆସିଛ, ଏହି ଦେହ ମାନ୍ୟ ମାତ୍ର ବାନର ନୁହେଁ, ତୁମ ତେଜସ୍ବିତା ଅପୂର୍ବ। ସତ କଥା କହ, ତେବେ ତୁମେ ମୁକ୍ତି ପାଇବ। ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲେ, ତୁମର ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କଠିନ ହେବ।’ ଏହିପରେ, ମହାବଳୀ ହନୁମାନ୍ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—‘ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ଯମ, କୁବେର ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରେରିତ ନୁହେଁ। ମୋର ସ୍ଵଭାବ ଏହି: ମୁଁ ଏକ ବାନର, ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ଦୁର୍ଲଭ ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଆସିଛି। ତାଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନ ଧ୍ଵଂସ କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଆସିଥିଲେ, ମୁଁ ନିଜ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିଛି। ଦେବତା ବା ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଅସ୍ତ୍ର ବା ପାଶ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧିପାରିବେ ନାହିଁ, କାରଣ ମୋତେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ରୂପେ ଏହି ବର ମିଳିଛି। ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲି। ଅସ୍ତ୍ରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ ମୋତେ ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଛି, ଏହା ସବୁ ରାମଙ୍କ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ। ମୋତେ ରାଘବଙ୍କ ଦୂତ ଭାବେ ଜାଣ, ତାଙ୍କ ଅପାର ଶକ୍ତି। ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଏହି କଥା ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ।’ ଏପରି ଭାବରେ ହନୁମାନ୍ ନିଜ ପରିଚୟ ଦେଲେ। ଏବେ ସେ ଶାନ୍ତ ଓ ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଭାବରେ ଦଶମୁଖୀଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ କହିଲେ—‘ମୁଁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସନ୍ଦେଶ ନେଇ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ରାକ୍ଷସରାଜ, ବାନରରାଜ ସୁଗ୍ରୀବ, ତୁମର ଭାଇ, ତୁମର କୁଶଳକାମନା କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣ, ଏହି ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଯୁକ୍ତ ଉପଦେଶ ଏଠା ଓ ପରଲୋକରେ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏକ ଦଶରଥ ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ାର ସ୍ଵାମୀ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପିତା ଭଳି ଭଲପାଉଥିଲେ, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଭଳି ତେଜସ୍ବୀ ଥିଲେ।’ ଏପରି ଭାବରେ ହନୁମାନ୍ ରାବଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତାଙ୍କ ଦୂତିୟ କାର୍ଯ୍ୟ, ନିଜ ପରିଚୟ ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ସନ୍ଦେଶ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।